การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืนบนฐานทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงตำบลหนองเม็ก อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยใช้วิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research:PAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืนบนฐานทรัพยากรธรรมชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่นตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงตำบลหนองเม็ก อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม ผู้วิจัยได้เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เพื่อใช้เป็นกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key information) โดยพิจารณาจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ประกอบด้วย 2 กลุ่ม จำนวน 400 คน ประกอบด้วย ผู้เข้าร่วมสัมภาษณ์ และประชุมระดมความคิด จำนวน 125 คน และกลุ่มผู้ตอบแบบสอบถาม ได้แก่ ประชาชนหรือครัวเรือนในตำบลหนองเม็ก อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 275 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง โดยปัจจัยที่พิจารณาในการเลือกพื้นที่ สรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ บริบทของชุมชน ด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อมของชุมชน ประชาชนส่วนใหญ่ในตำบลประกอบอาชีพทางการเกษตร พื้นที่ตำบล บางส่วนจึงใช้เป็นพื้นที่การเกษตร มีจำนวนหมู่บ้านทั้งหมด 20 หมู่บ้าน มีประชากรทั้งสิ้น 6,675 คน เป็นชาย 3,344 คนหญิง 3,331 คน มีอาชีพเสริม ได้แก่ ปลูกมันสำปะหลัง อ้อย ถั่วลิสง แตงโม ข้าวโพดฯลฯ มีการรวมกลุ่ม เช่น กลุ่มทอผ้าไหม กลุ่มทอเสื่อ กลุ่มข้าวกล้อง กลุ่มปุ๋ยหมักชีวภาพ กลุ่มปลูกหม่อนเลี้ยงไหม กลุ่มเลี้ยงโคพื้นเมือง และกลุ่มขนมจีน ชุมชนมีสภาพปัญหา ด้านโครงสร้างพื้นฐาน ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม ด้านการศึกษา,ศาสนา,วัฒนธรรม,ประเพณี ด้านสาธารณะสุข ด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ จึงนำข้อมูลดังกล่าวมาจัดทำรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนกับสิ่งแวดล้อมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ ผลการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนตำบลหนองเม็ก ระดับครัวเรือน ศึกษาดูงานเรื่องการปลูกผักสวนครัว การผลิตปุ๋ยชีวภาพ การผลิตเตาชีวะมวล เพื่อสร้างแรงกระตุ้นให้กับชาวบ้าน และเป็นแนวทางในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น ระดับชุมชนได้ดำเนินการจัดโครงการอบรมบัญชีครัวเรือนให้กับประชาชน เพื่อบริหารจัดการทางการเงินของตนเอง ระดับท้องถิ่นมีการบูรณาการระหว่างองค์การบริหารส่วนตำบลหนองเม็ก พัฒนาชุมชน เกษตร ในการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน การประเมินประสิทธิภาพ พบว่า ผลการดำเนินการประเมินหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบผ่านการประเมินจำนวน 20 ตัวชี้วัด จากทั้งหมด 23 ตัวชี้วัด อยู่ในระดับอยู่ดี กินดี ซึ่งมีตัวชี้วัดที่ชุมชนต้องดำเนินการพัฒนาเพิ่มเติมจำนวน 3 ตัวชี้วัดได้แก่ ตัวชี้วัดที่ 4, 6 และ 22