การศึกษาสารสำคัญและฤทธิ์ของตำรับยาเบญจกูลในการยับยั้งเซลล์มะเร็งท่อน้ำดี

บทคัดย่อ

เบญจกูล พิกัดยาไทย ประกอบด้วยสมุนไพร 5 ชนิด ได้แก่ ดีปลี รากช้าพลู เถาสะค้าน รากเจตมูลเพลิงแดง และขิง ในทางการแพทย์แผนไทย ใช้ยาในการทำให้องค์ประกอบหลักทั้งห้าอยู่ในสภาวะสมดุล และควบคุมการทำงานทางสรีรวิทยาภายในร่างกายมนุษย์ เพื่อคืนความสมดุล การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสารสำคัญจากตำรับยาเบญจกูลโดยการสกัดสารสำคัญซึ่งใช้วิธีทางเคมี (Ethanolic Extract) และนำมาวิเคราะห์สารสำคัญโดยใช้เทคนิค Nuclear Magnetic Resonance (NMR) ซึ่งเป็นวิธีวิเคราะห์ที่มีความถูกต้อง แม่นยำสูง ผลการวิจัยพบว่าจากการสกัดสารสำคัญจากสมุนไพรทั้ง 5 ชนิด และตำรับยาเบญจกูล พบว่าเมื่อทำการสกัดโดยแช่หมักด้วยตัวทำละลาย 95% เอทานอลจะได้ร้อยละของสารสกัดหยาบเรียงลำดับจากน้อยไปหามากได้ดังนี้ รากช้าพลู (5.6%), เถาสะค้าน (6.2%), เหง้าขิงแห้ง (7.4%), ตำรับเบญจกูล (9.6%), ดีปลี (11.4%) และรากเจตมูลเพลิงแดงมากที่สุด (15.9%) การวิเคราะห์ผล Metabolic profiling ขององค์ประกอบต่างๆของตำรับยาเบญจกูลวิเคราะห์ผลโดยใช้ R statistical software ส่วนการวิเคราะห์พหุตัวแปร (multivariate analysis) ได้แก่ principal component analysis และ orthogonal projections to latent structures (OPLS) จะใช้ Metabom8 package โดยกำหนด Pareto scaling ในการวิเคราะห์ข้อมูล และทำการระบุชนิดของสาร เมแทบอไลท์ (metabolite identification) ด้วยสถิติ statistical total correlation spectroscopy (STOCSY) จากการวิเคราะห์พบว่าสารเมแทบอไลท์ในแต่ละสารสกัดมีความแตกต่างกัน ซึ่งมีสารที่พบได้เหมือนกันคือ 1) ketobutyric acid 2) propionic acid 3) lysine acetic acid 4) glutarate succinic acid 5) pyruvic acid และ 6) aspartate เป็นองค์ประกอบเหมือนกัน แต่พบว่าในสารสกัดดีปลีและเถาสะค้าน พบว่ามี 1) piperine 2) flavonoids 3) myricetin 4) coumaric acid และ 5) gallic acid ในขิงพบว่ามีสารกลุ่ม 1) phenolics เช่น chlorogenic acid และ lignin (-OMe) ส่วนในเจตมูลเพลิงแดง พบว่ามีสาร ketobutyric acid ในปริมาณที่สูง

คำสำคัญ