การพัฒนารูปแบบแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมบนฐานสิ่งแวดล้อมชุมชน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) สร้างกระบวนการเรียนรู้ในการจัดการความรู้เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วม 2) พัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมของชุมชน และ3) พัฒนารูปแบบแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมบนฐานสิ่งแวดล้อมชุมชน ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพร่วมกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) พื้นที่วิจัยเลือกแบบเจาะจงในอำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด กลุ่มผู้ให้ข้อมูลแบ่งเป็น 4 กลุ่มได้แก่ ครูกศน. ผู้นำจากภาคส่วนในชุมชน เครือข่ายอาชีพและเยาวชนในชุมชนอำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น3 ขั้นตอนคือ 1) ขั้นเตรียมการสร้างกระบวนการเรียนรู้ในการจัดการความรู้เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก 2) ขั้นพัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมโดยการอบรมเชิงปฏิบัติการผลิตสื่อออนไลน์เกี่ยวกับสารสนเทศสิ่งแวดล้อมชุมชน 3) ขั้นสรุปผลโดยการวิเคราะห์และสังเคราะห์รูปแบบแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมบนฐานสิ่งแวดล้อมชุมชน ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการเรียนรู้ในการจัดการความรู้เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมแบ่งเป็น 6 ขั้นตอนได้แก่ 1. รวมคนและเครือข่ายชุมชน 2.ร่วมสำรวจสิ่งแวดล้อมชุมชน 3. ร่วมคิดและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ 4.ร่วมวางแผน 5.ร่วมปฏิบัติ 6.ร่วมประเมินและปรับปรุง 2) การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมของชุมชนอำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นขั้นตอนการมีส่วนร่วมจัดการความรู้สิ่งแวดล้อมชุมชนด้านสังคมและวัฒนธรรมผ่านการผลิตสื่อออนไลน์ในรูปคลิปวิดีโอเผยแพร่ผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ประเภท Facebook และ YouTube โดยได้พัฒนาแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมของชุมชนจำนวน 10 เรื่อง ได้แก่ 1.การบริหารจัดการขยะในชุมชน 2.เกษตรผสมผสาน 3.เห็ดปลอดสาร สวนเห็ดไพบูลย์ 4.การปลูกมะมาวในบ่อซีเมนต์ 5.หมู่บ้านโฮมสเตย์นวัตวิถี 6.ผ้าไหมสาเกต 7.ประเพณีแห่กัณฑ์หลอน 8.ปลาร้า L.A. 101 9.ข้าวปุ้นสู่บุญผะเหวด 10.การทำธงผะเหวด 3) รูปแบบแหล่งเรียนรู้ออนไลน์แบบมีส่วนร่วมบนฐานสิ่งแวดล้อมชุมชนเป็นพื้นที่จัดการความรู้บนอินเทอเน็ตในรูปสื่อออนไลน์ที่มีองค์ประกอบ 5 ส่วน ได้แก่ 1. เครือข่ายคน 2. เครือข่ายสังคมออนไลน์ 3. เครือข่ายกิจกรรมสร้างสรรค์สื่อออนไลน์ 4. ความรู้สิ่งแวดล้อมชุมชน และ5. สื่อสังคมออนไลน์ คำสำคัญ แหล่งเรียนรู้ออนไลน์ การจัดการความรู้ การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม สิ่งแวดล้อมชุมชน

คำสำคัญ