โครงการฝึกอบรม สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ (ลูกไก่) มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ รุ่นที่ 3 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566

บทคัดย่อ

ตามที่ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เห็นควรให้มีหลักสูตรฝึกอบรมสำหรับนักวิจัยรุ่นใหม่ เพื่อสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ให้มีจำนวนทวีคูณ รวมถึงส่งเสริมการพัฒนาทักษะด้านการวิจัยให้แก่นักวิจัยที่อยู่ในระบบวิจัยและนวัตกรรมให้มีความเป็นมืออาชีพ ดังนั้น ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2557 เป็นต้นมา วช. ได้ร่วมกับหน่วยงานเครือข่ายด้านการวิจัยดำเนินโครงการฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) เพื่อสร้าง พัฒนา และยกระดับศักยภาพนักวิจัยรุ่นใหม่ให้มีความรู้และประสบการณ์ในการทำวิจัยอย่างมีระบบมากขึ้น ทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ เพื่อสร้างและพัฒนาผลงานวิจัยและนวัตกรรม และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ มหาวิทยาลัยวลัยวลัยลักษณ์ในฐานะสถาบันอุดมศึกษา ซึ่งมีภารกิจหลักสำคัญประการหนึ่ง คือ การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม เพื่อใช้เป็นองค์ความรู้ในการขับเคลื่อนสังคมและประเทศ ดังนั้นการพัฒนาบุคลากรให้เป็นนักวิจัยจึงเป็นส่วนสำคัญด้วยเช่นกัน การจัดฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนานักวิจัย รวมถึงการสร้างเครือข่ายนักวิจัยที่จะสามารถทำงานวิจัยร่วมกันได้ อันจะนำไปสู่การจัดทำข้อเสนอโครงการที่มีลักษณะบูรณาการและนำไปสู่การใช้ประโยชน์ได้ จึงได้ร่วมเป็นเครือข่ายดำเนินโครงการฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) ตั้งแต่ปี 2562 เป็นรุ่นที่ 1 ปี 2565 เป็นรุ่นที่ 2 และในปี 2566 เป็นรุ่นที่ 3 จัดฝึกอบรมระหว่างวันที่ 8-12 พฤษภาคม 2566 ณ ห้องประชุมภัทรธรรมาภรณ์ ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ในรูปแบบ on site โดยเน้นกลุ่มเป้าหมายที่มีภารกิจหน้าที่ในการวิจัย เช่น กลุ่มอาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษา นักวิชาการ ในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน การจัดการฝึกอบรมโครงการ “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) รุ่นที่ 3 มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ มีผู้เข้ารับการอบรมทั้งสิ้นจำนวน 58 คน ผ่านการฝึกอบรมและได้รับวุฒิบัตรตามหลักเกณฑ์ที่ วช. กำหนด จำนวน 56 คน ผู้จัดได้คัดเลือกวิทยากรจากรายชื่อแม่ไก่ที่เข้ารับการอบรมตามหลักสูตรวิทยากรแม่ไก่ ของ วช. และต้องเป็นนักวิจัยที่มีประสบการณ์ในการวิจัย มีความเชี่ยวชาญเหมาะสมกับหมวดวิชาที่บรรยาย และเหมาะสมกับหัวข้อของกลุ่มย่อยในภาคปฏิบัติ โดยมีวิทยากร (แม่ไก่) ภาคทฤษฎี จำนวน 7 คน บรรยายใน 6 หมวดวิชา มีวิทยากรที่ขอรับรองเป็นวิทยากรใหม่ จำนวน 2 คน ได้แก่ รศ.