ถ่ายทอดนวัตกรรมดิจิทัลทางด้านการเกษตรเพื่อเพิ่มศักยภาพการเพาะปลูกและการจัดการแปลงอ้อยในกลุ่มเกษตรกรผู้เพาะปลูกอ้อยในพื้นที่ภาคตะวันตก

บทคัดย่อ

<div>เกษตรกรโดยส่วนใหญ่มีการบริหารจัดการแปลงเพาะปลูกและการผลิตพืชจากความเคยชิน อีกทั้งการ</div><div>กระจัดกระจายของพื้นที่แปลงเพาะปลูกตลอดจนปฏิทินการเพาะปลูกที่มีความหลากหลายค่อนข้างมากส่งผล</div><div>ให้การจัดการแปลง ตั้งแต่การกำหนดวันเพาะปลูก กำหนดการให้น้ำ และกำหนดช่วงเวลาในการเก็บเกี่ยว</div><div>ผลผลิตในกลุ่มเกษตรกรดำเนินการได้อย่างยากลำบาก นอกจากนี้ผู้จัดการแปลงหรือตัวแทนกลุ่มเกษตรกรขาด</div><div>เครื่องมือในการติดตามสถานะการเพาะปลูกของเกษตรกรแต่ละราย การคาดการผลผลิตทำได้ยากทั้งปริมาณ</div><div>และคุณภาพ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อถ่ายทอดนวัตกรรมดิจิทัลทางด้านการเกษตรสำหรับสนับสนุน</div><div>กระบวนการเพาะปลูกอ้อยในกลุ่มเกษตรกรผู้เพาะปลูกอ้อยในพื้นที่ภาคตะวันตก โดยมีวัตถุประสงค์ย่อย</div><div>ดังต่อไปนี้ 1) เพื่อถ่ายทอดการใช้งานแอปพลิเคชัน CropIrisX Community แก่กลุ่มเกษตรกรต้นแบบ</div><div>ผู้เพาะปลูกอ้อยในพื้นที่ภาคตะวันตก 2) เพื่อจัดสร้างศูนย์เรียนรู้ด้านการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัล</div><div>ร่วมกับระบบ IoT สำหรับ เกษตรกรผู้เพาะปลูกอ้อยและอื่น ๆ ในพื้นที่ภาคตะวันตก 3) เพื่อประเมินผลความ</div><div>ยั่งยืนและความคุ้มค่าในการใช้นวัตกรรม ผ่านกระบวนการวิจัยใน 4ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 พัฒนาศูนย์การ</div><div>เรียนรู้ ระยะที่ 2 การออกแบบกระบวนการถ่ายทอดนวัตกรรม ระยะที่ 3 การถ่ายทอดนวัตกรรม และ ระยะที่</div><div>4 การประเมินผลลัพธ์ของการถ่ายทอดนวัตกรรม โดยผลลัพธ์จากการศึกษาพบว่า สามารถพัฒนา 1. ศูนย์การ</div><div>เรียนรู้การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการแปลงเพาะปลูกอ้อยในพื้นที่ภาคตะวันตก พื้นที่ 50 ไร่ พร้อม</div><div>ระบบฐานข้อมูลสนับสนุนการเรียนรู้แก่เกษตรกร 2. หลักสูตรการถ่ายทอดนวัตกรรมเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อ</div><div>สนับสนุนการจัดการการเพาะปลูกอ้อยสำหรับเกษตรกรในพื้นที่ภาคตะวันตก จำนวน 1 หลักสูตร โดยมี</div><div>โปรแกรมฝึกอบรม 3 รูปแบบซึ่งประกอบด้วย 1) โปรแกรมการฝึกอบรมด้วยตนเอง (Self-learning program)</div><div>2) โปรแกรมการฝึกอบรมหลักสูตร 1 วัน (CropIrisX One) และ 3) โปรแกรมฝึกอบรมหลักสูตรเฉพาะกลุ่ม</div><div>(CropIrisX Insights) ซึ่งแต่ละโปรแกรมมีความเหมาะสมต่อกลุ่มเกษตรกรตัวอย่างที่มีคุณลักษณะในการ</div><div>ยอมรับนวัตกรรมดังนี้ 1) สนใจใช้งานทันที คิดเป็นร้อยละ 40 ของกลุ่มเกษตรกรทั้งหมด 2) สนใจใช้งาน</div><div>เมื่อมั่นใจในข้อมูลด้านประโยชน์ คิดเป็นร้อยละ 30 ของกลุ่มเกษตรกรทั้งหมด และ 3) กลุ่มลังเลในการใช้งาน</div><div>ซึ่งจะใช้งานเมื่อจำเป็นเท่านั้น คิดเป็นร้อยละ 30 ของกลุ่มเกษตรกรทั้งหมด ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่า</div><div>เกษตรกรผู้เข้าร่วมโครงการนำแอปพลิเคชัน CropIrisX Community ไปใช้งานได้จริง ซึ่งส่งผลให้เพิ่ม</div><div>ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการกระบวนการเพาะปลูกอ้อยของกลุ่มเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ ทำให้</div><div>สามารถลดต้นทุนในการดำเนินงาน ลดความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น เกษตรกรและโรงงานน้ำตาลสามารถ</div><div>วางแผนในเรื่องกระบวนเก็บเกี่ยวและบริหารจัดการผลผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยจากการประเมิน</div><div>ผลตอบแทนทางสังคมของโครงการพบว่า มีค่าเท่ากับ 3.56 หรือโครงการนี้มีความคุ้มค่าต่อการลงทุน</div><div>นอกจากนี้เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการมีความรู้และทักษะในการใช้นวัตกรรมดิจิทัลสนับสนุนการจัดการ</div><div>กระบวนการเพาะปลูก ซึ่งเป็นกลุ่มเกษตรกรต้นแบบในการขยายผลการถ่ายทอดองค์ความรู้แก่เพื่อนเกษตรกร</div><div>รายอื่น ๆ ในพื้นที่ต่อไป และมีการสนใจนำเอานวัตกรรมและเทคโนโลยีดังกล่าวไปใช้งานต่อจากกลุ่มผู้ที่สนใจ</div><div>ที่มาศึกษาดูงานที่ศูนย์เรียนรู้/แปลงสาธิตฯ</div>

คำสำคัญ