การตรวจทานหอยน้ำจืดสกุล Neoradina Brandt, 1974 (Gastropoda: Thiaridae) ในประเทศไทย
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
หอยน้ำจืดวงศ์ไทอาริดี (Family Thiaridae) เป็นหอยมีความสำคัญทางการแพทย์ เนื่องจากหอยกลุ่มนี้สามารถเป็นโฮสต์กึ่งกลางของพยาธิใบไม้หลายชนิด มีรายงานว่าในประเทศไทยพบหอยวงศ์นี้5 สกุล 6 ชนิดพันธุ์ ได้แก่ Melanoides tuberculata, M. jugicostis, Tarebia granifera, Sermyla riqueti, Mieniplotia (Thiara) scabra และ Neoradina prasongi สำหรับหอย M. tuberculata เป็นหอยที่ลักษณะของเปลือกมีความหลากหลายอย่างมาก บางชนิดลักษณะของเปลือกมีรูปร่างทรงกรวยยาวคล้ายกับ N. prasongi จึงทำให้ยากต่อการจำแนกชนิดพันธุ์ระหว่างหอยสองชนิดนี้ รวมทั้งยังขาดความรู้เกี่ยวกับการกระจายพันธุ์ และการติดเชื้อพยาธิใบไม้ของหอย N. prasongi ในประเทศไทย วัตถุประสงค์ของการศึกษาครั้งนี้คือ การตรวจทานหอยน้ำจืดสกุล Neoradina ในประเทศไทย โดยทำการเก็บหอยจากทั้งหมด 35 จุดสำรวจในภาคใต้ของประเทศไทย จำแนกหอยตามลักษณะสัณฐานวิทยาของเปลือก ขนาด ศึกษารูปแบบของฟัน ลักษณะกายวิภาค และพัฒนาการของตัวอ่อน ผลการศึกษาพบว่าสามารถแบ่งหอยออกตามรูปร่างของเปลือกได้เป็นสามกลุ่ม คือ Neoradina, Melanoides, และ Stenomelania เปลือกของ Neoradina มีลักษณะเป็นทรงกรวยยาว เรียบ ไม่มีสัน (axial rib) มีสีน้ำตาลเหลืองหรือดำ เปลือกของ Melanoides เป็นทรงกรวยยาวเช่นเดียวกัน แต่มีสัน (axial rib) บนเปลือก ส่วนเปลือกหอย Stenomelania sp. นั้นมีลักษณะทรวงกรวยยาว สีดำ มีตุ่มเล็กๆเรียงกันเป็นวงรอบลำตัวและมี spiral ridge ที่ชัดเจน เมื่อเปรียบเทียบขนาดของหอยทั้งสามกลุ่มพบว่าหอย Neoradina และ Melanoides มีขนาดใกล้เคียงกัน ส่วน Stenomelania นั้นมีความสูงและรูปร่างเรียวกว่าหอยอีกสองกลุ่มอย่างเห็นได้ชัด ฟันหอยของทั้งสามกลุ่มเป็นแบบ taenioglossa เหมือนกัน แต่ Stenomelania มีขนาดฟันที่ใหญ่กว่าหอยอีกสองกลุ่ม พัฒนาการของตัวอ่อน Neoradina และ Melanoides เป็นแบบ eu-viviparous เหมือนกัน และตัวอ่อนของหอยทั้งสองชนิดยังมีโครงร่างคล้ายตาข่ายเหมือนกันอีกด้วย ในขณะที่ Stenomelania มีการพัฒนาของตัวอ่อนแบบ ovo-viviparous การศึกษาครั้งนี้พบว่ามีข้อมูลเบื้องต้นที่ทำให้เชื่อได้ว่า พบหอย 3 ชนิดพันธุ์คือ Neoradina prasongi, Melanoides tuberculata และ Stenomelania torulosa แต่อย่างไรก็ตามการศึกษาอนุกรมวิธานและซิสเต็มมาติกส์ของหอย ควรต้องใช้ข้อมูล การศึกษาลักษณะสัณฐานวิทยาของเปลือกหอย รูปแบบของฟัน กายวิภาค การเจริญพัฒนาตัวอ่อน และเทคนิคทางชีวโมเลกุล มาวิเคราะห์ร่วมกันเพื่อความชัดเจนยิ่งขึ้น คำสำคัญ: นีโอราดินา, มอลลัสกา, แกสโทรโพดา, วงศ์ไทอาริดี, การเจริญพัฒนาตัวอ่อน