ความหลากหลายและบทบาทของแมลงดูดเลือดในการเป็นพาหะนำเชื้อในฟาร์มปศุสัตว์

บทคัดย่อ

เหลือบเป็นแมลงดูดเลือดที่มีบทบาทสำคัญในการเลี้ยงปศุสัตว์ในฐานะแมลงรบกวนและพาหะนำโรคที่สำคัญซึ่งนำเชื้อโรค เช่น Anaplasma marginale และเชื้อไวรัสโลหิตจางติดต่อในม้า (equine infectious anemia virus) ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความหลากหลายและจำนวนของแมลงรวมถึงเหลือบ ได้แก่ สภาพอากาศและความชื้น จากความสำคัญของเหลือบที่กล่าวมาข้างต้นจึงมีความจำเป็นที่ต้องทำการศึกษาผลจากสภาพอากาศและความชื้นต่อความหลากหลายและจำนวนของเหลือบ ในการศึกษานี้ได้ใช้กับดักชนิด Nzi trap จำนวน 2 หลัง เพื่อดักแมลงในพื้นที่จังหวัดนครปฐม เป็นระยะเวลา 1 ปี ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 ถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2560 การศึกษานี้พบเหลือบทั้งหมด 79 ตัว จำแนกชนิดของเหลือบโดยอาศัยลักษณะรูปร่างและวิธีทางอณูชีววิทยา พบเหลือบทั้งหมด 3 ชนิด ได้แก่ Tabanus striatus จำนวนร้อยละ 54.4 Tabanus rubidus จำนวนร้อยละ 44.3 และ Tabanus marginalis จำนวนร้อยละ 1.3 พบว่าจำนวนของเหลือบเพิ่มขึ้นในช่วงปลายฤดูฝน ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 และกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 จำนวนของเหลือบลดลงในช่วงฤดูร้อน ระหว่างเดือนมีนาคมและกรกฎาคม พ.ศ. 2560 และเพิ่มขึ้นอีกครั้งเป็นจำนวนมากในระหว่างเดือนสิงหาคมและตุลาคม พ.ศ. 2560 การศึกษานี้พบว่าอุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน และความชื้นสัมพัทธ์เกี่ยวข้องกับการเพิ่มขึ้นของจำนวนเหลือบที่สามารถจับได้ จึงสรุปได้ว่าอุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน และความชื้นสัมพัทธ์เป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมและจำนวนเหลือบที่จับได้

คำสำคัญ