โครงสร้าง และการแพร่กระจายของประชาคมปลาในแม่น้ำตาปี

บทคัดย่อ

โครงสร้างและการแพร่กระจายของประชาคมปลาในแม่น้ำตาปี หฤษฎ์ บินโต๊ะหีม๑* ธีรภัทร์ ตงวัฒนากร๑ วิชัย วัฒนกุล๑ และพิษณุ นาอนันต์๒ ๑ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพัทลุง ๒ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดสุราษฏร์ธานี บทคัดย่อ โครงสร้างและการแพร่กระจายของประชาคมปลาในแม่น้ำตาปี สุ่มตัวอย่างด้วยกระแสไฟฟ้าและข่ายขนาดช่องตาต่างกัน คือ 20, 30, 40, 55, 70 และ 90 มิลลิเมตร ดำเนินการระหว่างเดือนธันวาคม 2550 ถึงเดือนสิงหาคม 2551 รวม 3 ครั้ง จำนวน 9 จุดสำรวจ แล้วนำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์โครงสร้างและการแพร่กระจายของประชาคมปลา ดัชนีบ่งชี้สภาพนิเวศ และการวิเคราะห์ทางสถิติแบบหลายตัวแปรด้วยวิธีการวิเคราะห์การจัดกลุ่มและการจัดลำดับ ผลการศึกษาพบพันธุ์ปลา 118 ชนิด 45 วงศ์ พบวงศ์ปลาตะเพียนมากที่สุด 36 ชนิด โครงสร้างประชาคมปลาพบปลาซ่า และปลาตะเพียนขาว มีสัดส่วนโดยจำนวนและน้ำหนักมากที่สุด ร้อยละ 10.64 และ 15.64 ตามลำดับ ส่วนองค์ประกอบกลุ่มปลา พบกลุ่มปลาเกล็ด กลุ่มปลากินเนื้อ กลุ่มปลาหนัง และกลุ่มปลาอื่น ๆ สัดส่วนร้อยละ 69.21, 18.87, 6.51 และ 5.41 โดยน้ำหนัก ตามลำดับ มีค่าเฉลี่ยของดัชนีความมากชนิด ดัชนีความหลากหลาย และดัชนีความเท่าเทียม เท่ากับ 5.88 ? 1.20, 2.99 ? 0.29 และ 0.94 ? 0.01 ตามลำดับ การศึกษาการแพร่กระจายของพันธุ์ปลาที่พบมากจำนวน 6 ชนิด พบว่าบ้านหัวท่า มีความชุกชุมของพันธุ์ปลามากที่สุดจำนวน 4 ชนิด การสำรวจเดือนเมษายน 2551 มีความชุกชุมของพันธุ์ปลามากที่สุด 3 ชนิด จากการวิเคราะห์เส้นโค้งการจัดลำดับความชุกชุม (ranked species abundance curve) พบประชาคมปลาบ้านเคียนซา และประชาคมปลาในเดือนธันวาคม 2550 มีการแพร่กระจายโดยความชุกชุมและความหลากหลายมากที่สุด ผลจับปลารวมเฉลี่ย 654.74 กรัมต่อพื้นที่ 100 ตารางเมตรต่อ 12 ชั่วโมง ส่วนการวิเคราะห์การจัดกลุ่มและการจัดลำดับ แบ่งได้ 5 กลุ่ม พบการสำรวจบ้านมอเก็ตและบ้านเคียนซา มีชนิดและปริมาณของประชาคมปลาที่คล้ายคลึงกันมากที่สุด และบ้านยางค้อมกับบ้านค้อล่าง จากผลการศึกษาครั้งนี้พบว่าบริเวณสำรวจมีผลต่อการแพร่กระจายของชนิดและปริมาณประชาคมปลาในแม่น้ำตาปี คำสำคัญ : โครงสร้าง การแพร่กระจาย ประชาคมปลา แม่น้ำตาปี *ผู้รับผิดชอบ : หมู่ ๔ ต.ลำปำ อ.เมือง จ.พัทลุง ๙๓๐๐๐ โทร.๐ ๗๔๖๐ ๔๕๓๓ E-mail : bint_h25@hotmail.com, haritbint@gmail.com

คำสำคัญ