การทำบริสุทธิ์โปรตีนเกาะจับไคตินและไคตีเนสจากน้ำยางพาราและสมบัติการต้านเชื่อราก่อโรคพืชบางชนิด

บทคัดย่อ

เชื้อราเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ก่อโรคต่อพืชมากที่สุด รายงานการวิจัยหลายฉบับแสดงให้เห็นว่าส่วนต่างๆ ของพืชมีการผลิตเปไทด์และโปรตีนที่สามารถต่อต้านการเจริญของแบคทีเรียและเชื้อราหลายชนิดได้และพบว่ามักเจอโปรตีนกลุ่มโปรตีนเกาะจับไคติน (chitin binding proteins) และไคดีในส (chitinases) ค่อนข้างสูง และคาดว่าโปรตีนเหล่านี้ทำงานร่วมกันในการต่อต้านเชื้อราที่บุกรุกในกรณีเกิดบาดแผลที่ส่วนใดๆของต้น สำหรับในต้นยางพาราที่ผ่านการเปิดกรีดแล้วนั้นมีความเป็นไปได้ว่ามีการผลิตและสะสมโปรตีนเหล่านี้ในส่วนที่ไม่ใช่ยางของน้ำยาง และน่าจะสามารถแยกโปรตีนที่มีประโยชน์เหล่านี้ออกมาใช้ประโยชน์ในด้านการต่อต้านโรคเชื้อราในพืชเศรษฐกิจได้ การคัดแยกสารชีวโมเลกุลต่างๆ ในน้ำยางรวมถึงโปรตีนไปใช้ประโยชน์ จะเป็นแนวปฏิบัติที่ดีในการนำส่วนที่ไม่ใช่ยางของน้ำยางไปใช้งานหรือเพิ่มมูลค่าได้ การวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาเฉพาะกลุ่มโปรตีนเกาะจับไคตินและไคตีเนสในน้ำยางพาราสายพันธุ์ BPM24 การทำบริสุทธิ์และศึกษาฤทธิ์ต้านเชื้อราก่อโรคพืชเศรษฐกิจชนิดต่างๆ เมื่อทำการระบุกลุ่มโปรตีนเกาะจับไคตินและไคตีเนสที่แยกได้จากซีรั่มน้ำยางพาราสายพันธุ์ BPM 24 มี 2 ชนิด ได้แก่ Prohevein (hevein) และ hevarnine A (chitinase) รวมทั้ง small rubber particle protein ด้วย นอกจากนี้ยังทราบถึงกรรมวิธีที่มีความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพในการแยกส่วนของโปรตีนเกาะจับโคตินและไคตีเนส (โปรตีนเป้าหมาย) ที่จะใช้งานในเชิงพาณิชย์ต่อไป จากการทดสอบประสิทธิภาพของส่วนของโปรตีนเป้าหมายจากซีรั่มน้ำยางพาราจากฤดูกาล ที่แตกต่างกัน พบว่าที่ความเข้มข้นตั้งแต่ 20,000 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นต้นไป ส่วนของโปรตีนเป้าหมาย มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อราสาเหตุโรคพืชชนิดต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดีใกล้เคียงกัน ในระดับห้องปฏิบัติการ โดยสามารถยับยั้งเชื้อรา Fusarium sp., Pythium sp. และ Sclerotium rolfsii ได้ถึง 100% โดยมีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งการเจริญเติบโตของเส้นใยเชื้อราแต่ละชนิดแตกต่างกัน ซึ่งทำให้ การเจริญเติบโตของเส้นใยเชื้อราเปลี่ยนไปจากเดิมโดยจะเปลี่ยนจากสีขาวไปเป็นสีน้ำตาลเข้ม และชะงัก การเจริญเติบโต หรือไม่พบการเจริญเติบโตของเส้นใยราเลย งานวิจัยต่อไปจำเป็นต้องทำการทดสอบประสิทธิภาพของส่วนของโปรตีนเป้าหมายในระดับโรงเรือน รวมถึงการศึกษาสภาวะที่อาจมีผลต่อความคงตัวเมื่อนำไปใช้งานจริง และการออกฤทธิ์ต้านเชื้อราร่วมกับสารธรรมชาติควบคุมเชื้อราบางชนิดอันจะเป็นแนวทางหนึ่งในการลดปริมาณการใช้ยาฆ่าเชื้อราของเกษตรกรลง รวมถึงอาจมีส่วนช่วยลดอัตราการดื้อยาของเชื้อราก่อโรคพืชได้ และเพิ่มมูลค่าโปรตีนจากส่วนที่ไม่ใช่ยางของน้ำยางพาราต่อไปอันเป็นการตอบสนองนโยบายการใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่าทรัพยากรธรรมชาติในประเทศอีกทางหนึ่ง

คำสำคัญ