ชุมชนปฏิบัติการด้านการเรียนรู้ : ฐานข้อมูลภูมิปัญญาสุขภาพกรณีศึกษา ตำบลยอดแกง อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง ชุมชนปฏิบัติการด้านการเรียนรู้ : ฐานข้อมูลภูมิปัญญาสุขภาพ ชุมชนยอดแกง อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นการวิจัยและพัฒนาโดยการใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research) มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษากระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน 2) วิเคราะห์และออกแบบระบบฐานข้อมูล 3) ส่งเสริมสนับสนุนให้มีการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น จากการสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้างและเสนอผลงานในลักษณะพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนมีความเข้มแข็ง มีความเชื่อ ความศรัทธาและอาศัยทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นเป็นหลัก เป็นการพึ่งพาอาศัยกันของชาวบ้าน มีการใช้ภูมิปัญญาในการรักษาทั้งทางกายและทางใจควบคู่กันไป จากการวิจัยพบว่า ชุมชนยอดแกงมีนักปราชญ์ที่มีองค์ความรู้ในด้านการนำยาสมุนไพรมาใช้ในการรักษาโรคอยู่จำนวน 16 คน ซึ่งนักปราชญ์ชาวบ้านบางท่านมีความรู้เรื่องการใช้ภูมิปัญญาในการรักษาโรคได้หลายอย่าง ผลการวิจัยบ่งบอกถึงความรู้ความสามารถของปราชญ์ชาวบ้านที่มีองค์ความรู้ในเรื่องของการเก็บสมุนไพร การวิเคราะห์โรค รวมถึงกรรมวิธีในการรักษาโรค ซึ่งได้รับการถ่ายทอดสั่งสมมาจากบรรพบุรุษจนทำให้เกิดความเชี่ยวชาญในศาสตร์ต่าง ๆ ดังนั้นองค์ความรู้เหล่านี้จึงเป็นมรดกอันทรงคุณค่าที่ควรแก่การอนุรักษ์และสืบทอดให้คงอยู่ต่อไป