การศึกษาและอนุรักษ์“เพลงดีเกีย” ในวัฒนธรรมของชาวมุสลิม ตำบลเกาะยาวน้อย อำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการศึกษาด้านวัฒนธรรมดนตรี เพลงพื้นบ้านของชาวมุสลิมบนเกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา ที่เรียกว่า “เพลง ดีเกีย” โดยใช้วิธีการเก็บข้อมูลทางด้านมานุษยดุริยางควิทยา จากการลงพื้นที่บนเกาะยาวน้อย โดยการ สัมภาษณ์ข้อมูล ผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่น คณะผู้ร้องเพลงดีเกีย โต๊ะอิหม่าม เจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการ และชาวบ้าน มีวัตถุประสงค์เพื่อ การศึกษาขั้นตอนดนตรีและการหาแนวทางการอนุรักษ์ เพลงดีเกีย ผลการศึกษาพบว่า เพลงดีเกีย หมายถึงเพลงที่ใช้ร้องในพิธีการแต่งงานของชาวมุสลิมบนเกาะยาวน้อย มีพัฒนาการมาจากการสวด“ซีกิร” หรือการสวดสรรเสริญต่อศาสดา ของชาวอาหรับ ต่อมาแพร่กระจายมาสู่ประเทศ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และเข้ามาทางตอนใต้ของประเทศไทย ในรูปแบบของการแสดง ที่เรียกว่า ดิเกร์อาวัล ดิเกร์ออ สำหรับชาวเกาะยาวน้อยออกเสียง “ดิเกร์” ว่า“ดีเกีย” โดยมีการร้องที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ มีขั้นตอนการร้องในพิธีแต่งงาน ประกอบด้วยดีเกีย ๕ ประเภท คือ ๑) ดีเกียพาบ่าว ๒) ดีเกียสอนบ่าวสาว ๓) ดีเกียสรรเสริญอัลลอฮ ๔) ดีเกียดาญัย ๕) ดีเกียสอนหญิง ผู้ร้องเพลงหลักเป็นผู้ชาย ประมาณ ๕-๑๐ คน ปัจจุบันนำโดยโต๊ะอิหม่ามเช็ม กานเรียบ เป็นผู้สืบทอดจากโต๊ะครูแอ ในอดีตใช้เครื่องดนตรี คือ โทน รำมะนา และไวโอลิน เป็นเครื่องดนตรีประกอบ ปัจจุบันไม่พบผู้บรรเลงเครื่องดนตรีดังกล่าว เนื้อหาเพลงดีเกียสื่อถึง การสอนการดำเนินชีวิตให้กับคู่บ่าวสาว ให้ยึดมั่นในความดี การช่วยเหลือต่อกัน โดยยึดหลักคำสอนจากเนื้อหาของบทคำสอนในศาสนาอิสลาม ปัจจุบันเพลงดีเกียขาดการสืบทอดจากผู้ร้อง ปัจจุบันจึงมีจำนวนผู้ร้องลดน้อยลง แนวทางการอนุรักษ์เพลงดีเกีย ๑) ควรสนับสนุนให้มีการจัดกิจกรรมเกี่ยวกับเพลงดีเกียในชุมชนอยู่ตลอด เนื่องจากผู้ที่สามารถร้องเพลงดีเกียได้ ปัจจุบันมีน้อย เนื่องจากแก่ชรา และเสียชีวิตไปหลายท่านและการสืบทอดยังไม่มีการบันทึกอย่างชัดเจน ๒) การส่งเสริมให้เพลงดีเกีย อยู่ในหลักสูตการสอนของวิชาภาษาไทย หรือวิชาสังคมศึกษาของโรงเรียนประจำอำเภอเกาะยาวน้อย เพื่อปลูกฝังให้นักเรียน สามารถร้องเพลงพื้นบ้านที่เป็นวัฒนธรรมท้องถิ่นได้ ๓) การจัดเก็บข้อมูลเสียงร้องเพลงดีเกียอย่างเป็นระบบ เพื่อเป็นหลักฐานทางวัฒนธรรมดนตรีพื้นบ้านภาคใต้ของชาวมุสลิมบนเกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา