การปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้สกุลหวายด้วยวิธีกลายพันธุ์เพื่อให้ต้านทานโรคเน่าดำ ระยะที่ 2

บทคัดย่อ

กล้วยไม้จัดเป็นพืชที่มีความสวยงามและได้รับความนิยมเป็นอันดับหนึ่งของไม้ดอกไม้ประดับที่มีอยู่ในปัจจุบัน เนื่องจากมีลักษณะดอกและสีสันลวดลายสวยงาม และมีอายุการใช้งานนาน และยังเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีความสำคัญอีกชนิดหนึ่งของไทย ดังนั้นการพัฒนาพันธุ์ใหม่ๆ ให้มีลักษณะดีเด่น เป็นที่ต้องการของตลาดจึงมีความจำเป็น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้สกุลหวายพันธุ์เอียสกุลด้วยวิธีกลายพันธุ์โดยใช้สารเคมี แล้วคัดเลือกกล้วยไม้สายพันธุ์กลายที่ต้านทานโรคเน่าดำในหลอดทดลอง การศึกษาครั้งนี้ได้แบ่งการทดลองออกเป็น 3 ส่วน คือ (1) การศึกษาลักษณะการเจริญเติบโตและลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเชื้อ P. palmivora บนอาหารเลี้ยงเชื้อ และความรุนแรงในการก่อโรค ประกอบด้วย 2 การทดลอง คือ 1.1) การศึกษาลักษณะการเจริญเติบโตและลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเชื้อ P. palmivora บนอาหารเลี้ยงเชื้อและ 1.2) การทดสอบความรุนแรงในการก่อโรคของเชื้อ P. palmivora ในกล้วยไม้ โดยการปลูกเชื้อในสภาพใบตัด (detached leaf) (2) การคัดเลือกกล้วยไม้สายพันธุ์กลายที่ต้านทานโรคเน่าดำในหลอดทดลอง (3) การตรวจสอบต้นสายพันธุ์กลาย ซึ่งประกอบด้วย 5 การทดลอง คือ 3.1) การประเมินระดับความต้านทานโรคเน่าดำ 3.2 การศึกษาลักษณะทางชีวเคมี (biochemical characteristics) 3.3) การตรวจสอบด้วยเครื่องหมายโมเลกุล (molecular markers) 3.4) การตรวจสอบด้วยวิธีการระดับเซลล์ (cytology) และ 3.5) การศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยา (morphology) ซึ่งจากการศึกษาลักษณะการเจริญเติบโตและลักษณะทางสัณฐาน-วิทยาของเชื้อ P. palmivora บนอาหารเลี้ยงเชื้อ และความรุนแรงในการก่อโรค พบว่าสูตรอาหารเลี้ยงเชื้อ ที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงเชื้อ P. palmivora คือ PSA และ V8 และสูตรอาหารใหม่ CMPA ซึ่งมีประสิทธิภาพในการกระตุ้นสปอร์ของเชื้อ P. palmivora ได้เร็วกว่าสูตรอาหารพื้นฐาน PDA นอกจากนี้ยังพบว่าเชื้อ P. palmivora ไอโซเลต NK-53-9 นั้นมีความรุนแรงในการก่อโรคสูงสุด ซึ่งสามารถนำมาใช้ในการประเมินระดับความต้านทานโรคเน่าดำต่อไป และจากการทดลองนี้ทำให้ได้กล้วยไม้สายพันธุ์กลายที่ต้านทานต่อโรคเน่าดำในระดับห้องปฏิบัติการจำนวน 1 สายพันธุ์ คือ SUT13E18301 และจากการคัดเลือกกล้วยไม้สายพันธุ์กลายที่ต้านทานโรคเน่าดำในหลอดทดลอง พบกล้วยไม้สายพันธุ์กลายที่ต้านทานโรคในระดับหลอดทดลองจำนวน 95 สายพันธุ์ เพื่อนำไปประเมินระดับความต้านทานในระดับห้องปฏิบัติการและโรงเรือน ส่วนการตรวจสอบต้นสายพันธุ์กลาย ทางคณะผู้วิจัยพบกล้วยไม้สายพันธุ์กลายที่ต้านทานโรคเน่าดำจำนวน 1 สายพันธุ์ คือ SUT17N05304 หลังทำการประเมินระดับความต้านทานโรคเน่าดำในระดับห้องปฏิบัติการ โดยสายพันธุ์กลายที่ต้านทานโรคเน่าดำที่ได้จากการทดลองนี้และการทดลองที่ 1 จะถูกนำไปทดสอบและประเมินระดับความต้านทานโรคเน่าดำในระดับโรงเรือนต่อไป สำหรับการทดลองอื่นๆ กำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการทดลอง

คำสำคัญ