การขยาย และการอนุรักษ์พันธุ์ม่วงไตรบุญ (Tribounia venosa (Barnett)D.J. Middleton) เพื่อเป็นพันธุ์ไม้เศรษฐกิจในอู่ทอง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ตันม่วงไตรบุญ (Tribounia venosa (Barnett) D.J. Middleton) เป็นพืชถิ่นเดียวในวงศ์ เทียนหินพรมกำมะหยี่ โดยพบว่ามีการกระจายพันธุ์อยู่ในป่าหินปูน บริเวณหมู่บ้านศรีสรร เพชญ์ อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ลักษณะของดอก ไบ และลำตันคล้ายกับต้นแอฟริกันไวโอเลทและตันกล๊อกซิเนียซึ่งเหมาะสำหรับปลูกเป็นไม้กระถาง อย่างไรก็ตาม ม่วง ไตรบุญเป็นพืชลัมลุกที่ขยายพันธุ์ด้วยการใช้เมล็ดในธรมชาติ จึงได้มีการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการการขยายพันธุ์ตันม่วงไตรบุญด้วยการใช้เทคนิดการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เริ่มจากการเพาะเลี้ยงใบของตันม่วงไตรบุญในหลอดทดลองบนอาหารสำหรับการชักนำยอดรวม คือ อาหารสูตรMurashige และ Skoog (MS) เติม indole-3-acetic เข้มขัน 0.5 มก./ล. และ kinetin เข้มขัน 1 มก./ล. ให้จำนวนยอดสูงสุด 25.78 ยอดต่อชี้นส่วน และพบการสร้างแดลลัสบริเวณรอยตัดของแผ่นใบบนอาหารเติมความเข้มขันของสารควบคุมการเจริญเติบโตที่สูงขึ้น การซักนำการยึดยาวของยอดรวม โดยนำกลุ่มของยอดรวมเพาะเลี้ยงบนอาหาร ยืดยาวของยอดรวม คือ อาหารเติม thidiazuron เข้มขัน 0.1 มก. ให้ความสูงของยอดรวมสูงสุด 0.66 ซม. และขนาดของกลุ่มยอดรวม 1.12 ซม. จากนั้นนำยอดเดียว ๆ ที่ได้มาเพาะเลี้ยงบนอาหารสูตรชักนำราก คือ อาหารสูตรดัดแปลง MS (1/4 MS) ที่ปราศจากสารดวบคุมการเจริญเติบโต ให้จำนวนรากสูงที่สุด คือ 15.24 ราก จากเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 30 วัน นำตันที่สมบูรณ์จากการเพาะเลี้ยงย้ายปลูก ในวัสดุปลูกที่แตกต่างกันในสภาพโรงเรือน พบว่า วัสดุปลูกที่ประกอบด้วย ทราย : ขุยมะพร้าว :ภูไมท์ (1:1:1) ให้ความสูงตัน (9.23 ซม.) ดวามยาวใบ (3.25 ซม.) และความกว้างใบ (2.60 ซม) ดีที่สุด การขยายพันธุ์ม่วงไตรบุญด้วยวิธีการตัดชาส่วนยอด ก้านใบที่มีใบติดอยู่ และส่วนข้อ โดยใช้สารควบคุมการการเจริญเติบโต NAA ที่ระดับความ เข้มขัน 0 50 100 150 และ 200 มิลลิกรัมต่อลิตร พบว่า การเติม และไม่ NAA ให้เปอร์เซ็นต์การออกราก ที่ไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) โดยให้เปอร์เซ็นต์การออกรากเฉลี่ยเท่ากับ 66.44 เปอร์เซ็นต์ โดยส่วนยอดให้เปอร์เซ็นต์การออกรากมากที่สุดเท่ากับ 98.66 เปอร์เซ็นต์ สำหรับการศึกษาผลของสารละลายพาโคลบิวทราโซลต่อ ลักษณะ ทางสัณฐานวิทยา ของม่วงไตรบุญ พบว่า การราดสารพาโดลบิวทราโซลทุกระดับดวามเข้มข้นให้ความสูง ความยาวปล้อง ความกว้างทรงพุ่ม จำนวนกิ่งแขนง และขนาดใบแตกต่างอย่างมีนัยสำ คัญทางสถิติโดยที่ความเข้มขั นของสารพาโคลบิวทราโซล เข้มข้น 200 มก./ล. ให้ค่าความสูงตัน ความยาว ปล้อง ความกว้างทรงพุ่มและขนาดใบลดลง แต่ให้จำนวนกึ่งแขนงมากที่สุด ดังนั้น การราดสารพาโคลบิวทราโซลที่ระดับความเข้มขัน 200 มก.ล. จึงเป็นความเข้มขันที่เหมาะสมสำ หรับใช้ในการผลิตม่วงไตรบุญเป็นไม้ดอกกระถาง