การศึกษาปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองในบรรยากาศระดับชั้นคาโนปี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อทำการศึกษาเกี่ยวกับลักษณะการเกิดปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองในบรรยากาศ (Atmospheric urban heat island) ในพื้นที่ที่ผู้คนอาศัยอยู่ (Canopy layer) วิธีการดำเนินการ ได้ทำการตรวจวัดข้อมูลอุณหภูมิอากาศภาคสนามโดยใช้ชุดวัดอุณหภูมิแบบใช้ยานพาหนะติดตั้งชุดเครื่องมือวัดอุณหภูมิ (Mobile traverses) เพื่อนำมาหาเปรียบเทียบและความสัมพันธ์กับข้อมูลจากการวิเคราะห์ข้อมูลดาวเทียมแลนด์แซท ที่ส่งผลต่อขนาดของปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองในช่วงเวลา 30 ปี คือ พ.ศ. 2539 พ.ศ. 2549 และ พ.ศ. 2559 ทั้งนี้จากผลการศึกษาสามารถสรุปได้ว่า บริเวณที่พบปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองในปริมาณที่สูง (อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ในช่วง 29 – 42 ?c) คือ บริเวณที่มีอาคารและสิ่งปลูกสร้างอยู่รวมกันอย่างหนาแน่นจำนวนมาก โดยสาเหตุเกิดจากวัสดุที่นำมาใช้ในการก่อสร้างอาคารส่วนใหญ่เป็นวัสดุที่มีความ สามารถในการกักเก็บความร้อนจากแสงอาทิตย์ได้ดี เช่น คอนกรีต เหล็ก และอิฐ เป็นต้น ส่งผลทำให้พลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์จะถูกกักเก็บไว้ในวัสดุเหล่านี้ พลังงานความร้อนที่ถูกกักเก็บไว้ในตัวโครงสร้างจะถูกระบายออกสู่บรรยากาศข้างเคียงอย่างต่อเนื่อง ส่วนบริเวณที่พบปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองในปริมาณที่ต่ำคือ บริเวณพื้นที่สีเขียวที่มีพืชพรรณธรรมชาติปกคลุมอยู่เป็นจำนวนมาก (อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ในช่วง 0–28 ?c) บริเวณพื้นที่สีเขียวที่มีพืชพรรณธรรมชาติปกคลุมอยู่เป็นจำนวนมาก เนื่องจากพืชพรรณธรรมชาติเหล่านี้จะใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งจะทำให้ได้ก๊าซออกซิเจนกลับสู่บรรยากาศ ทำให้บริเวณดังกล่าวไม่มีการสะสมพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์ นอกจากนี้สิ่งปกคลุมดินที่เป็นพื้นที่สีเขียวยังเป็นแหล่งสะสมความชุ่มชื้นและระบายความชุ่มชื้นนั้นออกสู่บรรยากาศ ส่งผลทำให้อุณหภูมิบริเวณพื้นที่สีเขียวมีแนวโน้มที่เย็นอยู่ตลอดทั้งวันและไม่มีการก่อตัวของปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมือง

คำสำคัญ