โครงการฝึกอบรม สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ (ลูกไก่) มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช รุ่นที่ 6 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566

บทคัดย่อ

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) มีหน้าที่และอำนาจ ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 มาตรา 13 เกี่ยวกับการให้ทุนวิจัยและนวัตกรรม การจัดทำฐานข้อมูลและดัชนีด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ การริเริ่มขับเคลื่อนและประสานการดำเนินงานโครงการวิจัยและนวัตกรรมที่สำคัญของประเทศ การจัดทำมาตรฐานและจริยธรรมการวิจัย การส่งเสริมและถ่ายทอดความรู้เพื่อใช้ประโยชน์ การส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรด้านการวิจัยและนวัตกรรมและการให้รางวัล ประกาศเกียรติคุณ หรือยกย่องบุคคลหรือ หน่วยงานด้านการวิจัยและนวัตกรรม ตามอำนาจและหน้าที่ดังกล่าว วช. จึงจัดโครงการเพื่อส่งเสริมและ สนับสนุนการพัฒนาบุคลากรด้านการวิจัยและนวัตกรรม โดยกำหนดให้มีหลักสูตรฝึกอบรมสำหรับนักวิจัย รุ่นใหม่ และหลักสูตรการสร้างวิทยากรที่มีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดองค์ความรู้ต่างๆ ด้านการวิจัยเพื่อสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ให้มีจำนวนทวีคูณ รวมถึงส่งเสริมการพัฒนาทักษะด้านการวิจัยให้แก่นักวิจัยที่อยู่ในระบบวิจัยและนวัตกรรมให้มีความเป็นมืออาชีพ ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ รวมทั้งนโยบายและยุทธศาสตร์การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2563-2570 แผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2566-2570 และยุทธศาสตร์กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมในการผลิตกำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมที่มี คุณภาพสูง เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ โดย วช. ร่วมกับมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชเป็นหน่วยงานเครือข่ายด้านการวิจัยในการดำเนินการพัฒนาโครงสร้าง พื้นฐานทางการวิจัยและนวัตกรรม : บุคลากรด้านการวิจัย เพื่อสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ให้มีความรู้ ความเข้าใจ และเรียนรู้ประสบการณ์เกี่ยวกับการวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศ รวมทั้งเพิ่มนักวิจัยให้มีจำนวนมากอย่างรวดเร็ว มีคุณภาพ และสามารถนำการวิจัยมาประยุกต์สู่การใช้ประโยชน์ในระดับพื้นที่และประเทศ จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้น มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชมีพันธกิจในการให้บริการวิชาการแก่สังคม มีความพร้อม และมีประสบการณ์ในการดำเนินโครงการฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) มาแล้ว 5 รุ่น จึงมีความประสงค์ที่จะดำเนินโครงการฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช รุ่นที่ 6 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ตลอดจนเป็นหน่วยงานเครือข่ายในการดำเนินงานให้สำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ โดยมีผู้รับการอบรมจำนวน 51 คน ผ่านการอบรม 45 คน ระหว่างวันที่ 24-28 กรกฎาคม 2566 และมีกลุ่มฝึกปฏิบัติจำนวน 5 