การพัฒนาห่วงโซ่อุปทานเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงเกษตรโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อนำไปสู่สังคมเศรษฐกิจดิจิทัล
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคแต่ละกิจกรรมในห่วงโซ่อุปทานการท่องเที่ยวเชิงเกษตรของจังหวัดมหาสารคาม 2.) เพื่อนำเทคโนโลยีสารสนเทศที่เหมาะสมเข้ามาพัฒนากิจกรรมในห่วงโซ่อุปทานการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ของจังหวัดมหาสารคาม 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงเกษตรตลอดห่วงโซ่อุปทานให้มีศักยภาพในการแข่งขัน ใช้การวิจัยเชิงผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรและกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาแบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ เกษตรกรในชุมชนเจ้าของฟาร์ม เจ้าของกิจการที่พัก ร้านอาหาร ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์สินค้าในชุมชน และกลุ่มนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยวในจังหวัดมหาสารคาม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกในการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นคนในชุมชน จำนวน 8 คน และแบบสอบถามนักท่องเที่ยวชาวไทย จำนวน 400 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการ วิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยมี ดังนี้ ปัญหาของการจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในส่วนต้นน้ำ คือ สถานที่ท่องเที่ยวขาดระบบการขนส่ง ขาดรถโดยสารสาธารณะที่สามารถเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยวได้อย่างสะดวกสบาย ฟาร์มผักออร์แกนิก (ไร่คุณพ่อ) และศูนย์เกษตรเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพันธุ์พืช ประสบปัญหาด้านสถานที่รองรับนักท่องเที่ยวมีขนาดไม่เพียงพอต่อความต้องการของนักท่องเที่ยวที่เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่วนชุมชนบ้านดงน้อย พบปัญหา ด้านการขาดแคลนบุคลากรที่อำนวยความสะดวกในการต้อนรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาแบบไม่ได้นัดหมาย ส่วนด้านอุปสรรค พบว่า ฟาร์มผักออร์แกนิก (ไร่คุณพ่อ) และชุมชนบ้านดงน้อยต่างประสบปัญหาเดียวกันคือ ความแปรปรวนของสภาพอากาศที่ร้อนจัดและแห้งแล้ง ส่งผลให้ผลผลิตของฟาร์มไม่ต่อเนื่องตลอดทั้งปี ส่วนศูนย์ขยายพันธุ์พืชด้วยเนื้อเยื่อฯ ขาดการสนับสนุนและการประชาสัมพันธ์จากหน่วยงานภาครัฐ แนวทางในการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงเกษตรตลอดห่วงโซ่อุปทาน คือ ด้านการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ให้มีกิจกรรมการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ การถ่ายทอด อบรมให้ความรู้ในฤดูกาลที่ไม่สามารถทำการผลิตได้ เช่น การอบรม วิธีการเลี้ยงแมงป่องเชิงการค้า เป็นต้น อีกทั้งหน่วยงานภาครัฐควรเพิ่มการสนับสนุนส่งเสริมการน าเทคโนโลยีเข้ามามีส่วนช่วยในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร เช่น ระบบการสั่งสินค้าเกษตรออนไลน์ การนัดหมายการท่องเที่ยวออนไลน์ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวและเกษตรกรเจ้าของฟาร์มสามารถจัดลำดับการให้บริการได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว ในส่วนของผลการศึกษาพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวไทย พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ส่วนใหญ่เคยมาท่องเที่ยวเชิงเกษตรแล้ว 1 ครั้ง มาท่องเที่ยวในช่วงเดือนมกราคม – มีนาคม โดยใช้รถยนต์ส่วนตัวในการเดินทาง นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีความเข้าใจถึงลักษณะการท่องเที่ยวเชิงเกษตรแต่ไม่ครบถ้วน โดยเข้าใจว่า การเที่ยวชมสวนผลไม้ สวนป่า และฟาร์มปศุสัตว์ เป็นการท่องเที่ยวเชิงเกษตรอย่างหนึ่ง มีเหตุผลในการตัดสินใจเดินทางท่องเที่ยวเนื่องจากสถานที่มีจุดเด่นที่เป็นอัตลักษณ์และมีความน่าสนใจ และมาท่องเที่ยวจากการได้รับข้อมูลข่าวสารผ่านช่องทางออนไลน์ ส่วนด้านความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อแหล่งท่องเที่ยวตลอดห่วงโซ่อุปทาน พบว่า นักท่องเที่ยวให้ความพึงพอใจในด้าน ทรัพยากรและศักยภาพขององค์กร คุณลักษณะขององค์กร การนำข้อมูลที่ได้รับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ (การไหลของข้อมูล) ค่านิยมและวัฒนธรรมขององค์กร การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ประสบการณ์และการปฏิบัติหน้าที่ อยู่ในระดับมาก คำสำคัญ: ห่วงโซ่อุปทาน, การท่องเที่ยวเชิงเกษตร, เศรษฐกิจยุคดิจิทัล