การพัฒนาองค์ความรู้และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กรณี: กลุ่มเครื่องทองเหลืองบ้านปะอาว อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) ศึกษาบริบทและแนวทางการพัฒนาองค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านและภูมิปัญญาท้องถิ่นของเครื่องทองเหลืองบ้านปะอาว และ ๒) เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาองค์ความรู้ตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์เครื่องทองเหลืองบ้านปะอาว อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ผู้วิจัยใช้แนวทางการวิจัยแบบผสมผสานวิธี (mixed methodology) ระหว่างวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ และวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ พื้นที่วิจัย คือ หมู่บ้านบ้านปะอาว ตำบลปะอาว อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี เก็บข้อมูลจากการสังเกต การสัมภาษณ์แบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ แบบเจาะลึก การสนทนากลุ่ม การบันทึกภาพและเสียง การจัดเวทีแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และกิจกรรมกลุ่ม ผู้ร่วมกระบวนการวิจัย ได้แก่ สมาชิกกลุ่มเครื่องทองเหลืองชาวบ้านปะอาว เจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า ๑) บริบทขององค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านและภูมิปัญญาท้องถิ่นของเครื่องทองเหลืองบ้านปะอาว มีมานานกว่า ๒๐๐ ปีเศษ เป็นงานหัตถกรรมกรรมการทำทองเหลืองหรือสำริดตั้งแต่ยุคสมัยบ้านเชียงที่มีมานานนับพันๆ ปี จนถึงปัจจุบัน เรียก วิธีการหล่อแบบขี้ผึ้งหาย (los wax casting processes) และแนวทางการพัฒนาองค์ความรู้ใช้การสืบถอดจากรุ่นสู่รุ่น ปัจจุบันเข้าสู่รุ่นที่ ๕ ของอายุคน กระบวนการผลิตยังคงกรรมวิธีโบราณทุกขั้นตอน สร้างจากภูมิปัญญาและมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน ด้วยลวดลายจากธรรมชาติ ได้แก่ ลายกลีบบัว ลายใบสน และลายลูกหวาย ๒) รูปแบบการพัฒนาองค์ความรู้ใช้เครื่องมือส่วนประสมทางการตลาด พบว่า พฤติกรรมการตัดสินใจเลือกซื้อเครื่องทองเหลืองของผู้บริโภคให้ความสำคัญอันดับแรก คือ ด้านราคา รองลงมาเป็น ด้านสถานที่และช่องทางการจัดจำหน่าย ด้านผลิตภัณฑ์และด้านส่งเสริมการตลาด ตามลำดับ

คำสำคัญ