การปรับปรุงพันธุ์ข้าว กข79 ให้ออกดอกเร็ว หอม ต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง โรคไหม้ และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุล
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้มีอายุเก็บเกี่ยวสั้น ต้านทานต่อโรคและแมลง เพื่อลดการใช้สารเคมีในการเพาะปลูก เป็นแนวทางการปรับปรุงพันธุ์เพื่อเพิ่มศักยภาพการปลูกข้าวของเกษตรกรในอนาคต ข้าวพันธุ์ กข79 เป็นพันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูก เป็นข้าวพื้นนุ่ม มีคุณภาพเมล็ดทางกายภาพดี เมล็ดยาวเรียว ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก แต่มีอายุวันออกดอกในฤดูนาปรังยาว และเป็นข้าวไม่หอม ค่อนข้างต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้ แต่อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้ง โครงการวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงพันธุ์ข้าว กข79 โดยใช้เครื่องหมายโมเลกุลช่วยในการคัดเลือกให้มีอายุ วันออกดอกในฤดูนาปรังเร็วขึ้น โดยใช้ยีน hd1 และ hd2 ซึ่งได้จากข้าวพันธุ์หอมแม่โจ้ 100 และใช้ยีน hd6 จากพันธุ์ กข79 ให้หอมโดยใช้ยีน fgr ซึ่งได้จากข้าวพันธุ์หอมแม่โจ้ 100 ให้ต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง โดยใช้ยีน xa5, Xa21 และ xa33 ซึ่งได้จากข้าวพันธุ์หอมนาคา และต้านทานต่อโรคไหม้ได้ดีขึ้น โดยใช้ยีน qBl1 และ qBl11 ซึ่งได้จากข้าวพันธุ์หอมนาคา แต่ยังคงมียีน Bph17 ที่ควบคุมลักษณะความต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ซึ่งมีอยู่ในข้าวพันธุ์ กข79 นอกจากนี้ทำการหาเครื่องหมายดีเอ็นเอของยีน hd1, hd2, hd6, fgr, xa5, Xa21, xa33, qBl1, qBl11, Bhp17 และ wx และออกแบบเครื่องหมายเพื่อใช้คัดเลือกประชากรที่ศึกษา ในฤดูที่ 1 สร้างประชากร F1 เพื่อรวมยีน 6 ตำแหน่ง คือ hd1, hd2, hd6, fgr, Bph17 และ wx จากการผสมระหว่าง กข79 และหอมแม่โจ้ 100 ได้เมล็ด F1 จำนวน 97 เมล็ด และในฤดูที่ 2 รวมยีน 11 ตำแหน่ง คือ hd1, hd2, hd6, fgr, xa5, Xa21, xa33, qBl1, qBl11, Bhp17 และ wx จากการผสมแบบสามทางระหว่าง F1 ของ กข79/หอมแม่โจ้ 100 และ หอมนาคา ได้เมล็ด F1 จำนวน 1,470 เมล็ด การค้นหาเครื่องหมายดีเอ็นเอจากการตรวจเอกสารรายงานการวิจัยและจากฐานข้อมูลพันธุกรรมข้าวได้จำนวน 51 เครื่องหมาย และคัดเลือกได้ 12 เครื่องหมาย ที่สามารถแยกความแตกต่างของพันธุ์รับและพันธุ์ให้ได้ การหาตำแหน่ง SNPs และ InDel จากการอ่านลำดับเบสทั้งจีโนมของ กข79 หอมแม่โจ้ 100 และหอมนาคา โดยเทียบกับจีโนมอ้างอิง (Os-Nipponbare-Reference-IRGSP-1.0) และพัฒนาเครื่องหมายดีเอ็นเอชนิด SNP และ InDel ใหม่ได้ จำนวน 12 เครื่องหมาย ที่จำเพาะกับยีน Hd2, Hd6, fgr, Xa21, xa33, Pish, Bph17 เครื่องหมายดีเอ็นเอเหล่านี้จะถูกใช้คัดเลือกประชากรในโครงการต่อไป การปรับปรุงพันธุ์ข้าวในโครงการนี้เมื่อสิ้นสุดกระบวนการการปรับปรุงพันธุ์จะมีพันธุ์ข้าวเจ้า/เหนียว พื้นนุ่ม หอม ไม่ไวต่อช่วงแสง ออกดอกเร็ว ต้นเตี้ย ต้านทานต่อโรคขอบใบแห้ง โรคไหม้ และเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ให้กับเกษตรกรได้ปลูกเพื่อขยายผลผลิต และเครื่องหมายดีเอ็นเอที่ได้จากโครงการนี้จะเป็นต้นแบบของเทคโนโลยีเครื่องหมายดีเอ็นเอสำหรับการนำไปพัฒนากระบวนการตรวจสอบแบบ high throughput ซึ่งจะช่วยย่นระยะเวลาและประหยัดทรัพยากรในกระบวนการปรับปรุงพันธุ์พืชได้ในอนาคต