องค์ประกอบชนิดและการแพร่กระจายของพรรณไม้น้ำในลำน้ำชี

บทคัดย่อ

- จากการศึกษาชนิด ปริมาณ การแพร่กระจายของพรรณไม้น้ำในแม่น้ำชีและคุณภาพน้ำบางประการ โดยการเก็บตัวอย่างในช่วงเวลา 3 ฤดูกาล คือ ฤดูฝน ฤดูหนาวและฤดูร้อน ในเดือนมกราคม พฤษภาคมและกันยายน พ.ศ. 2551 จำนวน 6 จุดเก็บตัวอย่าง พบพรรณไม้น้ำทั้งหมด 27 วงศ์ 41 สกุล 52 ชนิด แบ่งเป็น พืชชายน้ำ 40 ชนิด พืชลอยน้ำ 7 ชนิด พืชโผล่เหนือน้ำ 3 ชนิดและพืชใต้น้ำ 2 ชนิด มีค่ามวลชีวภาพโดยน้ำหนักสดของพรรณไม้น้ำในรอบปีเฉลี่ย 9,376.27 กรัมต่อตารางเมตร โดยกลุ่มพืชชายน้ำมีมวลชีวภาพเฉลี่ยตลอดปีสูงสุด ค่ามวลชีวภาพเฉลี่ยมีค่าสูงสุดในจุดเก็บตัวอย่างที่ 5 และในฤดูร้อน พรรณไม้น้ำเด่น ได้แก่ เอื้องเพ็ดม้า กกขนาก ผักตบชวา ผักเป็ดน้ำและกะเม็ง มีค่ามวลชีวภาพเฉลี่ย 2,937.22, 517.17, 469.89, 417.61 และ 317.17 กรัมต่อตารางเมตร ตามลำดับ ดัชนีความชุกชุมของชนิดพรรณไม้น้ำมีค่าเฉลี่ย 1.82?1.06 ดัชนีความชุกชุมมีค่ามากที่สุดในจุดเก็บตัวอย่างที่ 2 และฤดูหนาว มีค่าเฉลี่ย 10.34 และ 15.55 ดัชนีความเท่าเทียมของชนิดพรรณไม้น้ำมีค่าเฉลี่ย 0.71?0.23 ดัชนีความเท่าเทียมมีค่ามากที่สุดในจุดเก็บตัวอย่างที่ 3 และในฤดูฝนมี มีค่าเฉลี่ย 2.56 และ 4.77 ดัชนีความหลากหลายของชนิดพรรณไม้น้ำมีค่าเฉลี่ย 1.68?0.41 ดัชนีความหลากหลายมีค่ามากที่สุดในจุดเก็บตัวอย่างที่ 2 และฤดูหนาว มีค่าเฉลี่ย 7.13 และ 10.45 ความลึกของน้ำในรอบปีมีค่าเฉลี่ย 4.39 เมตร อุณหภูมิน้ำมีค่าเฉลี่ย 29.76 องศาเซลเซียส ความโปร่งแสงมีค่าเฉลี่ย 20.61 เซนติเมตร ความขุ่นใสมีค่าเฉลี่ย 70.06 FTU ความนำไฟฟ้ามีค่าเฉลี่ย 387.03 ไมโครซีเมนต์ต่อเซนติเมตร ความเป็นกรดเป็นด่างมีค่าเฉลี่ย 7.15 ปริมาณออกซิเจนละลายมีค่าเฉลี่ย 5.44 มิลลิกรัมต่อลิตร ปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์อิสระมีค่าเฉลี่ย 5.64 มิลลิกรัมต่อลิตร ความเป็นด่างมีค่าเฉลี่ย 59.17 มิลลิกรัมต่อลิตรของแคลเซียมคาร์บอเนต ความกระด้างมีค่าเฉลี่ย 80.97 มิลลิกรัมต่อลิตรของแคลเซียมคาร์บอเนต ปริมาณออร์โธฟอสเฟตมีค่าเฉลี่ย 0.29 มิลลิกรัมต่อลิตร ปริมาณแอมโมเนียไนโตรเจนมีค่าเฉลี่ย 0.60 มิลลิกรัมต่อลิตร และปริมาณคลอโรฟิลล์ เอ มีค่าเฉลี่ย 3.76 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เมตร จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพน้ำบางประการและมวลชีวภาพของพรรณไม้น้ำแต่ละชนิดด้วยวิธีสหสัมพันธ์อย่างง่าย ที่ระดับความเชื่อมั่น 95 % พบว่า พรรณไม้น้ำจำนวน 25 ชนิด มีความสัมพันธ์กับคุณภาพน้ำบางประการ ได้แก่ บัวสาย, บัวบาดอกขาวเล็ก, กกสามเหลี่ยม, ผักตบชวา, ผักบุ้ง, แพงพวยน้ำ, สาหร่ายพุงชะโด, สาหร่ายหางกระรอก, หญ้าขน, บัวบก, ผักปราบนา, หญ้าใบคม, กกขนาก, กกสามเหลี่ยมเล็ก(Cyperus imbricutus ), กกตุ้มหู, กกสามเหลี่ยมเล็ก(Cyperus pilosus), หญ้าหนวดปลาดุก, หญ้าคมบางกลม, โทงเทง, เอื้องเพ็ดม้า, ผักเป็ดใหญ่, โสนหิน, หญ้าค้อนกลอง, ผักปอดและผักกูดช้าง

คำสำคัญ