การใช้องค์ความรู้และอัตลักษณ์ล้านนาในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ธุรกิจการนวดแผนโบราณ : กรณีศึกษาในเขตอำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การนวดเป็นกระบวนการหรือขั้นตอนหนึ่งของการรักษาด้วยการแพทย์แผนพื้นบ้านของล้านนา ในมิติทางการแพทย์ การนวดเพียงอย่างเดียวไม่สามารถบาบัดอาการเจ็บป่วยให้หายได้ ต้องรักษาร่วมกับองค์ความรู้ด้านอื่น เช่น การย่าขาง การประคบ การเผายา การดื่มน้าสมุนไพร เมื่อมีการนาการนวดมาสู่ธุรกิจร้านนวดในปัจจุบัน จึงไม่สามารถนาเอาองค์ความรู้ทั้งหมดมาใช้ได้ อัตลักษณ์ล้านนาที่ปรากฏพบในสถานประกอบการร้านนวดส่วนใหญ่จึงพบในรูปแบบของการใช้อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมมานาเสนอ เช่น การใช้อัตลักษณ์ล้านนาผ่านสถาปัตยกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม การใช้เสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย การใช้สิ่งของที่มีอยู่ในวิถีชีวิตชาวล้านนา การใช้สิ่งของที่มีอยู่ในคติความเชื่อของชาวล้านนา หรือการใช้ผ้าและสิ่งทอ ซึ่งสิ่งที่ถูกนาเสนอมาทั้งหมดนั้น ล้วนแต่นาเสนออัตลักษณ์ล้านนาที่เป็น “ภาพตัวแทน” ที่ถูกประกอบสร้างขึ้นจากสื่อและกิจกรรมต่างๆ ในช่วง 20-30 ปีที่ผ่านมา จึงพบการนาสิ่งของหลายประเภทมาใช้งานอย่างไม่ถูกกาละและเทศะเพราะการขาดความรู้ความเข้าใจในวัฒนธรรมล้านนา ในขณะเดียวกันนั้น ด้านผู้ใช้บริการก็ไม่ได้คานึงถึงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเหล่านี้เท่ากับความพึงพอใจที่ได้รับจากการให้บริการการนวด หรือปัจจัยอื่นๆ เช่น การเข้าถึงสถานประกอบการที่สะดวก การรักษาเวลา การสื่อสาร มารยาท ฯลฯ คาสาคัญ : นวดแผนไทย, อัตลักษณ์ล้านนา, ล้านนา, วัฒนธรรม, ภูมิปัญญา

คำสำคัญ