การพัฒนาเครื่องหมายดีเอ็นเอสำหรับการจำแนกเพศของฟักข้าว (Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.)
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ฟักข้าว (Momordica cochinchinensis (Lour.) Spreng.) มีความโดดเด่นทางโภชนาการเพราะที่เยื่อหุ้มเมล็ดมีสารต้านมะเร็ง คือ ไลโคปีน (Lycopene) และเบต้าแคโรทีน (?-Carotene) ในการแยกสกัดสารดังกล่าวต้องใช้ผลสุกจากต้นเพศเมีย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาแถบดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อเพศของฟักข้าวด้วยเทคนิคไอเอสเอสอาร์ (Inter Simple Sequence Repeat; ISSR) แล้วพัฒนาแถบดีเอ็นเอดังกล่าวเป็นเครื่องหมายดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อเพศของฟักข้าวโดยใช้เทคนิคเอสซีเออาร์ (Sequence characterized amplified region; SCAR) ผลการศึกษาพบว่า แถบดีเอ็นเอทั้งหมด 120 แถบเกิดจากการใช้ไอเอสเอสอาร์ไพรเมอร์จำนวน 13 ชนิด เพิ่มปริมาณดีเอ็นเอของฟักข้าวทั้งเพศผู้และเพศเมียด้วยปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส เป็นแถบดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อฟักข้าวเพศผู้และเพศเมียจำนวน 8 และ 3 แถบ ตามลำดับ เมื่อทำการเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอแถบดังกล่าวซ้ำด้วยปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส พบว่า แถบดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อเพศที่มีขนาดใหญ่ (1,000 – 3,000 คู่เบส) จะเกิดแถบดีเอ็นเอที่ไม่จำเพาะต่อเพศ (non-specific band) ขึ้นด้วย ส่วนแถบดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อเพศที่มีขนาดเล็ก (200 คู่เบส) ถึงแม้ว่าจะเกิดแถบดีเอ็นเอที่จำเพาะเพียงแถบเดียว แต่ความยาวของลำดับนิวคลีโอไทด์ไม่สอดคล้องกับตำแหน่งบนวุ้นอะกาโรส ดังนั้นจึงเลือกแถบดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อฟักข้าวเพศผู้ขนาด 527 คู่เบสและแถบดีเอ็นเอที่จำเพาะต่อฟักข้าวเพศเมียขนาด 488 คู่เบส จากไอเอสอาร์ไพรเมอร์ P4 เนื่องจากเกิดแถบที่จำเพาะเพียงแถบเดียวเมื่อทำปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสซ้ำ และความยาวของลำดับนิวคลีโอไทด์ถูกต้อง เมื่อนำลำดับนิวคลีโอไทด์ดังกล่าวไปออกแบบเป็นเอสซีเออาร์ไพร์เมอร์ที่จำเพาะต่อเพศของฟักข้าวเพศผู้และเพศเมียจำนวน 4 คู่ ผลปรากฏว่า คู่ไพรเมอร์ SCAR male F01 กับ R01 สร้างแถบดีเอ็นเอขนาดประมาณ 450 คู่เบส ในตัวอย่างฟักข้าวทั้งเพศผู้และเพศเมีย คู่ไพรเมอร์ SCAR male F02 กับ R02 เกิดแถบดีเอ็นเอขนาดประมาณ 550 คู่เบส เฉพาะในตัวอย่างฟักข้าวเพศผู้เท่านั้น ส่วนคู่ไพรเมอร์ SCAR female F03 กับ R03 และ SCAR female F04 กับ R04 ไม่สามารถเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอได้ การสุ่มตัวอย่างเพื่อทดสอบการระบุเพศฟักข้าวด้วยคู่ไพรเมอร์ SCAR male F02 กับ R02 พบว่า สามารถระบุเพศได้อย่างถูกต้อง