โครงการกลไกการขับเคลื่อนเพื่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ด้วยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษาจังหวัดลำปาง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การศึกษาการขับเคลื่อนเพื่อการเติบโตทางเศรษฐกิจท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนด้วยหลักของ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาจังหวัดลำปาง มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษากลไกขับเคลื่อน การท่องเที่ยวโดยชุมชน (2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโดยชุมชน และ (3) จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนของจังหวัดลำปางตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานวิธี (mixed method design) กำหนดเกณฑ์คัดเลือกพื้นที่เป้าหมายที่มีความโดดเด่นในการขับเคลื่อนงานด้านการท่องเที่ยวโดยชุมชนที่นำไปสู่การพัฒนาด้านเศรษฐกิจของจังหวัดลำปางจำนวน 2 แห่ง คือ (1) ชุมชนท่ามะโอ อำเภอเมืองลำปาง และ (2) ชุมชนป่าเหมี้ยง อำเภอเมืองปาน การศึกษาเชิงคุณภาพใช้เครื่องมือคือ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือกลุ่มผู้กำหนดนโยบายหรือนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ และกลุ่มผู้ปฏิบัติงานด้านการท่องเที่ยวโดยชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ส่วนเชิงปริมาณใช้เครื่องมือคือแบบสอบถาม ทำการคัดเลือกประชากรและกลุ่มตัวอย่าง โดยชุมชนท่ามะโอได้กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างจากสูตรแล้วใช้วิธีการสุ่มแบบบังเอิญ ส่วนชุมชนป่าเหมี้ยงทำการศึกษาประชากรทั้งหมดผลการศึกษาพบว่า กลไกหลักของหน่วยงานภาครัฐในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโดยชุมชน ประกอบด้วย (1) กลไกการส่งเสริม (2) กลไกการสนับสนุน (3) กลไกการพัฒนา (4) กลไกการประสานงาน (5) กลไกที่ปรึกษา และ (6) กลไกผู้ดำเนินงาน ส่วนภาคเอกชน ประกอบด้วย (1) กลไกสนับสนุนงบประมาณ (2) กลไกพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน (3) กลไกจัดทำช่องทางการตลาด (4) กลไกจัดทำป้ายสื่อความหมาย (5) กลไกจัดทำเพจท่องเที่ยวชุมชน และ (6) กลไกจัดฝึกอบรมให้ความรู้โฮมสเตย์แก่ชุมชนท่องเที่ยว และภาคประชาสังคม ประกอบด้วย (1) กลไกประสานการบูรณาการทำงานด้านการท่องเที่ยวร่วมกับทุกภาคส่วน (2) กลไกแสวงหาแหล่งทุนเพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว และ (3) กลไกพี่เลี้ยงหรือที่ปรึกษา การเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนจากการท่องเที่ยวโดยชุมชนอยู่ในรูปแบบของการสร้างรายได้พอเลี้ยงตนเองอย่างต่อเนื่องของชุมชน การแบ่งปันผลประโยชน์จากการท่องเที่ยวอย่างเป็นธรรมเพื่อคนหมู่มาก การสืบทอดกิจการการท่องเที่ยวให้กับคนรุ่นหลัง การจัดการท่องเที่ยวที่ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการจัดการท่องเที่ยวไม่กระทบหรือทำลายวิถีชีวิตของชุมชนโดยชุมชนท่ามะโอ พบปัจจัยที่ส่งผลต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.01 อิทธิพลทางตรงคือ ทักษะการเป็นผู้ประกอบการและทุนชุมชน ส่วนชุมชนป่าเหมี้ยง อิทธิพลทางตรงคือ ทักษะการเป็นผู้ประกอบการท่องเที่ยวโดยชุมชน ข้อเสนอเชิงนโยบาย ได้แก่ (1) จัดทำนโยบายการพัฒนาและยกระดับศักยภาพของชุมชนท่องเที่ยวให้เป็นที่รู้จักในระดับอาเซียน (2) จัดทำนโยบายท่องเที่ยวโดยชุมชนหนึ่งแผนหนึ่งจังหวัด (One Plan) เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนเน้นบูรณาการทำงานมุ่งเป้าของหน่วยงานทุกภาคส่วน (3) มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปางมีนโยบายและวางแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาเชิงพื้นทีโดยส่งเสริมให้บุคลากรเข้าไปดำเนินการขับเคลื่อนประเด็นด้านการท่องเที่ยวโดยชุมชน และ (4) ในฐานะมหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ควรกำหนดนโยบายส่งเสริมหรือพัฒนาหลักสูตรระยะสั้น ด้านทักษะการบริหารจัดการร่วมกับชุมชนท่องเที่ยวเพื่อยกระดับศักยภาพการท่องเที่ยวให้เป็นไป ตามมาตรฐาน คำสำคัญ: การขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโดยชุมชน การเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ข้อเสนอเชิงนโยบาย