แนวทางการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสมุนไพรโดยใช้กระบวนการ มีส่วนร่วมของชุมชน : กรณีศึกษาคนไทยเชื้อสายชองจังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

แนวทางการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสมุนไพรโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน กรณีศึกษาคนไทยเชื้อสายชองจังหวัดจันทบุรี เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของชุมชนผลการวิจัย พบว่า กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างชุมชนและท้องถิ่นควรกระตุ้นให้ชุมชนได้ตระหนักถึงคุณค่าของวัฒนธรรมชองและใช้วิธีการเชื่อมโยงโดยใช้ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนตำบลร่วมมือจากผู้บริหารโรงเรียนและบุคคลากร โดยเฉพาะนักเรียนของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนตำบลจันทเขลม อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี และนักศึกษาหลักสูตรรัฐศาสตร์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี เพื่อเข้ามามีส่วนร่วมในการเพาะปลูกสมุนไพร การร่วมมือกับปราชญ์ชาวบ้านด้านสมุนไพรพื้นบ้านเพื่อรวบรวมสมุนไพรที่มีอยู่ในชุมชนท้องถิ่นมาทำการเพาะปลูกสมุนไพร โดยใช้วิธีการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม ได้แก่ การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน การมีส่วนร่วมในการรักษาผลประโยชน์ การมีส่วนร่วมในการติดตามผล มีการจัดทำฐานข้อมูลเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสมุนไพร รวมทั้งพัฒนาเครือข่ายเชื่อมโยงข้อมูล ได้แก่ มีการพัฒนาระบบฐานข้อมูล และสารสนเทศโดยร่วมมือกับหน่วยงานเทศบาลตำบลตะเคียนทอง และตำบลจันทเขลม อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี และหรือในโรงเรียนโดยใช้รูปแบบเว็บไซต์สมุนไพรท้องถิ่นชอง การเข้าถึงฐานข้อมูลที่มีประสิทธิภาพและศักยภาพที่จะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการเผยแพร่ ได้แก่ มีเฟสบุ๊ก เว็บไซต์ เพื่อประชาสัมพันธ์และเพื่อรวบรวมข้อมูลสมุนไพรพื้นบ้านชอง การเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนท้องถิ่นในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพให้สอดรับกับวิถีชีวิตท้องถิ่นและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมี 2 แนวทาง ได้แก่ ด้านการจัดการให้มีพื้นที่เพาะปลูกสมุนไพรพื้นบ้าน และด้านวัฒนธรรมและประเพณี คำสำคัญ : แนวทาง ภูมิปัญญาท้องถิ่น สมุนไพร กระบวนการมีส่วนร่วม คนไทยเชื้อสายชอง

คำสำคัญ