รูปแบบการกักเก็บน้ำใต้ดินเพื่อบรรเทาภาวะแห้งแล้งในลุ่มน้ำมูลตอนบน

บทคัดย่อ

โครงการธนาคารน้ำใต้ดินที่สถานีทดลองฝึกอบรมเกษตรร้อยเอ็ดคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จัดตั้งขึ้นเพื่อบรรเทาภาวะแห้งแล้งในพื้นที่ หลักการทำงานโดยใช้การเติมน้ำผิวดินผ่านสระเก็บน้ำจำนวน 3 สระ ที่ความลึกจากผิวดินไม่มากนักซึ่งเป็นชั้นอุ้มน้ำไร้ความดัน (Unconfined aquifer) เพื่อเพิ่มปริมาณของน้ำใต้ดินให้เพียงพอต่อการสูบขึ้นมาใช้งาน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา สำรวจ วิเคราะห์ข้อมูลภูมิประเทศ ชั้นดิน ระดับน้ำใต้ดินเพื่อประมาณทิศทางการไหลปริมาณน้ำที่เติม (Recharge) ให้กับชั้นอุ้มน้ำ และปริมาณน้ำที่ไหลออก (Discharge) จากชั้นอุ้มน้ำไร้แรงดัน โดยใช้หลักการสมดุลของน้ำของสระเก็บน้ำและชั้นอุ้มน้ำ ตรวจสอบสมดุลน้ำของสระน้ำจากการเติมน้ำใต้ดินผ่านสระเติมน้ำ ที่รับน้ำผิวดินมาจากฝน ปริมาณน้ำในสระเก็บน้ำ ขึ้นอยู่กับสมดุลระหว่างปริมาณน้ำผิวดินที่ไหลลงสู่สระ ความสามารถในการซึมผ่านและ ศักยภาพการระเหย ผลของการศึกษาพบว่าน้ำจากการไหลออกผิวดิน เพิ่มปริมาตรของน้ำในสระเก็บน้ำ แต่พฤติกรรมการไหลของน้ำใต้ดินมีลักษณะรับน้ำใต้ดินเข้ามาในสระน้ำมากกว่า การเติมน้ำผิวดินลงไปในชั้นอุ้มน้ำของน้ำใต้ดิน

คำสำคัญ