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่ม 1 เรื่อง การพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพตามศาสตร์ชะลอวัย ของกลุ่มผู้สูงอายุในจังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่ม 2 เรื่อง การพัฒนาภาวะผู้นำ โดยใช้แหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่น : กรณีศึกษา นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดชุมพร ปีการศึกษา 2567 กลุ่ม 3 เรื่อง การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม : การพัฒนาระบบการบริหารจัดการขยะ มูลฝอยของชุมชนท้องถิ่นอย่างยั่งยืน กลุ่ม 4 เรื่อง การสร้างมูลค่าเพิ่มเส้นทางท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ตามรอยพระเจ้าศรีธรรมมาโศก-ราช จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่ม 5 เรื่อง การพัฒนาดิจิทัลแพลตฟอร์มเพื่อรวบรวมองค์ความรู้ศิลปะพื้นถิ่นบริเวณลุ่มแม่น้ำปากพนัง จากผลการวิเคราะห์พบว่า ผลการประเมินความคิดเห็นของผู้เข้ารับการฝึกอบรมต่อวิทยากรในภาพรวม 9 ด้าน คือ 1. ความรอบรู้ในเนื้อหารายวิชาของวิทยากร 2. ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ให้เข้าใจ 3. ความสามารถในการจัดลำดับความสัมพันธ์ของเนื้อหารายวิชาที่สอดคล้องต่อเนื่อง 4. ความสอดคล้องระหว่างเนื้อหากับหัวข้อวิชา 5. ความสามารถถ่ายทอดเนื้อหาวิชาที่ยากให้ง่าย 6. ความชัดเจนครบถ้วนของเนื้อหาวิชา 7. ความชัดเจน เหมาะสมของสื่อประกอบการบรรยาย 8. ความเหมาะสมของเทคนิค/วิธีการที่ใช้ในการกระตุ้นการเรียนรู้ของผู้เข้ารับการฝึกอบรม 8. ความเหมาะสมของเทคนิค/วิธีการที่ใช้ในการกระตุ้นการเรียนรู้ของผู้เข้ารับการฝึกอบรม 9. ความชัดในการตอบคำถาม/ข้อซักถาม ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีค่าเฉลี่ยคะแนนความคิดเห็นในระดับมากที่สุดทั้ง 9 ด้าน ส่วนผลการประเมินความรู้ความเข้าใจของผู้เข้ารับการฝึกอบรม (ก่อน-หลัง) พบว่า ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีค่าเฉลี่ยคะแนนความคิดเห็นเกี่ยวกับวิทยากรจำแนกตามหมวด/วิทยากรทั้ง 6 หมวดอยู่ในระดับมากที่สุดทุกหมวด ผลการประเมินความคิดเห็นในภาพรวมของการจัดการฝึกอบรมเฉลี่ยทั้งด้านการบริหารจัดการและด้านวิชาการอยู่ในระดับมากที่สุด และผลการดำเนินงานครั้งนี้ จากความคิดเห็นของผู้แทนกลุ่มต่างๆ ของผู้อบรม ผู้ทรงคุณวุฒิและ ผู้จัดอบรม (Focus Group Discussion) สรุปผลการจัดการอบรมดังนี้ 1. การบริหารจัดการ (การประชาสัมพันธ์ การคัดเลือกวิทยากร โครงสร้างการทำงาน ปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะ) มีการรับข้อมูลข่าวสารการสมัครจากหนังสือแจ้งเวียนของมหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช มีการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น Facebook, Line, website เป็นต้น และการประชาสัมพันธ์ผ่าน MCOT นครศรีธรรมราช 2. สิ่งอำนวยความสะดวก (สถานที่จัดการฝึกอบรม อุปกรณ์ และโสตทัศนูปกรณ์ ปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ) ด้านอาหาร เครื่องดื่ม ของว่าง อยู่ในเกณฑ์ดี ห้องในการอบรมและการแบ่งกลุ่มย่อย อุปกรณ์ โสตทัศนูปกรณ์มีความสะดวก มีการลงทะเบียนใช้ wifi ของมหาวิทยาลัยเป็นรายบุคคลแต่สัญญาณ wifi ขัดข้องบ้าง แต่มีเจ้าหน้าที่ดูแลอย่างทันท่วงที 3. เอกสารการอบรม (ความพร้อมส่วนเนื้อหาคู่มือการฝึกอบรมแบบประเมินต่างๆ) ระบบเอกสารประกอบการอบรมใช้เป็นเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ เอกสารการบรรยายของวิทยากรและเอกสารประกอบการสอนครบถ้วนสมบูรณ์ 4. หลักสูตรการอบรม (โครงสร้างหลักสูตรรูปแบบกิจกรรมระยะเวลา) การปรับตารางฝึกอบรมในส่วนเนื้อหาหมวดที่ 6 หลักการประยุกต์งานวิจัยและนวัตกรรมไปสู่การใช้ประโยชน์มาบรรยายในวันแรกทำให้ผู้เข้ารับการอบรมเข้าใจภาพรวมของการอบรมในครั้งนี้มากยิ่งขึ้น และปรับส่วนเนื้อหาหมวดที่ 6 หลักการเขียนข้อเสนอการวิจัย ในวันสุดท้ายทำให้ผู้เข้ารับการอบรมสามารถเน้นประเด็นในการเขียนข้อเสนอโครงการวิจัยในขั้นสุดท้ายได้เป็นอย่างดี การอบรมมีความเข้มข้นมากควรยืดระยะเวลาในการฝึกอบรมมากกว่า 5 วันเพื่อผ่อนคลายความความตึงเครียด 5. การจัดการและการประสานงานหลักสูตรระหว่างการอบรม (การให้ข้อมูลกิจกรรมเสริมเพื่อให้เกิดความสำเร็จในการอบรม) ผู้เข้าร่วมการอบรมทุกฝ่ายสามารถจัดการให้ข้อมูลผ่านไลน์กลุ่มย่อย กลุ่มใหญ่ กลุ่มวิทยากร กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ วช. ได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ ผู้เข้ารับการอบรมได้รับโอกาสในการบริหารจัดการงานเลี้ยงสังสรรค์ด้วยตนเอง โดยมีการสนับสนุนด้านโสตทัศนูปกรณ์และบุคลากรจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชเป็นอย่างดี 6. การประเมินความคุ้มค่า (ความมั่นใจความรู้และทักษะที่เพิ่มเติมประโยชน์ที่เกิดขึ้นเปรียบเทียบกับงบประมาณค่าใช้จ่ายและเวลา) ด้านสถานที่มีความสะดวกในการประชุมทั้งกลุ่มใหญ่และกลุ่มย่อย ด้านสิ่งอำนวยความสะดวก และด้านความพร้อมของหน่วยจัดมีความคุ้มค่ากับงบประมาณ 7. คุณภาพข้อเสนอโครงการวิจัยที่นำเสนอ (ความชัดเจน น่าสนใจ ความสอดคล้องของข้อเสนอ จุดเด่น จุดด้อย และความเป็นไปได้ในการได้รับการสนับสนุนทุนวิจัย) ผู้เข้ารับการอบรมได้รับแนวทางในการจัดทำข้อเสนอโครงการวิจัย ผู้เข้ารับการอบรมได้รับแหล่งทุนในการเสนอขอรับการสนุนทุนวิจัยและได้รับแนวทางในการจัดทำแผนโครงการวิจัย/ชุดโครงการวิจัย 8. ความประทับใจและข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาหลักสูตร ผู้เข้ารับการอบรมประทับใจวิทยากรทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติในการเอาใจใส่ ตอบคำถาม ให้ความรู้อย่างมาก และประทับใจในความเอาใจใส่ของทีมงานผู้จัดงานในการอำนวยความสะดวกทุกด้าน 9. ปัญหา และข้อเสนอแนะอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์สำหรับการจัดการฝึกอบรมครั้งต่อไป เนื่องจากช่วงเวลาในการจัดการฝึกอบรมระหว่างวันที่ 24-28 กรกฎาคม 2566 เป็นช่วงที่มีการประเมินสถานศึกษาในภาคใต้ ดังนั้นจึงเกิดการถอนตัวจากการฝึกอบรมเกินกว่ากึ่งหนึ่ง ทำให้ต้องมีการประชาสัมพันธ์ในช่วงเวลากระชั้นชิดของการฝึกอบรมจึงทำให้ผู้เข้ารับการอบรมใหม่จำนวนมากอาจมีการเตรียมตัวในการฝึกอบรมไม่เพียงพอ แต่มีการเตรียมรับมือในการให้บริการอย่างทั่วถึงจึงไม่เป็นปัญหากับการฝึกอบรม ศูนย์วิทยบริการและชุมชนสัมพันธ์ มสธ.จ.นครศรีธรรมราช เป็นศูนย์ให้บริการที่มีเจ้าหน้าที่ของศูนย์จำนวนน้อยจึงไม่เพียงพอกับการให้บริการภายในห้องจัดประชุม จึงควรมีเจ้าหน้าที่ให้บริการภายในห้องประชุมเพิ่มเติมจะทำให้การประสานงานภายในห้องประชุมราบรื่นมากยิ่งขึ้น

คำสำคัญ