ศึกษาอัตราที่เหมาะสมของปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำของกรมวิชาการเกษตรโดยใช้น้ำหมักชีวภาพ เพื่อเพิ่มมวลชีวภาพของแหนแดงที่ใช้เป็นปุ๋ยไนโตรเจนในการปลูกข้าว จังหวัดฉะเชิงเทรา
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ศึกษาอัตราที่เหมาะสมของปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำของกรมวิชาการเกษตรโดยใช้น้ำหมัก ชีวภาพเพื่อเพิ่มมวลชีวภาพของแหนแดงที่ใช้เป็นปุ๋ยไนโตรเจนในการปลูกข้าว ดำเนินการในพื้นที่ ตำบลโพรงอากาศ อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา ในปี พ.ศ. 2552 – 2555 รวม 3 ปี มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบผลการใช้ผลิตภัณฑ์สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 ต่อการเพิ่มมวลชีวภาพของแหนแดงในการปลูกข้าว และศึกษาการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินก่อนและหลังการเก็บเกี่ยวผลผลิต ในการทดลองนี้ใช้ข้าวพันธุ์พิษณุโลก 2 โดยวางแผนการทดลองแบบ Randomized Complete Block Design (RCB) มี 5 ตำรับการทดลอง คือ ตำรับที่ 1 แปลงควบคุม ตำรับที่ 2 ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ตำรับที่ 3 ปุ๋ยเคมีไม่มีไนโตรเจนร่วมกับแหนแดง ตำรับที่ 4 แหนแดง และตำรับที่ 5 แหนแดงร่วมกับน้ำหมักชีวภาพ (สารเร่งซุปเปอร์ พด.2) ผลการทดลองพบว่า วิธีคราดกลบแหนแดงลงดิน ให้ผลผลิตเฉลี่ยมากที่สุด เท่ากับ 597.71 กิโลกรัมต่อไร่ รองลงมาได้แก่ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำกรมวิชาการเกษตร วิธีแปลงควบคุมซึ่งไม่มีการจัดการดินใดๆ และวิธีใส่ปุ๋ยเคมีไม่มีไนโตรเจนร่วมกับแหนแดง ให้ผลผลิตเฉลี่ย เท่ากับ 583.35 569.85 และ 538.82 กิโลกรัมต่อไร่ตามลำดับ ส่วนวิธีคราดกลบแหนแดงร่วมกับน้ำหมักชีวภาพ ให้ผลผลิตเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ 533.27 กิโลกรัมต่อไร่ โดยแหนแดงให้ปริมาณไนโตรเจน 1.77 กิโลกรัมต่อไร่ ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดิน ทำให้แหนแดงมีศักยภาพที่สามารถนำมาใช้ในระบบเกษตรพอเพียง เพื่อร่วมกับการปลูกข้าว ลดการใช้ปุ๋ยเคมี การจัดการดินโดยใช้ผลิตภัณฑ์ของกรมพัฒนาที่ดิน ทำให้สมบัติของดินเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนการดำเนินงาน พบว่าการจัดการดินด้วยการคราดกลบแหนแดงลงดินอย่างเดียวและดำเนินการร่วมกับการใส่ปุ๋ยเคมีไม่มีไนโตรเจน ทำให้ปริมาณอินทรียวัตถุเพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับวิธีการอื่นๆ ส่วนวิธีการใส่ปุ๋ยเคมีอย่างเดียว ทำให้สมบัติทางเคมีของดินเปลี่ยนแปลงในทางที่เลวลง ปริมาณธาตุอาหารพืชลดลง การประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ จากค่าเฉลี่ย 5 ปีการผลิต พบว่าการปลูกข้าววิธีแปลงควบคุมซึ่งไม่มีการจัดการดินใดๆ ให้กำไรสุทธิที่เป็นเงินสดมากที่สุดเท่ากับ -9,725.12 บาทต่อไร่ รองลงมาได้แก่ วิธีการใส่ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำกรมวิชาการเกษตร วิธีคราดกลบแหนแดงลงดิน และวิธีใส่ปุ๋ยเคมีไม่มีไนโตรเจนร่วมกับแหนแดง ให้กำไรสุทธิที่เป็นเงินสดเท่ากับ -13,204.77 -21,289.11 และ -23,239.08 บาทต่อไร่ตามลำดับ ส่วนวิธีคราดกลบแหนแดงร่วมกับน้ำหมักชีวภาพ ให้กำไรสุทธิที่เป็นเงินสดน้อยที่สุด คือ -24,749.30 บาทต่อไร่ ทั้งนี้เนื่องจากการปลูกข้าววิธีแปลงควบคุมซึ่งไม่มีการจัดการดินใดๆ มีต้นทุนผันแปรที่เป็นเงินสดน้อยที่สุด