ประสิทธิผลและความปลอดภัยของตำรับยาแก้มะเร็ง (เบญจอำมฤตย์)

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสารสกัดตํารับยาเบญจอํามฤต รวมทั้งควบคุมคุณภาพ มาตรฐานของวัตถุดิบสมุนไพรที่ใช้ในการทําสารสกัดตํารับยาเบญจอํามฤต พร้อมทั้งศึกษาฤทธิ์ ความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดสมุนไพรเดี่ยวและตํารับยาเบญจ อํามฤตทั้ งชั้ นนํ้ าและชั้นเอทานอล 95% ผลการทดลองของตํารับยาเบญจอํามฤต พบว่าตํารับยาเบญจอํามฤตมีค่าปริมาณความชื้น สูงกว่ามาตรฐานเพราะมีดีเกลือเป็ นส่วนประกอบ ดีเกลือมีปริมาณเถ้าทั้ งหมดและเถ้าที่ไม่ละลายใน กรดสูงที่สุด คือ 54.796% และ 3.724% ตามลําดับ สําหรับการวิเคราะห์การปนเปื้อนโลหะหนักของ วัตถุดิบสมุนไพร ทั้ ง 9 ชนิด ไม่พบว่ามีสมุนไพรที่มีปริมาณโลหะหนักเกินมาตรฐานที่กําหนด และ การวิเคราะห์ปริ มาณสารสําคัญด้วยแก๊สโครมาโตกราฟี พบว่าสารที่มีปริ มาณสูงสุด คือ สาร Androsterene เมื่อสกัดสารสกัดตํารับยาเบญจอํามฤตด้วยเอทานอล 95% และชั้นนํ้ า พบว่าสารสกัด มีปริมาณคิดเป็ น 34.10 และ11.18 ตามลําดับ ผลการศึกษาฤทธิ์ความเป็ นพิษต่อเซลล์มะเร็งจํานวน 5 ชนิด เซลล์มะเร็ งตับ (HepG2) เซลล์มะเร็งลําไส้ (LS-174T) เซลล์มะเร็ งปอด (COR-L23) เซลล์มะเร็งปากมดลูก (Hela) เซลล์มะเร็งต่อมลูกหมาก (PC3) และและเซลล์ปอดปกติ (MRC-5) ด้วยวิธี SRB Assay พบว่าสารสกัดที่มีค่า IC50 ตํ่าที่สุดในทุกเซลล์มะเร็ง คือรงทอง รองลงมา คือ สารสกัดตํารับยาเบญจอํามฤตชั้นเอทานอล 95% (IC50 น้อยกว่า 1 ?g/ml และ 0.4-5.2 ?g/ml ตามลําดับ) ซึ่งเมื่อนํามาทดสอบกับเซลล์ปกติ ซึ่งเป็ นเซลล์ปอดปกติพบว่ามีเพียงรงทอง และสาร สกัดตํารับยาเบญจอํามฤตชั้นเอทานอล95% เท่านั้น ที่มีความเป็ นพิษกับเซลล์ปกติคือ มีค่า IC50 เท่ากับ น้อยกว่า1 และ 5.95 ?g/ml ตามลําดับ สารสกัดเบญจอํามฤต มีผลต่อมะเร็งตับมากที่สุดคือ IC50 เท่ากับ 0.406 ?g/ml และมีค่า specific index เท่ากับ 14.67 ส่วนผลการศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูล อิสระของสารสกัดเดี่ยวและสารสกัดตํารับยาเบญจอํามฤตทั้งชั้นนํ้าและชั้นเอทานอล 95% เมื่อ เปรียบเทียบกับสารมาตรฐาน BHT ที่มีค่า EC50 เท่ากับ 16.737 ?g/ml พบว่าสารสกัดตํารับไม่มีฤทธิ์ ต้านอนุมูลอิสระ แต่ยาเดี่ยวที่เป็ นส่วนประกอบมีฤทธิ์ดีกว่าสารมาตรฐาน คือ ยาดํา และขิงแห้งชั้น เอทานอล95% ซึ่งมีค่า EC50 เท่ากับ 8.934 และ 16.299 ?g/ml ตามลําดับ จากผลการทดลองพบว่า ตํารับยาเบญจอํามฤตสามารถยับยั้ งเซลล์มะเร็งดีโดยเฉพาะมะเร็งตับดีที่สุด แต่ก็อาจมีผลกับเซลล์ ปกติเช่นกัน จึงควรมีการศึกษาเพิ่ มเติมหากต้องการนําตํารับนี้ไปใช้ในการรักษาผู้ป่ วยมะเร็ง แต่ อย่างไรก็ตามผลการศึกษาได้สนับสนุนการใช้ตํารับยาเบญจอํามฤตในการรักษามะเร็งตับของหมอ พื้นบ้าน

คำสำคัญ