การชักนำให้เกิดแฮรีรูทฟักข้าวเพื่อการประยุกต์ใช้

บทคัดย่อ

ฟักข้าว (Momordica cochinchinensis) มีสารสำคัญในเยื่อหุ้มเมล็ด ได้แก่ ไลโคพีน (lycopene) และเบต้าแคโรทีน (?-carotene) ซึ่งสารเหล่านี้เป็นสารประกอบทุติยภูมิที่พืชสร้างขึ้นเพื่อป้องกันตนเองจากสภาวะเครียด แต่เนื่องจากปริมาณสารสกัดที่ได้จากพืชที่ปลูกตามธรรมชาติมักมีความไม่แน่นอนและคุณภาพไม่คงที่ รวมทั้งอาจมีปริมาณไม่เพียงพอต่อความต้องการของตลาด โดย เทคนิคการเพาะเลี้ยงแฮรีรูทสามารถนำมาช่วยเพิ่มศักยภาพการผลิตได้ ดังนั้นงานวิจัยในครั้งนี้จึงสนใจนำเทคนิคแฮรีรูทมาใช้โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหาวิธีการชักนำฟักข้าวให้เกิดแฮรีรูทโดยใช้เชื้อแบคทีเรีย Agrobacterium rhizogenes ได้แก่ สายพันธุ์ ATCC 15834 และ TISTR 511 พบว่าแบคทีเรียทั้ง 2 สายพันธุ์ สามารถชักนำให้ชิ้นส่วนยอดฟักข้าวเกิดแฮรีรูทได้โดยปรากฏเป็นรากเล็กๆ และสั้นยื่นออกมาจากข้อและลำต้นของชิ้นพืช ซึ่งเมื่อตรวจสอบ ยีน rolB และ rolC ด้วยเทคนิค PCR พบยีน rolB ขนาด 700-800 bp และ ยีน rolC ขนาด 480 bp ทั้งนี้เมื่อสังเกตการเจริญของแฮรีรูทต่อไประยะหนึ่งพบว่าแฮรีรูทที่ได้หยุดการเจริญ อีกทั้งเริ่มเป็นสีน้ำตาลจนกระทั่งแห้งและตายไป นอกจากนี้จากการทดลองชักนำชิ้นส่วนยอดฟักข้าวโดยเปลี่ยนอาหารในการเพาะเลี้ยงเป็นอาหารสูตร B5 พบว่าเกิดแฮรีรูทจากชิ้นส่วนพืชที่ชักนำด้วย A. rhizogenes TISTR 511 แต่ชิ้นส่วนดังกล่าวเกิดการปนเปื้อนทำให้แฮรีรูทไม่เจริญ อย่างไรก็ตามการศึกษาในครั้งนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการปรับปรุงวิธีการชักนำฟักข้าวให้เกิดแฮรีรูทต่อไปได้

คำสำคัญ