โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตส้มโอ

บทคัดย่อ

ส้มโอเป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่มีศักยภาพในการส่งออก เกษตรกรทั่วไปนิยมปลูกส้มโอด้วยกิ่งตอนแต่พบว่ามักเกิดเป็นโรครากเน่าโคนเน่า ซึ่งมีสาเหตุจากเชื้อราไฟทอปธอรา (Phytophthora parasitica) ซึ่งเป็นเชื้อราในดิน การใช้ต้นตอเป็นแนวทางหนึ่งที่จะสร้างความแข็งแรงให้กับต้นส้มโอพันธุ์การค้าให้มีความทนทานต่อโรครากเน่าโคนเน่า แต่ยังพบปัญหาการเชื่อมต่อกันระหว่างต้นตอและพันธุ์ดีในส้มและต้นตอหลายคู่ และการคัดหาต้นตอที่เหมาะสมกับพันธุ์การค้าที่มีอยู่ กิจกรรมการวิจัยและพัฒนาพันธุ์ต้นตอปลอดโรคที่เหมาะสมของส้มโอ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ได้พันธุ์ต้นตอที่เหมาะสมกับส้มโอพันธุ์การค้าประกอบด้วย 2 การทดลอง คือ 1. เปรียบเทียบพันธุ์ต้นตอส้มโอพันธุ์พื้นเมืองที่ต้านทานโรครากเน่าและโคนเน่า วางแผนการทดลองแบบ RCBD มี 4 ซ้ำ 8 กรรมวิธี คือ ใช้ต้นตอส้มโอพื้นเมือง 7 พันธุ์ และส้มโอพันธุ์ ทองดี, ท่าข่อย และขาวน้ำผึ้ง เป็นยอดพันธุ์ เปรียบเทียบกับการปลูกโดยใช้กิ่งตอนของส้มโอทั้ง 3 พันธุ์ ผลการทดลอง 5 ปี พบว่า การเจริญเติบโตของส้มโอพันธุ์ดีบนต้นตอทั้ง 7 ชนิด มีการเจริญเติบโตไม่แตกต่างจากการปลูกโดยใช้กิ่งตอน และยังไม่พบอาการโรครากเน่าโคนเน่า ด้านผลผลิต พบว่า ต้นตอขาวใหญ่และต้นตอเจ้าเสวยที่ติดตากับส้มโอ ทองดี ท่าข่อย และขาวแตงกวา เริ่มมีการให้ผลผลิต 2. ศึกษาการเจริญเติบโตและคุณภาพของส้มโอพันธุ์ทองดีที่ปลูกบนต้นตอพืชตระกูลส้ม โดยใช้ต้นตอชนิดต่างๆ 9 ชนิด เปรียบเทียบกับกิ่งตอน มีการวางแผนการทดลองแบบ RCBD จำนวน 4 ซ้ำ ดำเนินการที่ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย ผลการทดลองพบว่า ส้มโอทองดีจะมีการเข้ากันของเนื้อเยื่อบริเวณรอยต่อกับพันธุ์ส้มทับทิมและคลีโอพัตราได้กลมกลืนกว่าต้นตออื่นๆ ส่วนการให้ผลผลิตและคุณภาพของผลผลิต พบว่า คุณภาพผลผลิตบนต้นตอต่างๆ ไม่แตกต่างกับการใช้กิ่งตอน

คำสำคัญ