ดร.ชุติมา จันทรัตน์ และ รศ.ดร.จรวย สุวรรณบำรุง และขอรับรองเป็นวิทยากรบรรยายในหมวดใหม่ จำนวน 2 คน ได้แก่ ผศ.ดร.สิริพร สมบูรณ์บูรณะ และ รศ.ดร.รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ ในภาคปฏิบัติ ได้แบ่งกลุ่มผู้เข้ารับการอบรม เป็น 6 กลุ่มย่อย ซึ่งทั้ง 6 กลุ่มได้ร่วมกันจัดทำข้อเสนอโครงการกลุ่มละ 1 โครงการ ผลการประเมินความพึงพอใจต่อวิทยากร ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจวิทยากรในระดับมากถึงมากที่สุด คะแนนความพึงพอใจเฉลี่ยเท่ากับ 4.72 คะแนน ผลการประเมินความเข้าใจในเนื้อหาของแต่ละหมวดวิชาของผู้เข้ารับการฝึกอบรมก่อนการอบรม (Pre-test) โดยเฉลี่ยทุกหมวดวิชา เท่ากับ 3.38 คะแนน และหลังการอบรม (Post-test) มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.44 คะแนน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ความเข้าใจในทุกหมวดวิชาเพิ่มมากขึ้นจากระดับปานกลางถึงมาก เป็นระดับมากถึงมากที่สุด และจากการให้ผู้เข้ารับการอบรมทำแบบประเมินความรู้ก่อน-หลังเข้ารับการฝึกอบรม “สร้างนักวิจัยรุ่นใหม่” (ลูกไก่) ซึ่งมีคะแนนเต็ม 32 คะแนน พบว่าผู้เข้ารับการฝึกอบรม มีความรู้ความเข้าใจก่อนเข้ารับการอบรมโดยเฉลี่ย 16.4 คะแนน (คะแนนสูงสุด 21 ต่ำสุด 10 คะแนน) หลังเข้ารับการอบรมผู้เข้ารับการฝึกอบรม มีความรู้ความเข้าใจเพิ่มมากขึ้น โดยมีคะแนนเฉลี่ย 28.95 คะแนน (คะแนนสูงสุด 32 ต่ำสุด 26 คะแนน) จากการประเมินภาพรวมของการจัดอบรม ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจในด้านวิชาการ โดยเฉลี่ย เท่ากับ 4.51 คะแนน ด้านบริหารจัดการ เท่ากับ 4.28 คะแนน ผู้เข้ารับการอบรมมีความเห็นว่าการเข้ารับการอบรมในครั้งนี้เป็นประโยชน์แก่ตัวเองและสถาบัน คือ ได้เรียนรู้เกี่ยวกับกระบวนการทำงานวิจัย และพัฒนาศักยภาพงานวิจัยให้เพิ่มพูนมากขึ้น ได้แนวทางในการขอทุนวิจัย วิธีการวางแผนต่อยอดงานวิจัยในเชิงสังคมและเชิงพาณิชย์ และได้วิธีการคิดโจทย์วิจัยแบบบูรณาการข้ามสาขา รวมทั้งยังเป็นการสร้างเครือข่ายร่วมกับนักวิจัยจากสถาบันเดียวกันและสถาบันอื่น ที่สามารถบูรณาการการทำงานวิจัยร่วมกันในอนาคตได้ และผู้เข้ารับการอบรมมีข้อเสนอแนะที่อยากจะให้เพิ่มเติมตัวอย่างในการเขียนข้อเสนอโครงการที่ดี และ อยากให้วิทยากรถ่ายทอดจากประสบการณ์ของวิทยากรจริงมากกว่าทฤษฎี โดยเน้นการประยุกต์ใช้ในความเป็นจริง เพราะวิทยากรแต่ละท่านมีประสบการณ์มาก และจากผลการประเมินกระบวนการฝึกอบรมจากการสนทนากลุ่มเฉพาะ (Focus Group Discussion) ผู้เข้ารับการอบรมมีความเห็นว่า ในแต่ละด้าน ดังนี้ ด้านการบริหารจัดการ หน่วยงานผู้จัด