การศึกษาภาพพิมพ์สร้างสรรค์กระบวนการพิมพ์ย้อมบนวัสดุผ้าพื้นเมืองเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์จากสีธรรมชาติโดยใช้สีย้อมผ้าเหลือใช้

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การนำวัตถุดิบต่าง ๆ จากธรรมชาติ เช่น ดอกไม้ ใบไม้ หรือของเหลือใช้จากครัวเรือนที่อยู่รอบตัว มาสร้างให้เกิดลวดลายและความสวยงามให้กับผืนผ้า จากการถ่ายโอนสีของวัสดุแม่พิมพ์ด้วยความร้อนในกระบวนการพิมพ์ภาพลงบนผืนผ้า “ภาพพิมพ์ย้อม” งานสร้างสรรค์ประเภทนี้ได้รับความนิยมในวงกว้าง ซึ่งคำว่า “Eco print” ถูกใช้เป็นชื่อเรียกกระบวนการสร้างสรรค์ลักษณะนี้และเป็นที่รู้จักในระดับสากล กระบวนการสร้างสรรค์นี้ถูกพัฒนามาจากผ้ามัดย้อมที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย ในปัจจุบันมีผู้ผลิตชิ้นงานที่ใช้เทคนิค “Eco print” ด้วยการประกอบอาชีพในรูปแบบเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศซึ่งประเทศออสเตรเลียที่ถือว่าเป็นประเทศต้นกำเนิดและที่มาของเทคนิคนี้ หรือ ประเทศอินโดนีเซีย ที่สามารถถ่ายทอดรูปแบบของงานสร้างสรรค์ผนวกเข้ากับเครื่องแต่งกายอันเป็นอัตลักษณ์อีกรูปแบบภายใต้ความนิยมทางด้านศาสนาได้อีกทางหนึ่งด้วย ส่วนของประเทศไทยพบว่าได้รับความนิยมวงกว้างและกำลังพัฒนาสู่การสร้างผลิตภัณฑ์เสริมในกลุ่มสีธรรมชาติ จากการศึกษาค้นคว้าพบข้อมูลจากลื่อออนไลน์และข้อมูลการศึกษาด้วยการลงพื้นที่ปฏิบัติพบว่า มีการใช้สารเคมีธรรมชาติที่เรียกว่าสารช่วยย้อม หรือ สารที่ช่วยให้ติดสี เช่น สารส้ม ปูนขาว ผงขี้เถ้า น้ำส้มสายชู สนิมเหล็ก เป็นต้น ซึ่งนำมาใช้เป็นส่วนประกอบหลักผสมเข้ากับผืนผ้าเพื่อใช้เป็นพื้นที่รองรับ ซึ่งข้าพเจ้าออกแบบสัดส่วนสารประกอบทางเคมีในครัวเรือนสำหรับการสร้างสรรค์ Thai mordant สูตรที่ 1 “ขี้เถ้า” น้ำส้มสายชูกลั่น5% 300 ML ผงสารส้ม 25 กรัม ผงขี้เถ้า 20 กรัม ผงสนิม/น้ำสนิม(เข้มข้น) 0.3 กรัม น้ำเปล่า 200 ML น้ำสีย้อมผ้าเหลือใช้ 100 ML สูตร 2 สูตร 2 “ปูนขาวเคี้ยวหมาก” น้ำส้มสายชูกลั่น5% 300 ML ผงสารส้ม 20 กรัม ผงปูนขาวเคี้ยวหมาก 20 กรัม ผงสนิม/น้ำสนิม (เข้มข้น) 0.2 กรัม น้ำเปล่า 200 ML 100 น้ำสีย้อมผ้าเหลือใช้ 100 ML และใช้กับแม่พิมพ์ด้วยลักษณะการแช่แม่พิมพ์กับสารดังกล่าว รวบรวมเก็บเป็นข้อมูลสีจากแม่พิมพ์รวมถึงสีจากธรรมชาติที่ใช้ในกระบวนพิมพ์ แสดงให้เห็นถึงทัศนธาตุเรื่อง เส้น สี จุด รูปร่าง น้ำหนัก พื้นผิว ด้วยลวดลายจากแม่พิมพ์นั้น ซึ่งสามารถนำมาใช้พิมพ์ลงบนผ้าพื้นเมือง เช่น ผ้าฝ้าย ผ้าไหม ทอโดยใช้เส้นใยในลักษณะสีพื้นเป็นสีขาวสั่งทอจากกลุ่มแม่บ้าน หรือ ผู้ประกอบการในชุมชน ได้นำมาใช้เป็นส่วนพื้นที่รองรับสำหรับการสร้างสรรค์งานภาพพิมพ์ด้วยความร้อนผ่านกระบวนการพิมพ์ภาพลงบนผืนผ้าเทคนิค “ภาพพิมพ์ย้อม” ในครั้งนี้ โดยสรุปผลการสร้างสรรค์ด้วยการนำองค์ความรู้เผยแพร่สู่สาธารณะ ทั้งรูปแบบจัดโครงการอบรมเผยแพร่สู่ผู้ที่สนใจ โดยสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบจากสีธรรมชาติที่ใช้น้ำสีย้อมผ้าเหลือใช้บนผ้าพื้นเมือง นำมาปรับปรุงให้เกิดความงามทางด้านสุนทรียศาสตร์ได้เหมาะสมกับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ด้วยนิทรรศการแสดงผลงานสร้างสรรค์ ชื่อว่า “คำขอบคุณจาก พิ:พิมพ์” คำสำคัญ สีย้อมผ้าจากธรรมชาติ,สีธรรมชาติ,ภาพพิมพ์,ภาพพิมพ์ย้อม,ภาพพิมพ์วัสดุจากธรรมชาติ,ภาพพิมพ์เชิงนิเวศ

คำสำคัญ