การพัฒนาประสิทธิภาพระบบการให้น้ำในกล้วยไม้ตัดดอกสกุลหวาย ด้วยการตัดสินใจบนข้อมูลพื้นฐานเพื่อการจัดการน้ำที่ยั่งยืน

บทคัดย่อ

เกษตรกรทั่วไปให้น ากล้วยไม้สกุลหวายตัดดอกผ่านระบบสปริงเกอร์โดยใช้น าประมาณ 1,308-3,668 ลิตรต่อไร่ต่อหนึ่งรอบของการให้น า คิดเป็นปริมาตรน าที่ตกสู่ต้นกล้วยไม้ประมาณ 19-38% ส่วนอีกประมาณ 62-81% เป็นปริมาณน าที่กระจายออกสู่สิ่งแวดล้อม การศึกษาผลของวิธีการให้น าต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพช่อดอกของกล้วยไม้สกุลหวาย วางแผนการทดลองแบบ Completely Randomize Factorial Design 3x2x2 โดยมี 3 ปัจจัย ได้แก่ ช่วงเวลาการให้น า 3 ระดับ (เช้ามืด เช้า และเย็น) ชนิดหัวสปริงเกอร์ 2 ระดับ (หัวใหญ่และหัวเล็ก) และระยะเวลาการให้น า 2 ระดับ (6 และ 4 นาที) ผลการทดลองพบว่า หลังจากได้รับน ากรรมวิธีแตกต่างกันเป็นเวลา 5 เดือน ต้นกล้วยไม้มีการเจริญเติบโต ได้แก่ ความสูงล าลูกกล้วยล าหน้า จ านวนใบล าหน้า จ านวนใบต่อกอ และขนาดล าลูกกล้วยล าหน้า และคุณภาพช่อดอก ได้แก่ความยาวก้านช่อ จ านวนดอกต่อช่อ และอายุปักแจกัน ไม่แตกต่างกันทางสถิติแต่การให้น ากล้วยไม้ช่วงเช้ามืด (4.00-5.00 น.) หรือช่วงเย็น (19.00-20.00 น.) โดยใช้สปริงเกอร์ใบพัดหัวใหญ่ ท าให้กล้วยไม้มีน าหนักสด น าหนักแห้งใบและพื นที่ใบ และปริมาณช่อดอกมากกว่าการให้น าช่วงเช้า (8.00-9.00 น.) แม้ว่าจะลดปริมาณการให้น าเหลือเพียง 4 นาที (ปริมาณน าลดลง 30%) นอกจากนี การลดการใช้น าท าให้เกษตรกรประหยัดค่าไฟฟ้าส าหรับปั้มน าประมาณ 252-336 บาทต่อไร่ต่อปีลดมูลค่าความเสียหายของผลผลิตช่อดอกจากการใช้น ้าเค็มเมื่อน ้าจืดไม่เพียงพอประมาณ 12,300-15,750 บาทต่อไร

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