ควรเชิญวิทยากรจากภายนอกสถาบันอุดมศึกษาร่วมด้วยเนื่องจากผู้เข้าอบรมมาจากหลายหน่วยงานที่นอกเหนือจากสถาบันอุดมศึกษา ในใบสมัครควรเพิ่มขอบเขตความสนใจในการทำวิจัยของผู้เข้าอบรม เพื่อเป็นประโยชน์ต่อผู้จัดในการแบ่งกลุ่มที่ตรงกับสาขามากขึ้น และควรเพิ่มการประชาสัมพันธ์ไปยังโรงเรียน ด้านสิ่งอำนวยความสะดวก เพื่อความสะดวกและต่อเนื่องในการทำกิจกรรมกลุ่มย่อย ควรแยกห้องย่อยเนื่องจากบางกลุ่มใช้เวลานาน การทำกิจกรรมกลุ่มย่อย ควรเตรียมกระดาษ flipchart หรือจอทีวีใหญ่ๆ เพื่อให้สะดวกต่อการระดมสมอง เพิ่มระยะเวลาการจัดกิจกรรมเพื่อละลายพฤติกรรมและทำความรู้จักกันมากขึ้น และการลงทะเบียนเข้ากิจกรรมตามในแต่ละเวลา ควรกำหนดเวลาให้ชัดเจนและเปิดการลงทะเบียนให้ตรงเวลา โดยขอเสนอแจ้งเวลาที่ต้องลงทะเบียนผ่าน projector ทั้งเช้าและบ่ายก่อนวิทยากรจะบรรยาย และปรับปรุงเรื่องสัญญาณอินเตอร์เน็ตให้เข้าถึงได้ง่ายขึ้น ด้านเอกสารประกอบการอบรม ผู้เข้าอบรมบางคนต้องการเอกสารการอบรมเป็นรูปเล่ม เพื่อสะดวกต่อการจดโน้ต ด้านหลักสูตรการอบรม เนื้อหาที่ได้จากการบรรยายให้ความรู้ด้านการวิจัยเป็นอย่างดี แต่เมื่อทำกิจกรรมกลุ่มย่อยเพื่อเขียนข้อเสนอโครงการกลับต้องใช้ความรู้ที่ได้จากการเรียนปริญญาโท/ปริญญาเอก โดยใช้ความรู้ที่ได้จากการบรรยายน้อยมากเนื่องจากเนื้อหาไม่ต่อเนื่อง สำหรับผู้ที่ยังไม่มีประสบการณ์ทำวิจัยจะต้องใช้เวลาทำความเข้าใจมากกว่าคนที่มีประสบการณ์ และแนะนำให้ตัดกิจกรรม homeroom ออกเนื่องจาก ลูกไก่ได้มีการฝึกฝนจากการทำกิจกรรมกลุ่มย่อยแล้ว เพื่อร่นระยะเวลาการบรรยายและเริ่มการทำกิจกรรมกลุ่มย่อยได้เร็วขึ้น ด้านการประเมินความคุ้มค่า มีความคุ้มค่าที่ได้เข้าร่วมอบรม เนื่องจากได้เรียนรู้กระบวนการวิจัยทั้งหมด มีปัญหาด้านวิทยากรประจำกลุ่มย่อยบางท่าน ไม่มีความถนัดในสิ่งที่ลูกไก่ต้องการทำ จึงเน้นสิ่งที่แม่ไก่มีความถนัด และได้เรียนรู้ในมุมมองที่แตกต่างที่อาจจะนำไปใช้ประโยชน์ในอนาคต รวมไปถึงได้รู้จักเพื่อนใหม่ มีเครือข่ายเพิ่มมากขึ้น การอบรมในครั้งนี้ได้รับเกียรติจากรองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ นายสมปรารถนา สุขทวี เป็นประธานกล่าวเปิดการฝึกอบรม และเป็นประธานในพิธีปิดการอบรมและมอบวุฒิบัตรให้แก่ ผู้ผ่านการอบรมทั้ง 56 คน นอกจากนี้ยังได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ดร.กาญจนา เงารังสี รองศาสตราจารย์ ดร.อภิรมย์ สีดาคำ และ ดร.อรสุดา เจริญรัถ ในการเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ (ย่าไก่) ให้คำแนะนำกับทั้งวิทยากร (แม่ไก่) และผู้เข้ารับการอบรม (ลูกไก่) ซึ่งผู้เข้ารับการอบรมเห็นว่าคำแนะนำจากผู้ทรงคุณวุฒิ (ย่าไก่) และวิทยากร (แม่ไก่) เป็นประโยชน์ต่อการทำงานวิจัยในอนาคตของผู้เข้ารับการอบรมลูกไก่เป็นอย่างมาก

คำสำคัญ