การรวบรวม และขยายพันธุ์เพื่ออนุรักษ์พันธุกรรมกล้วยไม้สกุลนางอั้ว ในจังหวัดนครพนม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การรวบรวมและขยายพันธุ์เพื่ออนุรักษ์พันธุกรรมกล้วยไม้สกุลนางอั้ว ในจังหวัดนครพนม ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2559 ถึงเดือนพฤษภาคม 2561 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) รวบรวมชนิดพันธุ์ และปลูกเลี้ยงกล้วยไม้สกุลนางอั้ว ในจังหวัดนครพนม 2) เพื่อขยายพันธุ์กล้วยไม้สกุลนางอั้วให้จำนวนต้นเพิ่มมากขึ้น โดยทำการศึกษาใน 4 พื้นที่ศึกษา คือ ป่าชุมชนบ้านม่วง หมู่ที่ 7 ต. เวินพระบาท อ. ท่าอุเทน ป่าชุมชนบ้านบุ่ง หมู่ที่ 11 ต. รามราช จุดผ่อนปรนการค้าชายแดนไทย-ลาว อ.ท่าอุเทน และ เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ในอุทยานแห่งชาติภูลังกา อ.บ้านแพง จ.นครพนม ทำการสำรวจชนิดและประชากรของกล้วยไม้สกุลนางอั้วที่กระจายพันธุ์ และจำหน่ายในจังหวัดนครพนม ผลการสำรวจ พบกล้วยไม้ จำนวน 2 ชนิดได้แก่ นางอั้วใหญ่ หรือนางอั้วตีนกบ (Pecteilis susannae (L.) Rafin) และนางอั้วสาคริก (Pecteilis hawkesiana (King & Pantl.) C.S. Kumar) ขึ้นอาศัยบริเวณชายป่าชุมชนในที่โล่งแสงแดดส่องถึง และที่ชื้นในป่าเบญจพรรณ จากนั้นทำการปลูกเลี้ยงเพื่อศึกษาวงรอบการเจริญเติบโตของกล้วยไม้ พบว่ามีการเจริญเติบโตสลับกับการพักตัวในรอบปี โดยจะแทงหน่อใหม่หลังการพักตัวในช่วงเดือนเมษายน แล้วเจริญเติบโตด้านลำต้นและไปจนถึงช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนสิงหาคม ออกดอกในช่วงเดือนสิงหาคมถึงเดือนกันยายน ดอกเริ่มบานตั้งแต่ปลายเดือนสิงหาคมไปจนถึงต้นเดือนตุลาคม ดอกที่บานแล้วจะติดฝักและลำต้นบนดินจะเจริญต่อไปจนฝักแตก หลังจากนั้นก็จะเหี่ยวแห้งตาย และเข้าสู่ระยะพักตัวในเดือนพฤศจิกายน ทำการขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดในสภาพปลอดเชื้อในอาหารสูตร Vacin & Went (1949) ดัดแปลง ครึ่งสูตร พบการงอกของเมล็ดหลังจากเพาะ 4 เดือน หลังจากแยกโปรโตคอร์มไปเลี้ยงในอาหารสูตร Vacin & Went (1949) ดัดแปลง ที่เติมน้ำสกัดมันฝรั่ง 100 มิลลิลิตร นาน 4 เดือน พบว่า โปรโตคอร์ม บางส่วนสามารถพัฒนาเป็นต้นอ่อนได้ แต่สวนใหญ่ไม่สามารถรอดชีวิตเนื่องจากการปนเปื้อนสูงในการทดลอง คำสำคัญ: กล้วยไม้สกุลนางอั้ว, การขยายพันธุ์, การอนุรักษ์พันธุกรรม