โครงการติดตามและประเมินผลเงื่อนไขและกระบวนการแห่งความสำเร็จการดำเนินการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตรการเขียนข้อเสนอโครงการวิจัยที่สอดคล้องกับการวิจัยและนวัตกรรมในมิติใหม่ และการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติแก่บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏ

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ติดตามและประเมินผลกระบวนการการดำเนินงานจัดการฝึกอบรม เชิงปฏิบัติการหลักสูตรการเขียนข้อเสนอโครงการวิจัยที่สอดคล้องกับการวิจัยและนวัตกรรมในมิติใหม่ รุ่นที่ 1 - 3 ประจำปี พ.ศ. 2563 – 2565 2) ประเมินผลเงื่อนไขและกระบวนการแห่งความสำเร็จของบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏที่เข้าร่วมโครงการฝึกอบรมฯ 3) เพื่อติดตามและประเมินผลกระบวนการการบริหารจัดการเพื่อสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมของ วช. แก่บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมจาก วช. ประจำปี พ.ศ. 2564 - 2565 และ 4) ให้ข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการดำเนินการฝึกอบรมฯ ผู้ให้ข้อมูลครั้งนี้ประกอบด้วย 1) บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏผู้เข้ารับการฝึกอบรมทั้งที่ผ่านและไม่ผ่านการฝึกอบรมฯ 2) ผู้บริหารมหาวิทยาลัยราชภัฏที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการส่งบุคลากรเข้ารับการฝึกอบรมฯ 3) บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏผู้ผ่านการฝึกอบรมและได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยและนวัตกรรมจาก วช. ประจำปี พ.ศ. 2564 – 2565 4) ผู้ทรงคุณวุฒิ วช. และวิทยากรในการฝึกอบรมฯ 5) ผู้ตรวจราชการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ที่ทําหน้าที่ตรวจราชการการดําเนินงานของ วช. ในภารกิจที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนมหาวิทยาลัยราชภัฏ 5) ผู้บริหารสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และ 6) เจ้าหน้าที่ภารกิจขับเคลื่อนนโยบายโดยการวิจัย (ภน.) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวม ประกอบด้วย แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ โดยมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.932 และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-structured Interview) การวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณโดยใช้การวิเคราะห์ค่าคะแนนเฉลี่ยและค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-structured Interview) ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และนำเสนอข้อมูลในรูปแบบการบรรยาย ผลการศึกษาปรากฏ ดังนี้ 1. การติดตามและประเมินผลกระบวนการการดำเนินงานจัดการฝึกอบรมฯ พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีผลผ่านการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการฯ ตามเกณฑ์ที่กำหนดและมีความคิดเห็นในการเข้ารับการฝึกอบรมฯ โดยรวมเห็นด้วยอยู่ในระดับมาก และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน ได้แก่ ด้านกระบวนการฝึกอบรมและการบริหารจัดการด้านสาระวิชาการ และด้านความพึงพอใจ ก็เห็นด้วยอยู่ในระดับมากเช่นกัน และพบว่า เงื่อนไขและกระบวนการแห่งความสำเร็จ ประกอบด้วย การมีคุณสมบัติที่สอดคล้องกับคุณสมบัติที่กำหนดไว้สำหรับผู้สมัครเข้ารับการอบรม การมีความสนใจในการทำงานวิจัยมาก่อน การสนใจใฝ่เรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง การมีสมาธิจดจ่ออยู่กับการอบรม (ออนไลน์) ความสามารถในการบริหารจัดการเวลาที่ซ้อนทับกับงานประจำ ความร่วมมือกับผู้เข้ารับการอบรมในมหาวิทยาลัยเดียวกัน แรงหนุนเสริมที่มาจากฝ่ายบริหาร และการจัดการภาระงานของมหาวิทยาลัยต้นสังกัดที่เหมาะสม กระบวนการที่นำไปสู่ความสำเร็จของผู้ที่เข้ารับการอบรม ประกอบด้วย กระบวนการประชาสัมพันธ์และการสมัคร กระบวนการเข้ารับการอบรมตามระยะเวลาและขั้นตอน กระบวนการทำการบ้านและส่งงาน และกระบวนการหนุนเสริมโดยสถาบันต้นสังกัด 2. การติดตามและประเมินผลกระบวนการการบริหารจัดการการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมของ วช. แก่บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมจาก วช. ประจำปี พ.