การคัดเลือกและการจัดจำแนกเชื้อแบคทีเรียปฏิปักษ์บริเวณรากพริกและศึกษาเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องในการควบคุมไส้เดือนฝอยรากปม

บทคัดย่อ

การแยกแบคทีเรียจากดินบริเวณรากพริกในอำเภอปากช่อง อำเภอชุมพวง และอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา โดยวิธี soil dilution plate method และนำไปศึกษาประสิทธิภาพในการผลิตเอนไซม์ 4 ชนิดคือ ไคติเนส ไลเปส โปรติเอส และคอลลาจิเนส พบว่าสามารถแยกแบคทีเรียจากดินได้จำนวน 77 ไอโซเลท คัดเลือกแบคทีเรียที่สามารถผลิตเอนไซม์ได้ครบทั้ง 4 ชนิด จำนวน 5 ไอโซเลท คือ GPC0221 OSN0211 GCP124 OCP0224 และ OCP0221 นำมาทดสอบประสิทธิภาพในการควบคุมไส้เดือนฝอยรากปม Meloidogyne enterolobii ในห้องปฏิบัติการ พบว่าสารกรองเซลล์ที่ได้จากแบคทีเรียทั้ง 5 ไอโซเลท ที่ความเข้มข้น 30 และ 50 เปอร์เซ็นต์ มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการฟักไข่ได้ 100 เปอร์เซ็นต์ หลังจากแช่สารกรองเซลล์เป็นเวลา 6 วัน และทำให้ตัวอ่อนระยะที่ 2 ตายได้ 100 เปอร์เซ็นต์ ที่เวลา 48 ชั่วโมง การควบคุมไส้เดือนฝอยในสภาพโรงเรือนทดลองพบว่า สารกรองเซลล์ของแบคทีเรียไอโซเลท GPC0221 สามารถลดจำนวนปมและกลุ่มไข่ไส้เดือนฝอยได้ดีที่สุด โดยไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับชุดควบคุมที่ใช้สารเคมีอะบาเม็กติน และการทดสอบกิจกรรมของเอนไซม์โปรติเอส จากแบคทีเรียไอโซเลท GCP0124 พบว่ามีการสร้างเอนไซม์สูงที่สุดที่ 108 ชั่วโมง เท่ากับ 477.38 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร และเมื่อนำแบคทีเรียทั้ง 5 ชนิดไประบุสปีชีส์ โดยศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและอณูชีววิทยา พบว่าแบคทีเรียไอโซเลท GPC0221 GCP124 OCP0224 และ OCP0221 คือ Bacillus tropicus ยกเว้นไอโซเลท OSN0211 ที่ไม่สามารถระบุสปีชีส์ได้ ดังนั้นการทดลองนี้แสดงให้เห็นว่าแบคทีเรียทั้ง 5 ไอโซเลทมีประสิทธิภาพดีในการควบคุมไส้เดือนฝอย M. enterolobii ซึ่งกลไกการควบคุมอาจเกี่ยวข้องกับเอนไซม์ที่มีส่วนในการย่อยผนังเซลล์ของไส้เดือนฝอยรากปม ได้แก่ ไคติเนส ไลเปส โปรติเอส และคอลลาจิเนส

คำสำคัญ