รูปแบบการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสุขภาพของประชาชน : กรณีศึกษาจังหวัดอุดรธานี
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 ได้กำหนดวิสัยทัศน์ของประเทศไทย มุ่งพัฒนาสู่ ”สังคมอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน คนไทยมีคุณธรรมนำความรอบรู้ รู้เท่าทันโลก ครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข้มแข็ง สังคมสันติสุข เศรษฐกิจมีคุณภาพ เสถียรภาพ และ เป็นธรรม สิ่งแวดล้อมมีคุณภาพ และทรัพยากรธรรมชาติยั่งยืน อยู่ภายใต้ระบบบริหารจัดการประเทศที่มีธรรมาภิบาล ดำรงไว้ซึ่งระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข และอยู่ในประชาคมโลกได้อย่างมีศักดิ์ศรี” เพื่อให้บรรลุผลตามวิสัยทัศน์ดังกล่าว ได้มีการกำหนดยุทธศาสตร์ที่สำคัญของการพัฒนาประเทศ ภายใต้แนวปฏิบัติของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อันเป็นแนวทางที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงมีพระราชดํารัสชี้แนะแก่พสกนิกรชาวไทย จากประสบการณ์อันยาวนานในงานพัฒนาของพระองค์ โดยเน้นแนว ทางการเดินสายกลาง และการให้คนเป็นศูนย์กลางของการพัฒนา มีการใช้กระบวนการพัฒนาที่ยั่งยืน อย่างบูรณาการเป็นองค์รวม มีความสมดุลและพอดี นอกจากนี้ ยังได้กำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศที่สำคัญ 5 ประการ ได้แก่ 1) ยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพคนและสังคมไทยสู่สังคมแห่งภูมิปัญญาและการเรียนรู้ 2)ยุทธศาสตร์การเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนและสังคมให้เป็นรากฐานที่มั่นคงของประเทศ 3) ยุทธศาสตร์การปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจให้สมดุลและยั่งยืน 4) ยุทธศาสตร์การพัฒนาบนฐานความหลากหลายทางชีวภาพและการสร้างความมั่นคงบนฐานทรัพยากรธรรมชาติ และ สิ่งแวดล้อม 5) การเสริมสร้างธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการประเทศ ยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพคน และสังคมไทยสู่สังคมแห่งภูมิปัญญาและการเรียนรู้ ถือเป็นหนึ่ง ยุทธศาสตร์ที่มีความสำคัญจำเป็นอย่างยิ่งในการที่จะขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศไทย เพราะ ”คน” ถือเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาประเทศ โดยในยุทธศาสตร์นี้ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาคนให้มีคุณธรรม นำความรู้ อันจะก่อให้เกิดภูมิคุ้มกันที่ดี อีกทั้งยังได้เน้นการเสริมสร้างสุขภาวะของคนไทยให้มีความแข็งแรงทั้งทางร่างกาย จิตใจ สังคม และ สติปัญญา มีความสมดุลอย่างเป็นองค์รวม เพราะการที่จะพัฒนาคนให้มีคุณภาพได้นั้น จะต้องเริ่มจากคนที่มีสุขภาพดีก่อน รายงานวิจัยในอดีต พบว่า ผู้รับบริการบางส่วนที่ไปรับการรักษาจากโรงพยาบาล เจ็บด้วยสาเหตุที่ป้องกันได้ และ อาการที่ไปรักษาเป็นอาการเพียงเล็กน้อยที่สามารถดูแลตนเองได้ แต่กลับต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคสูงเกินความจำเป็น นอกจากนี้ ยังพบพฤติกรรมการใช้บริการทางการแพทย์ที่เกินความจำเป็น ส่งผลให้ประเทศไทยขาดดุลการค้าจากต่างประเทศ เพราะมูลค่ายาที่สั่งนำเข้าจากต่างประเทศ จากเหตุผลดังกล่าว ทำให้กระทรวงสาธารณสุขต้องปฏิรูประบบสุขภาพ ซึ่งได้ดำเนินการต่อเนื่องมาเป็นเวลา 10 ปีแล้ว และในแผนพัฒนาสุขภาพฉบับที่ 10 ได้กำหนดเป้าหมายที่สำคัญ และ มีความสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 กล่าวคือ การพัฒนาระบบสุขภาพไทยไปสู?ระบบสุขภาพพอเพียงสอดคล?องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้ เพื่อเสริมสร?างให้ประชาชนมีสุขภาพดี ได้รับบริการสุขภาพที่ดีอยู่ในสังคมที่ดี ชีวิตมีความสุขอย?างพอเพียง โดยเชื่อมโยงกับการสร?างสังคมอยู?เย็นเป?นสุขร?วมกัน เพื่อให้มีการพัฒนาแบบบูรณาการและเป็นองค์รวม การขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงระบบสุขภาพให?เป?นไปตามจุดมุ?งหมายที่กําหนดไว?ดังกล?าว จะต้องระดมพลังการมีส?วนร?วมของภาคีเครือข?ายการพัฒนาจากทุกภาคส่วนในสังคมทุกระดับทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรท?องถิ่น ภาคประชาสังคมและประชาชน ตลอดจน องค?กรเอกชนสาธารณประโยชน? ต่าง ๆ เป็นต้น รวมทั้ง ส?งเสริมบทบาทของครอบครัว และชุมชนในการเสริมสร?างวัฒนธรรมการดูแลรักษาสุขภาพที่ดีบนพื้นฐานของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จากเหตุผลดังกล่าวผู้วิจัยจึงมีความสนใจที่จะทำการศึกษาเกี่ยวกับความรู้ ความเข้าใจ และ การประยุกต์ใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการพัฒนาสุขภาพของประชาชน ในจังหวัดอุดรธานี และนำผลสำรวจที่ได้ในระยะแรก ไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้อันจะก่อให้เกิดผลดีต่อการพัฒนาสุขภาพ และ การพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน ต่อไป