แอพพลิเคชั่นสื่อบูรณาการความจริงเสริม ที่สร้างการเห็นอดีตของโบราณสถาน ในจังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

ลพบุรีมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน มีโบราณสถานมากมาย โดยได้ถูกพัฒนาเป็นสถานที่ท่องเที่ยว เพื่อที่จะให้โบราณสถานเหล่านี้มีนักท่องเที่ยวเข้ามาเพิ่มมากขึ้น คณะวิจัยจึงสร้างกิจกรรมที่แปลกใหม่ สนุกสนาน ให้ความรู้ บูรณาการกับสถานที่ท่องเที่ยวที่มีอยู่ จึงพิจารณาการสร้างการเห็นอดีตของโบราณสถานนั้น ๆ ได้ เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาโบราณสถานสร้างเป็นแบบสันนิษฐาน 2) เพื่อสร้างภาพแบบจำลองสามมิติของโบราณสถานในอดีต 3) เพื่อพัฒนาแอปพลิเคชันสื่อความจริงเสริมที่สร้างการเห็นอดีตโบราณสถาน งานวิจัยเริ่มจากการศึกษาโบราณสถานโดยเลือกโบราณสถานทั้งหมด 9 แห่ง ตั้งอยู่ใน 2 พื้นที่ ได้แก่ พื้นที่พระนารายณ์ราชนิเวศน์ ประกอบด้วย ตึกพระเจ้าเหา ตึกสิบสองท้องพระคลัง ตึกต้อนรับแขกเมือง พระที่นั่งดุสิตสวรรค์ธัญญมหาปราสาท พระที่นั่งสุทธาสวรรย์ และพื้นที่บ้านวิชาเยนทร์ ได้แก่ โบสถ์ Notre-Dame de Laurette หอพระสงฆ์ อาคารห้องอาหาร อาคารที่พักอาศัย ได้ศึกษาข้อมูลพื้นฐานทั้งข้อมูลทั่วไป ศึกษาแบบสันนิษฐานที่ได้สร้างไว้ก่อนแล้ว รวมถึงสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญ และนำไปสร้างเป็นแบบสันนิษฐานในแบบรูปจำลองสามมิติด้วยโปรแกรม blender และนำแบบสันนิษฐานให้ผู้เชี่ยวชาญประเมิน หลังจากนั้นนำรูปจำลองสามมิติไปพัฒนาแอปพลิเคชันความจริงเสริมด้วย Unity Engine ร่วมกับ Vuforia Engine แอปพลิเคชันส่งออกเป็น cross platform โดยแบ่งการทำงานออกเป็นสองส่วนคือ การสร้างความจริงเสริมโบราณสถานในอดีตซ้อนทับโบราณสถานในปัจจุบัน โดยใช้สมาร์ทโฟนส่องไปยังโบราณสถานในปัจจุบัน รูปร่างของโบราณสถานในอดีตจะปรากฏขึ้นมาซ้อนทับโบราณสถานในปัจจุบัน โดยอาศัย QR-Code เพื่อระบุตำแหน่งซึ่งใช้ได้เฉพาะในพื้นที่ ๆ กำหนด และการสร้างความจริงเสริมที่สามารถดูได้ทุกที่ ผู้ใช้งานเพียงส่องสมาร์ทโฟนไปตามระนาบที่เป็นพื้นจะเห็นแบบจำลองปรากฏขึ้น การประเมินมีด้วยกัน 3 ส่วนได้แก่ 1) การประเมินความเป็นไปได้ของภาพแบบร่างโบราณสถานและความถูกต้อง การประเมินโดย การตั้งคำถามในแง่ของความเหมาะสมของแบบรูปจำลองสามมิติของแบบสันนิษฐานโดยผู้เชี่ยวชาญทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์ศิลป์ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญให้ความเห็นว่าเหมาะสมแม้ว่าจะไม่ถูกต้องทั้งหมดแต่เพียงพอต่อการนำไปใช้สร้างแอปพลิเคชันความจริงเสริม ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการศึกษาเพื่อจัดทำแบบสันนิษฐานและการสร้างภาพแบบจำลองสามมิติของโบราณสถานในอดีตในงานวิจัยนี้มีความเหมาะสมที่จะนำไปใช้สร้างแอปพลิเคชันความจริงเสริมที่จะมองเห็นอดีตของโบราณสถาน 2) การประเมินความถูกต้องของการสร้างความจริงเสริมที่ซ้อนทับโบราณสถานได้ค่าความคลาดเคลื่อนของการสร้างแบบจำลองในความจริงเสริมอยู่ที่ 78 ซ.ม. ซึ่งอยู่ระดับที่รับได้ในการสร้างความจริงเสริมที่มีขนาดใหญ่ 3) การประเมินความพึงพอใจ โดยวัดการใช้งาน 5 ด้าน ได้แก่ ด้านประสิทธิภาพ ผลกระทบ ความช่วยเหลือ การควบคุม และ การเรียนรู้ โดยประเมินด้วยกลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม คือ กลุ่มนักท่องเที่ยวทั่วไป 37 คน และกลุ่มนักศึกษา 128 คน ผลการประเมินคือด้านการเรียนรู้อยู่ในระดับปกติส่วนด้านอื่น ๆ อยู่ในระดับดีทั้งหมด ซึ่งจากการประเมินในข้อ 2 และ 3 แสดงให้เห็นว่าแอปพลิเคชันมีความสามารถในการใช้งานได้จริง แหล่งท่องเที่ยวโบราณสถานสามารถนำไปช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวเยี่ยมชมโบราณสถานได้ โดยแอปพลิเคชันนี้สามารถนำไปใช้ในการสร้างการดึงดูดความสนใจแก่นักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยี่ยมชมโบราณสถาน และมีประโยชน์ต่อการเรียนรู้ทางประวิติศาสตร์โบราณสถาน

คำสำคัญ