การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตและสารออกฤทธิ์กล้วยไม้สกุลหวายจันทบุรีด้วยระบบโรงงานผลิตพืชและการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสารสกัดออกฤทธิ์ทางชีวภาพ

บทคัดย่อ

การศึกษาผลของการเลี้ยงกล้วยไม้หวายจันทบูรภายใต้สภาพแสงที่แตกต่างกันคือ แสงฟลูออเรสเซนต์สีขาว, แสงสีส้ม LEDs อัตราส่วน Warm white 165 ดวง : Red 60 ดวง, แสงสีม่วง LEDs อัตราส่วน Red 165 ดวง : Blue 60 ดวง และแสงสีชมพู LEDs อัตราส่วน Red 77 ดวง : Blue 44 ดวง : Orange 77 ดวง : White 24 ดวง เป็นระยะเวลา 6 เดือนพบว่า การเจริญเติบโตทางด้านความสูง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของลำลูกกล้วย และจำนวนใบ ไม่แตกต่างกัน แต่แสงสีขาวมีแนวโน้มส่งผลให้มีความสูงเฉลี่ยมากที่สุด (23.470 เซนติเมตร) และแสงสีส้มขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของลำลูกกล้วยเฉลี่ยมากที่สุด (0.74 เซนติเมตร) และแสงสีขาวมีแนวโน้มส่งผลให้จำนวนใบมากที่สุด ผลการวิเคราะห์คุณสมบัติของสารสกัดกล้วยไม้ พบว่าปริมาณฟินอลิกรวมของสารสกัดกล้วยไม้ที่เลี้ยงด้วยแสงสีขาวมีปริมาณมากที่สุดแต่ไม่แตกต่างจากสารสกัดที่เลี้ยงด้วยแสงสีส้ม เช่นเดียวกับปริมาณฟลาโวนอยด์รวมที่สารสกัดแสงสีขาวมีปริมาณใกล้เคียงกับสารสกัดกล้วยไม้ที่เลี้ยงด้วยแสงสีส้มและสีม่วง ส่วนฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระ พบว่าสารสกัดกล้วยไม้ที่เลี้ยงด้วยแสงสีส้มและสีม่วงให้ผลดีที่สุด จากผลการทดลองแสดงถึงแนวโน้มที่ดีในการเลี้ยงกล้วยไม้ภายใต้แสง LEDs เพื่อลดเวลาในการปลูก และสามารถควบคุมปริมาณสารออกฤทธิ์ที่ต้องการได้เมื่อเทียบกับการปลูกในธรรมชาติ การผลิตสารเคลือบบริโภคได้จากสารสกัดกล้วยไม้สกุลหวาย มีวัตถุประสงค์ของเพื่อชะลอการเปลี่ยนแปลงคุณภาพและยืดอายุการเก็บรักษาของกล้วยไข่และมะนาว โดยใช้ความเข้มข้นของสารสกัดกล้วยไม้ที่ระดับ 0, 0.5, 1.0, และ 1.50% โดยปริมาตร และตัวควบคุมคือไม่ชุบสารเคลือบผิว ตัวอย่างถูกเก็บรักษาที่อุณหภูมิห้อง (30?2 องศาเซลเซียส) ความชื้นสัมพัทธ์ 70?5 % เป็นระยะเวลา 7 วัน และวิเคราะห์คุณภาพทางกายภาพและเคมี (ค่าสี ความแน่นเนื้อ ความเป็นกรดด่าง ความหวาน ปริมาณกรดทั้งหมด และการสูญเสียน้ำหนัก) ผลการวิจัยพบว่า สารเคลือบผิวจากสารสกัดกล้วยไม้มีผลในการชะลอการเปลี่ยนแปลงสีของกล้วยไข่และมะนาวได้ โดยชะลอการเปลี่ยนแปลงค่าความสว่าง (L*) ค่าสีเขียว (a*) และค่าสีเหลือง (b*) ในระยะเวลาการเก็บรักษา 7 วัน กล้วยไข่ที่ผ่านการเคลือบด้วยสารสกัดเข้มข้น 1% สามารถชะลอการเปลี่ยนแปลงค่าความสว่างได้มากที่สุด และมีการเปลี่ยนแปลงค่าสีเขียวน้อยที่สุด เท่ากับ 58.83 และ 4.60 ตามลำดับ และมีค่าสีเหลืองเท่ากับ 40.57 โดยไม่มีความแตกต่างกับความเข้มข้นอื่น สำหรับมะนาวการเคลือบด้วย สารสกัดเข้มข้น 1.5 % สามารถชะลอการเปลี่ยนแปลงของสีได้มากที่สุด โดยมีค่าความสว่าง ค่าสีเขียวและ ค่าสีเหลือง เท่ากับ 50.63, -2.10 และ 37.97 ตามลำดับ ในวันที่ 7 ของการเก็บรักษาโดยไม่มีความแตกต่างกันกับที่ระดับความเข้มข้นอื่น สารเคลือบมีผลต่อค่าความแน่นเนื้อ ความหวาน ความเป็นกรดด่าง และปริมาณกรดทั้งหมดของกล้วยไข่ กล้วยไข่ที่ผ่านการเคลือบด้วยสารสกัดเข้มข้น 1% ระยะการเก็บรักษา 7 วัน สามารถชะลอการเปลี่ยนแปลงค่าความแน่นเนื้อ 4.16% และมีความหวาน 10.46 % ความเป็นกรดด่าง 5.66 และปริมาณกรด 1.54% โดยไม่มีความแตกต่างกัน สำหรับมะนาวพบว่าสารเคลือบไม่มีผลต่อเปลี่ยนแปลงความแน่นเนื้อ ความเป็นกรดด่าง และปริมาณกรดทั้งหมดตลอดระยะเวลาการเก็บรักษา โดยมีค่าความแน่นเนื้อมากกว่า 5 Kg/cm2 ความเป็นกรดด่างและปริมาณกรดไม่มีความแตกต่างกันทุกระดับ ด้านการสูญเสียน้ำหนัก สารเคลือบมีผลต่อการชะลอการสูญเสียน้ำหนักของกล้วยไข่ที่เคลือบด้วยสารสกัดเข้มข้น 1.0 % ในวันที่ 1-6 ของการเก็บรักษามีการสูญเสียน้ำหนักน้อยที่สุด เท่ากับ 8.32 % ส่วนมะนาวที่เคลือบด้วยสารสกัดเข้มข้น 1.5% การสูญเสียน้ำหนักน้อยที่สุดเท่ากับ 10.79 % จากผลการวิจัยดังกล่าว จึงมีความเป็นไปได้ในการนำสารสกัดจากกล้วยไม้เพื่อใช้ประโยชน์ในการยืดอายุการเก็บรักษาของกล้วยไข่และมะนาวแป้นได้ และสามารถใช้เป็นสูตรพื้นฐานสำหรับพัฒนาสูตรสารเคลือบในขั้นต่อไป

คำสำคัญ