การจัดทำฐานข้อมูลและการคาดประมาณประชากรผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะที่สมาชิกในครัวเรือนย้ายถิ่นไปทำงานในประเทศมาเลเซียเพื่อการวางแผนเชิงนโยบาย

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การจัดทำฐานข้อมูลและการคาดประมาณประชากรผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดน ไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล เพื่อการวางแผนเชิงนโยบาย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) จัดทำฐานข้อมูล ประชากรผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล 2) คาดประมาณประชากร ผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล และ 3) การวางแผนเชิงนโยบายด้าน ผู้สูงอายุสู่การปฏิบัติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ทั้งจากเอกสาร และ ภาคสนาม ซึ่งใช้ทั้งข้อมูลจากแหล่งทุติยภูมิ และ ปฐมภูมิ ประชากรในการศึกษานี้คือ ผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปี ขึ้นไปที่มีชื่อในทะเบียนบ้านในตำบลปูยู ตำบล ตันหยงโป ตำบลตำมะลัง ตำบลจ๊ะลัง และ ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล กลุ่มตัวอย่าง มีจำนวน 1,806 คน ซึ่งเป็นผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปี ขึ้นไปที่มีชื่อในทะเบียนบ้าน และอยู่ในหมู่บ้านในวันที่เก็บข้อมูล เครื่องมือ ที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม เพื่อเก็บข้อมูลลักษณะทางประชากร ลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคม ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ด้านการอยู่อาศัยของผู้สูงอายุ การเกื้อหนุน และ ความต้องการความช่วยเหลือจาก รัฐบาล และเครื่องมือระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (Global Position System, GPS) เพื่อบันทึกค่าพิกัดตำแหน่ง ที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุในพื้นที่ศึกษา ผลการศึกษาสามารถสรุปตามวัตถุประสงค์ ได้ดังต่อไปนี้ 1. สามารถพัฒนาฐานข้อมูลประชากรผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล ครอบคลุมพื้นที่ 5 ตำบล ได้แก่ ตำบลปูยู ตำบลตันหยงโป ตำบลตำมะลัง ตำบลเจ๊ะบิลัง และ ตำบล เกาะสาหร่าย ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยมีช้อมูลหลัก ประกอบด้วย 1.1) ที่ตั้งของที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุ ได้แก่ บ้านเลขที่ และ พิกัดที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ 1.2) ลักษณะทางประชากร ได้แก่ ชื่อ-นามสกุล เพศ อายุ ศาสนา สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา ภาษาที่ใช้ในชีวิตประจำวัน และ จำนวนบุตรเกิดรอด 1.3) ลักษณะทาง เศรษฐกิจและสังคม ได้แก่ ภาวะการทำงานในรอบปีที่ผ่านมา ชั่วโมงการทำงาน แหล่งที่มาของรายได้ แหล่งรายได้ สำคัญ และ ความพอเพียงของรายได้ 1.4) ภาวะสุขภาพของผู้สูงอายุ ได้แก่ การประเมินสุขภาพตนเอง และ โรคที่ ผู้สูงอายุเป็น 1.5) ด้านการอยู่อาศัยของผู้สูงอายุ ได้แก่ ลักษณะการอยู่อาศัย การเป็นหัวหน้าครัวเรือน และ การ ครอบครองที่อยู่อาศัย และ 1.6) การเกื้อหนุน ได้แก่ การมีบุตรไปทำงานในประเทศมาเลเซีย และ การเกื้อหนุนที่ ได้รับจากบุตร 6 ด้าน ได้แก่ ด้านการเงิน ด้านอาหาร ด้านเสื้อผ้า ด้านค่ารักษาพยาบาล ด้านการดูแลเมื่อเจ็บป่วย และการดูแลทั่วไปในการดำรงชีวิต 2. การคาดประมาณประชากรผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัด สตูล พบว่า ไม่สามารถใช้วิธีองค์ประกอบของการเปลี่ยนแปลงประชากรตามโคฮอท หรือวิธีองค์ประกอบรุ่น เนื่องจากพบปัญหาข้อมูลที่หน่วยงานรัฐจัดเก็บไม่สมบูรณ์ ซึ่งไม่ได้จำแนกตามช่วงอายุ คณะผู้วิจัย ใช้ข้อมูลจาก ระบบสถิติทางการทะเบียนสร้างปีระมิดประชากรของตำบลปู ตำบลตันหยงโป ตำบลตำมะลัง ตำบลเจ๊ะบิลัง และ ตำบลเกาะสาหร่าย ในช่วงปีพ.