การส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตข้าว เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

แผนการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรในท้องถิ่นใช้แหนแดง และปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพจากแหนแดงในการปรับปรุงบำรุงดิน และเพิ่มผลผลิตในนาข้าว ด้วยการนำองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาในโครงการวิจัยย่อยทั้งหมด 3 โครงการ มาทำการส่งเสริมให้เกษตรกรได้เรียนรู้โดยองค์ความรู้ที่ได้ทำการศึกษาจากโครงการย่อยทั้งหมดมีข้อสรุปดังนี้ 1) แหนแดงสามารถเจริญเติบโตได้ดีที่สุดในการปลูกข้าวที่มีการใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 ทั้งในสภาพห้องปฏิบัติการ และสภาพไร่นา 2) ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพจากแหนแดงสูตรที่ผลิตจากมูลโค มีคุณภาพดีที่สุด และยังเป็นปุ๋ยสูตรที่มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานของกรมวิชาการเกษตร และ 3) การปลูกข้าวด้วยแหนแดงสดร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพจากแหนแดงจะมีผลดีต่อคุณสมบัติของดิน โดยช่วยสงวนรักษาปริมาณอินทรียวตัถุในดิน และทำให้ระดับกรดด่างของดินคงที่อย่างไรก็ตาม ข้าวที่ปลูกด้วยการใส่แหนแดงสดร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพจากแหนแดงนั้น ให้ผลผลิตข้าวไม่แตกต่างกับการปลูกข้าวที่ใช้ปุ๋ยเคมีเพียงอย่างเดียว ผลจากการนำองค์ความรู้ต่าง ๆ ที่ได้ศึกษาของทั้ง 3 โครงการวิจัยไปส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาใช้แหนแดงสด หรือปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพจากแหนแดงด้วยการจัดกิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับการถ่ายทอดเทคโนโลยการเลี้ยง และการใช้แหนแดงเพื่อลดต้นทุนการผลิตข้าวในชุมชนตำบลนาป่า และตำบลป่าเลา อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์ ผลการดำเนินกิจกรรมสรุปได้ว่าเกษตรกรมีความพึงพอใจในการดำเนินโครงการอยู่ในระดับมาก อีกทั้งผู้เข้าร่วมโครงการสามารถนำผลการเรียนรู้ไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน และวิธีการนี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการลดต้นทุนการผลิตข้าวได้

คำสำคัญ