ศ. 2564 – 2565 รวม 35 โครงการ รวมเป็นเงิน 11,253,000 บาท พบว่า หัวข้องานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมของ วช. สอดคล้องกับประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนายุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) ด้านการผลิตและพัฒนาครู และด้านการยกระดับคุณภาพการศึกษา จากการศึกษาพบว่า บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมเกือบทั้งหมด เมื่อเสร็จสิ้นโครงการไประยะหนึ่งก็จะไปได้รับทุนการสนับสนุนการทำวิจัยจากแหล่งทุนอื่นๆ ทั้งเงินรายได้ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ และจากแหล่งทุนภายนอก เช่น สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ทุนวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (ววน.) และทุนสนับสนุนจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ตนเอง เป็นต้น โดยพบว่า เงื่อนไขความสำเร็จของผู้ที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัย ประกอบด้วย ความตั้งใจในการอบรม การทบทวนพิจารณาบทเรียนแบบบรรทัดต่อบรรทัด ความคิดสร้างสรรค์ในการกำหนดปัญหาวิจัย การเรียนรู้ยอมรับความผิดพลาดและข้อคิดเห็น และการไม่มองว่าเป็นภาระเพิ่มแต่มองว่าเป็นโอกาสใหม่ๆ กระบวนการที่นำไปสู่ความสำเร็จของผู้ได้รับสนับสนุนทุนวิจัย ประกอบด้วย กระบวนการหนุนเสริมของสถาบันต้นสังกัด และกระบวนการทบทวน สะท้อนคิดและปรับแก้ตามข้อแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิ 3. ข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาการดำเนินการฝึกอบรมฯ และการสนับสนุนทุนวิจัยและนวัตกรรมของ วช. แก่บุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏที่จะเกิดขึ้นต่อไปในอนาคตให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งขึ้น พบว่า 3.1 แนวทางสำหรับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ควรมีแนวทาง ดังนี้ เป็นผู้ประสานการปฏิบัติให้มีการลงนามข้อตกลงร่วมระหว่างมหาวิทยาลัยราชภัฏกับ วช. เพื่อสร้างเป็นข้อผูกพันในการปฏิบัติราชการของสองหน่วยงานสำหรับการขับเคลื่อนโครงการดังกล่าว เน้นย้ำให้ทั้งสองหน่วยงานรวมถึงบุคลากรของทั้งสองหน่วยงานเห็นความสำคัญในฐานะที่โครงการดังกล่าวมีความสอดคล้องกับทั้งยุทธศาสตร์ชาติ ยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏ และพระบรมราโชบายในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏ 3.2 แนวทางสำหรับสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ควรมีแนวทาง ได้แก่ การกำหนดรายวิชา หลักสูตรและการคัดเลือกวิทยากรผู้สอน การกำหนดรายละเอียดการสมัคร การประชาสัมพันธ์ การคัดเลือก การดำเนินการอบรม การติดต่อสื่อสารกับมหาวิทยาลัยราชภัฏ การติดต่อสื่อสารโดยตรงกับผู้เข้ารับการอบรม การติดตามและประเมินผลผู้เข้ารับการอบรม การให้ทุนวิจัยแก่ผู้ผ่านการอบรม ตลอดจนการติดตามการดำเนินงานวิจัยตามสัญญาการรับทุน 3.3 แนวทางสำหรับมหาวิทยาลัยราชภัฏ ควรมีการทำข้อตกลงร่วมกับ วช. และกระทรวงอุดมศึกษาฯ ในการเข้าร่วมโครงการนี้เพื่อให้เกิดข้อผูกพันทั้งในแง่ของการกำกับติดตาม สนับสนุน และส่งเสริม ควรมีกระบวนการคัดเลือกผู้เข้ารับการอบรมที่ผ่านการกลั่นกรองคุณสมบัติ และมีการวางเป้าหมายของการพัฒนาให้เป็นนักวิจัยตามยุทธศาสตร์อย่างชัดเจน ควรให้ความสำคัญกับการคัดเลือกเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อเป้าหมายการวิจัยเพื่อการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นและเพื่อความก้าวหน้าทางวิชาการของมหาวิทยาลัย ควรจัดให้มีการปฐมนิเทศผู้เข้ารับการอบรม ควรจัดให้มีระบบที่ปรึกษาหรือพี่เลี้ยงภายในมหาวิทยาลัย จัดให้ผู้เข้ารับการอบรม เข้าอบรมในห้องที่จัดไว้เป็นการเฉพาะ จัดให้มีระบบการรวมกลุ่มของผู้เข้ารับการอบรม จัดให้มีระบบติดตามงานมอบหมายระหว่างการอบรม มหาวิทยาลัยควรมีระบบติดตามการทำงานที่ได้รับมอบหมายของผู้เข้ารับการอบรมอย่างใกล้ชิด ทั้งนี้อาจใช้พี่เลี้ยงหรือที่ปรึกษาที่มหาวิทยาลัยมอบหมายสนับสนุนส่งเสริมให้เกิดการทำงานวิจัยในพื้นที่จริงทั้งข้อเสนอโครงการที่ผ่านการพิจารณารับทุนจาก วช. และโครงการที่ไม่ได้รับทุนโดยอาจส่งเสริมให้รับทุนจากช่องทางอื่น 3.4 แนวทางสำหรับผู้เข้ารับการอบรม ควรมีการสำรวจคุณสมบัติและความสนใจของตนเองที่มีต่อการวิจัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น เตรียมความพร้อมในด้านเวลา และงานในหน้าที่ต่าง ๆ ให้พร้อมเพื่อเข้ารับการอบรมเข้ารับการอบรมตามระยะเวลาอย่างตั้งใจ บริหารจัดการเวลาไม่ให้ขาดเรียนเกินเกณฑ์ที่กำหนดทำงานมอบหมาย ส่งการบ้าน ตรงตามเวลาปรึกษาพี่เลี้ยง (กรณีมหาวิทยาลัยจัดระบบพี่เลี้ยง) หรือติดต่อเพื่อขอคำปรึกษาผู้ทรงคุณวุฒิที่ วช. เชิญมาเป็นวิทยากรใน แต่ละประเด็นรวมกลุ่มสร้างเครือข่ายนักวิจัยในมหาวิทยาลัยสำรวจประเด็นปัญหาที่สนใจจะทำวิจัยเพื่อนำมาเขียนเป็นข้อเสนอโครงการ

คำสำคัญ