ศ. 2550 2555 และ 2560 เพื่อดูการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนของประชากร ผู้สูงอายุ และแนวโน้ม พบว่า สัดส่วนประชากรผู้สูงอายุมีการเพิ่มขึ้น และคาดว่าจะมีแนวโน้มสูงขึ้นในอนาคต และ พบว่า ประชากรผู้สูงอายุในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล มีสัดส่วนของ ประชากรผู้สูงอายุวัยต้น ( 60-69 ปี) เป็นสัดส่วนที่มากที่สุด อย่างไรก็ตาม พบว่า สัดส่วนผู้สูงอายุวัยปลาย( 80 ปี ขึ้นไป) ก็มีสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นเช่นกัน 3. จากการวิเคราะห์ แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี (พ.ศ. 2561-2564) ของเทศบาลตำบลเจ๊ะบิลัง องค์การ บริหารส่วนตำบลปูยู องค์การบริหารส่วนตำบลตำมะลัง องค์การบริหารส่วนตำบลตันหยงโป องค์การบริหารส่วน ตำบลเจ้ะบิลัง และ องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะสาหร่าย พบว่ามียุทธศาสตร์การพัฒนาที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ และมีโครงการที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ 25 โครงการ ซึ่งเป็นโครงการที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ที่ 2 การส่งเสริม และพัฒนาผู้สูงอายุ จำนวน 10 โครงการ และ สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ที่ 3 ด้านระบบคุ้มครองทางสังคมสำหรับ ผู้สูงอายุ จำนวน 15 โครงการ ซึ่งยังไม่ครอบคลุมตามยุทธศาสตร์ของ แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 ( พ.ศ. 2545-2564) ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1 พ.ศ. 2552 ดังนั้น การวางแผนเชิงนโยบายด้านผู้สูงอายุขององค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เกาะบริเวณชายแดนไทย-มาเลเซีย อำเภอเมือง จังหวัดสตูล ควรเพิ่มเติมโครงการ ที่สอดคล้อง กับยุทธศาสตร์ 1 ด้านการเตรียมความพร้อมของประชากรเพื่อวัยสูงอายุที่มีคุณภาพ ยุทธศาสตร์ที่ 4 ยุทธศาสตร์ การบริหารจัดการเพื่อการพัฒนางานด้านผู้สูงอายุระดับชาติและการพัฒนาบุคลากรด้านผู้สูงอายุ และยุทธศาสตร์ ที่ 5 ยุทธศาสตร์การประมวลและพัฒนาองค์ความรู้ด้านผู้สูงอายุและการติดตามประเมินผลการดำเนินการตาม แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ข้อเสนอแนะจากการวิจัยครั้งนี้ มีดังต่อไปนี้ 1. องค์การบริหารส่วนตำบลปูยู องค์การบริหารส่วนตำบลตันหยงโป องค์การบริหารส่วนตำบลตำมะลัง องค์การบริหารส่วนตำบลเจ๊ะบิลัง องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะสาหร่าย และ เทศบาลตำบลเจ๊ะบิลัง ควรมี บุคคลกรเฉพาะที่ทำหน้าที่ดูแล จัดเก็บ ปรับปรุง แก้ไขระบบฐานข้อมูลผู้สูงอายุให้เป็นปัจจุบัน 2. ควรมีการทำงานวิจัย เกี่ยวกับสถานการณ์และสภาวะผู้สูงอายุของพื้นที่ที่หน่วยงานรับผิดชอบ และการ วิจัยในประเด็นที่เป็นปัญหาหรือความต้องการของผู้สูงอายุ 3. การจัดทำโครงการที่เกี่ยวกับผู้สูงอายุ ควรมีการเชื่อมโยงกับแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2545-2564) ซึ่งน้นให้ผู้สูงอายุมีชีวิตอย่างมีคุณค่า มีศักดิ์ศรี มีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถพึ่งตนเองได้นานที่สุด และ สามารถมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคม 4. การจัดโครงการที่เกี่ยวกับผู้สูงอายุ ควรมีโครงการที่ครอบคลุมทุกกลุ่มผู้สงอายุ ซึ่งอาจจะจำแนก ผู้สูงอายุ เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้สูงอายุวัยตัน (60-69 ปี ) กลุ่มผู้สูงอายุวัยกลาง ( 70-79 ปี) และ กลุ่มผู้สูงอายุ วัยปลาย ( 80 ปีขึ้นไป) และควรคำนึงถึงความแตกต่างทางเพศของผู้สูงอายุเช่นกัน

คำสำคัญ