ผลกระทบของฝายกั้นน้ำต่อโครงสร้างประชากรปลาในลำน้ำอิง

บทคัดย่อ

การศึกษาผลกระทบของฝ่ายคั้นน้ำต่อโครงสร้างประซากรปลาในลำน้ำอิง จังหวัดพะเยาเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเตือนมกราคมถึงเตือนกันยายนรวม 4 เที่ยวสำรวจ ตามการเปลี่ยนแปลงของระดับในลำน้ำอิงและกว้านพะเยา ด้วยเครื่องมืออบทับตลิ่ง และชุเครื่องมือข่ายขนาดช่องตาต่างกัน8 จุดสำรวจ แต่ละจุตสำรวจจะสุ่มเก็บตัวอย่างในพื้นที่หน้าและหลังฝายกั้นน้ำ จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ความหลากหลายและความชุกชุม โครงสร้าง การกระจายและความแตกต่างของประซากร และการเดินทางของปลาผ่านฝ่ายคั้นน้ำในลำน้ำอิงผลการศึกษาพบความหลากหลายซองชนิตพันธุ์ปลา 19 วงศ์ 62 ชนิต โดยพบวงศ์ปลาตะเพียนมากสุต28 ชนิด ผลการจำแนกประซาครปลาตามการอพยพย้ายถิ่นและตามระยะทาง พบกลุ่มปลาขาว (white fish) 23ชนิด กลุ่มปลาเทา (grey fish) 18 ชนิด และกลุ่มปลาต่ำ (black fish) 21 ชนิด โครงสร้างประชากรปลาโดยจำนวนตัวตามเที่ยวสำรวจ พบเที่ยวสำรวจที่ 1, 2 และ 4 พบกลุ่มปลาเทาเป็นกลุ่มหลักมากกว่าร้อยละ 80 ของจำนวนตัวที่พบทั้งหมด ส่วนเที่ยวสำรวจที่ 3 พบร้อยละของกลุ่มปลาเทาและกลุ่มปลาดำมีคำใกล้เคียงกัน พบเที่ยวสำรวจที่ 4 มีความแตกต่างระหว่างบริเวณหน้าและหลังฝายคั้นน้ำมากกว่าเที่ยวสำรวจอื่นๆ ซึ่งทั้งสองเครื่องมือสู่มตัวอย่างเป็นไปในทิศทางเดียวกัน พบว่าเที่ยวสำรวจมีความสัมพันธ์กับระดับน้ำในลำน้ำอิงมีผลต่อโครงสร้างประซากรปลาโดยจำนวนตัวมากกว่าจุดสำรวจและพื้นที่สุมตัวอย่าง ผลการวิเคราะห์โครงสร้างประชากรปลาในลำน้ำอิงตามจุดสำรวจร่วมกับเที่ยวสำรวจโดยการเปรียบเทียบระตับความด้วยค่าตัชนีความคล้ายคลึงแบบ Bray-Curtis similarity index พบมีความคล้ายคถึงกันในระดับป่านกลาง และสามารถจัดกลุ่มพันธุ์ปลาออกเป็น 3 กลุ่ม ตามโอคาสในการพบตามจุดสำรวจและเที่ยวสำรวจที่สามารถเดินทางผ่านฝ่ายกั้นน้ำในลำน้ำอิง นั่นแสดงว่าการสร้างฝ่ายคั้นสำน้ำอิงทำให้พันธุ์ปลาหลายชนิดที่อาศัยในลำน้ำอิงที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำโขงไม่สามารถขึ้นมาวางไข่บริวณต้นน้ำสำน้ำอิงและกว้านพะเยาได้คำสำคัญ: ลำน้ำอิง, โครงสร้างประชากรปลา, ฝ่ายกั้นน้ำ

คำสำคัญ