การประเมินต้นทุนอรรถประโยชน์ของการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประชากรไทย

บทคัดย่อ

บทนำ โครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (Health Intervention and Technology Assessment Program, HITAP) ได้รับมอบหมายจากคณะอนุกรรมการพัฒนาสิทธิประโยชน์และระบบบริการ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ให้ดำเนินการศึกษาวิจัยในหัวข้อ“การรักษาหลอดเลือดสมองอุดตันเฉียบพลันด้วยการใช้เครื่องมือผ่านสายสวนหลอดเลือด thrombectomy” เพื่อประกอบการตัดสินใจเกี่ยวกับนโยบายเรื่อง การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment วัตถุประสงค์ เพื่อประเมินความคุ้มค่าทางการแพทย์และผลกระทบด้านงบประมาณของการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment รวมทั้งรวบรวมข้อมูลเรื่อง ความพร้อมของการให้บริการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประเทศไทย วิธีการศึกษา การศึกษานี้เป็นการวิเคราะห์ความคุ้มค่าทางการแพทย์ในมุมมองสังคม โดยใช้แบบจำลอง Decision tree และ Markov รวมทั้งประเมินผลกระทบด้านงบประมาณของการตัดสินใจเชิงโนบายเรื่อง การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประเทศไทย ในผู้ป่วยทั้งที่ได้รับและไม่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ ทั้งนี้ ระเบียบวิธีวิจัยดำเนินงานตามแนวทางการประเมินเทคโนโลยีด้านสุขภาพของประเทศไทย ตัวแปรที่ใช้ในแบบจำลองมาจากการเก็บข้อมูลการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันในประเทศไทย และทบทวนวรรณกรรมทั้งในและต่างประเทศ นอกจากนี้ คณะผู้วิจัยรวบรวมข้อมูลเรื่องสถานพยาบาลและจำนวนแพทย์ที่สามารถให้บริการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประเทศไทยจากราชวิทยาลัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษา การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประเทศไทย ทั้งในผู้ป่วยได้รับและไม่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ (alteplase) มีความคุ้มค่าในบริบทประเทศไทย ซึ่งมีเกณฑ์ความคุ้มค่าที่ 160,000 บาท ต่อปีสุขภาวะ โดยมีอัตราส่วนต้นทุนประสิทธิผลส่วนเพิ่มเท่ากับ 147,000 บาทต่อปีสุขภาวะ ในผู้ป่วยที่ได้รับยา alteplase และ 114,000 บาทต่อปีสุขภาวะ ในผู้ป่วยที่ไม่ได้รับยา alteplase นอกจากนี้ ระบบหลักประกันสุขภาพต้องเตรียมงบประมาณเพิ่มขึ้น 887 ล้านบาท ในระยะเวลา 5 ปีข้างหน้า สำหรับผู้ป่วย 2,000 รายต่อปี ปัจจุบัน ประเทศไทยมีโรงพยาบาล 51 แห่งและแพทย์จำนวน 50 คน ทั้งภาครัฐและเอกชน ที่ให้บริการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในกรุงเทพฯ สรุปผลการศึกษา งานวิจัยนี้พบว่า การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันระยะเฉียบพลันผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment ในประเทศไทย ทั้งในผู้ป่วยที่ได้รับและไม่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดมีความคุ้มค่า มีความเป็นไปได้ทั้งในด้านงบประมาณและขีดความสามารถของผู้ให้บริการดังนั้น ควรเพิ่มการรักษาผ่านสายสวนหลอดเลือดด้วยวิธี endovascular treatment เป็นชุดสิทธิประโยชน์ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยราคาเบิกจ่ายที่เหมาะสมสำหรับ thrombectomy และอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมด้วย คือ 73,800-88,100 บาทต่ออุปกรณ์ 1 ชุด