การวิเคราะห์ประสิทธิ์ภาพและปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิ์ภาพของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบนของประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ประสิทธิภาพการดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบน และ 2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพและกระบวนการพัฒนาการดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบน ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ได้แก่ สหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นภาคกลางตอนบน 8 จังหวัดจำนวน 197 สหกรณ์ และ สมาชิกสหกรณ์จำนวน 203, 722 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง คือสหกรณ์การเกษตร จำนวน 86 สหกรณ์ และสมาชิกสหกรณ์ จำนวน 2,580 คน เก็บข้อมูลปฐมภูมิด้วยแบบสอบถาม และข้อมูลทุติยภูมิจากฐานข้อมูลกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน แบบจำลองข้อมูลโอบล้อม และแบบจำลองโบรบิทแบบเรียงลำดับ ผลการวิจัยพบว่า 1) สหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นภาคกลางตอนบน 8 จังหวัดมีมูลค่าเฉลี่ยของ สินทรัพย์ หนี้สิน และทุน เท่ากับ 112.23, 74.34, และ 37.92 ล้านบาท ตามลำดับ มูลค่าเฉลี่ยของรายได้ ค่าใช้จ่าย กำไร และทุนดำเนินงาน เท่ากับ 211.2, 207.65, 4.08, และ 217.35 ล้านบาท ตามลำดับ การวิเคราะห์ประสิทธิภาพการดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบน 86 แห่ง พบว่า 46 แห่งดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพและอีก 40 แห่งดำเนินงานต่ำกว่าประสิทธิภาพ และ 2) ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบน ประกอบด้วย 6 ปัจจัย ได้แก่ สินทรัพย์ หนี้สิน ทุน รายได้ ค่าใช้จ่าย และทุนดำเนินงาน ปัจจัยที่มีผลต่อกระบวนการพัฒนาการดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบน ได้แก่ ปัจจัยด้านเงินทุน อุปกรณ์ การจัดการ การตลาด และสิ่งจูงใจ แนวทางที่ใช้ในกระบวนการพัฒนาการดำเนินงานของสหกรณ์การเกษตรในเขตพื้นที่ภาคกลางตอนบน ได้แก่ การเพิ่มทุนสะสมของสหกรณ์ การพัฒนาระบบการขนส่งสินค้าเกษตร การตรวจสอบกิจการภายในสหกรณ์อย่างมีระบบและคุณภาพ และการให้ความสำคัญและฝึกอบรมแก่สมาชิกของสหกรณ์

คำสำคัญ