ต้นแบบแหล่งเรียนรู้การอนุรักษ์ รักษา สืบสานป่าชุมชนและอาชีพทางเลือกการเลี้ยงชันโรงของชุมชนพึ่งตนเองตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
โครงการศึกษาวิจัย ต้นแบบแหล่งเรียนรู้การอนุรักษ์ รักษา สืบสานป่าชุมชนและอาชีพทางเลือกการเลี้ยงชันโรงของชุมชนพึ่งตนเองตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อจัดการความรู้การเลี้ยงชันโรงและการปลูกป่าแบบผสมผสานเพื่อสร้างกระบวนการพัฒนาทักษะอาชีพทางเลือกในพื้นที่ตำบลหนองธง อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง 2) เพื่อสร้างนวัตกรชุมชนในการถ่ายทอด อนุรักษ์ รักษาและสืบสานป่าชุมชนที่เป็นแหล่งอาหาร แหล่งพืชสมุนไพร แหล่งเรียนรู้ต้นแบบการเลี้ยงชันโรงเป็นอาชีพทางเลือกให้กับชุมชนพึ่งตนเองตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง และ 3) เพื่อจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นในการสร้างอาชีพทางเลือกร่วมกับการอนุรักษ์ รักษาและสืบสานป่าชุมชนให้ชุมชนพึ่งตนเอง นำไปสู่การสร้างรายได้ให้เพิ่มขึ้นและคุณภาพชีวิตที่ดีในพื้นที่ตำบลหนองธง อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง ภายใต้ขอบเขตของพื้นที่ในตำบลหนองธง อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย การสำรวจพื้นที่ การจัดประชุมกลุ่มย่อย การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารท้องถิ่น ผู้นำชุมชน กลุ่มเกษตรกร ครู นักเรียน ประชาชนในพื้นที่ และผู้มีส่วนได้เสียทีเกี่ยวข้อง ผลการดำเนินงานการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อพัฒนาท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองธง คณะผู้วิจัยได้จัดกิจกรรมการจัดการความรู้ ที่มุ่งเน้นใน 6 มิติ ได้แก่ 1) มิติการมีส่วนร่วมของชุมชนและประขาชนในการสร้างอาชีพทางเลือกเพื่อสร้างอาหารปลอดภัย 2) มิติการถ่ายทอดองค์ความรู้และกิจกรรมภาคปฏิบัติในการปลูกป่าแบบผสมผสาน ตามแนวพระราชดำริเพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูป่าเพื่อการใช้สอย 3) มิติการถ่ายทอดองค์ความรู้และกิจกรรมภาคปฏิบัติในการเลี้ยงชันโรง การขยายพันธุ์ชันโรง และผลผลิตจากชันโรง 4) มิติการถ่ายทอดองค์ความรู้การรับรู้รายได้และรายจ่ายในการจัดทำบัญชีครัวเรือนตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง รวมถึงองค์ความรู้การตลาดออนไลน์กับกลุ่มเกษตรกรในชุมชน 5) มิติการเสริมสร้างรายได้จากอาชีพทางเลือกเพื่อความยั่งยืนของชุมชน 6) มิติการสร้างแหล่งเรียนรู้ต้นแบบเพื่อการอนุรักษ์ รักษาและสืบสานป่าชุมชน สู่การสร้างรายได้จากอาชีพการเลี้ยงผึ้งชันโรง ส่งผลทำให้เกิดกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ตำบลหนองธง มีทักษะการเลี้ยงชันโรง การขยายพันธุ์ชันโรง และการเก็บเกี่ยวผลผลิตรวมถึงการแปรรูปผลิตภัณฑ์ชันโรง เช่น สบู่ชันโรง และน้ำผึ้งชันโรง ที่สร้างอาชีพเสริมและรายได้ให้เพิ่มขึ้น เกิดการสร้างแบรนด์ของวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยว ได้แก่ แบรนด์วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยว ตำบลหนองธง อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง และจัดตั้งวิสาหกิจชุมชน จำนวน 1 วิสาหกิจในพื้นที่ เพื่อเป็นศูนย์รวมองค์ความรู้ของกลุ่มผู้เลี้ยงชันโรงและการท่องเที่ยว และเกิดการขับเคลื่อนในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มผู้เลี้ยงชันโรงและขยายผลกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงชันโรงในพื้นที่ตำบลหนองธง โดยบรรจุไว้ในแผนพัฒนาท้องถิ่น ปี พ.ศ.2566-2570 จำนวน 6 โครงการ และผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นทำให้เกิดเป็นพื้นที่เรียนรู้ต้นแบบแหล่งเรียนรู้ อนุรักษ์ รักษา สืบสานป่าชุมชนและการเลี้ยงชันโรงครบวงจรที่นำไปสร้างอาชีพทางเลือก ทำให้ชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น และเกิดเครือข่ายการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นำไปสู่การขยายผล ชุมชนมีรายได้จากอาชีพเสริมและมีแหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์