การพัฒนาแผนชุมชนอย่างมีส่วนร่วมเทศบาลตำบลบางพระ อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนในเทศบาลตำบลบางพระ ศึกษาปัญหา ความต้องการและการจัดทำแผนชุมชนในเทศบาลตำบลบางพระ เสริมสร้างแนวทางการพัฒนาชุมชนและเทศบาลตำบลบางพระสู่ชุมชนเข้มแข็ง ได้ทำการแจกแบบสอบถามจากครัวเรือนในชุมชน รวมตัวอย่างจำนวน 385 คน และใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม(PAR) ผู้มีส่วนร่วมในการทำแผนชุมชน จานวน 442 คน จากการศึกษาข้อมูลพื้นฐานจากผู้มีส่วนร่วมในการทำแผนชุมชน พบว่า ส่วนมากเป็นเพศหญิง มีอายุ 46 – 60 ปี มีระดับการศึกษาชั้นประถม อาศัยอยู่บ้านตนเอง อาศัยอยู่ในชุมชนตั้งแต่ 16 ปีขึ้นไป มีสถานภาพเป็นสมาชิกในครอบครัว มีตำแหน่งเป็นสมาชิกในชุมชน ประกอบอาชีพรับจ้าง มีรายได้ต่อเดือน 5,001 – 10,000 บาท มีรายได้ใกล้เคียงกับรายจ่าย ไม่มีเงินเก็บออม ไม่มีหนี้สิน ผู้มีรายได้น้อยกว่ารายจ่ายมีหนี้สินส่วนมากกู้ยืมเงินมาจากธนาคารและจากกองทุนหมู่บ้าน จากผลการวิเคราะห์การมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนชุมชน พบว่า ประชาชนมีส่วนร่วมในระดับปานกลาง ส่วนมากมีส่วนร่วมในด้านการรับผลประโยชน์ คิดเป็นค่าเฉลี่ย 3.31 รองลงมามีส่วนร่วมในการประเมินผล มีส่วนร่วมในการตัดสินใจและมีส่วนร่วมในดำเนินการ คิดเป็นค่าเฉลี่ย 3.25, 3.21 และ 3.02 ตามลาดับ ผลการศึกษาข้อดีที่สนับสนุนในการพัฒนาชุมชน พบว่า เทศบาลและประชาชนร่วมกันสืบสานประเพณีแห่พญายม สงกรานต์บางพระที่เป็นเอกลักษณ์ มีศาลหลวงปู่บู้ หลวงปู่ฉิ่งเป็นที่สักการะเคารพ มีโรงเจ ประเพณีกองข้าว และมีดนตรีพื้นบ้าน มีกลุ่มอาสาที่มีจิตอาสาเสียช่วยทำกิจกรรมพัฒนาภายในชุมชนและร่วมในการทำงานร่วมกับเทศบาล มีอาชีพประมงขนาดเล็กโดดเด่น มีผลิตภัณฑ์OTOP สินค้าชุมชนที่ดีหลากหลาย ประชาชนมีคุณธรรม เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีมนุษยสัมพันธ์ให้ความร่วมมือกับชุมชนดี มีสถานที่พักผ่อนออกกำลังกาย ประชาชนสนใจในการดูแลสุขภาพ มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีชื่อเสียง อากาศดีไม่มีมลภาวะ มีสถานศึกษาในชุมชนทุกระดับตั้งแต่ระดับอนุบาลถึงปริญญาตรี มีอนามัยประจำตำบลและโรงพยาบาลที่ดี การคมนาคม ถนนดี สะดวกในการเดินทาง มีระบบน้าชลประทานดี ประชาชนในชุมชนมีอาชีพของตนเอง และสนใจที่จะเรียนรู้เพิ่มเติม ผลการศึกษาปัญหา อุปสรรค์ในชุมชน พบว่า มีพื้นที่ทำการเกษตรน้อยและคับแคบ ประชาชนบางส่วนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมของชุมชนน้อย การจอดรถและวินรถจักรยานยนต์รับจ้างไม่เป็นระเบียบทำให้จราจรติดขัดไม่ปลอดภัยในการใช้ถนน ประชาชนขาดความรู้ ไม่กล้าแสดงความคิดเห็น ปัญหาขยะจำนวนมาก ทิ้งขยะไม่เป็นที่เป็นทาง ทำให้สภาพแวดล้อมไม่ดี รถวิ่งเร็วทำให้ชุมชนไม่ปลอดภัย รถติดและมีรถผ่านมาก การขับขี่และจอดรถไม่มีระเบียบและไม่มีมารยาทใน มีประชากรแฝงและคนต่างด้าวจำนวนมากทำให้บริหารจัดการชุมชนยาก มีการสัตว์เลี้ยงจำนวนมาก ขาดการดูแล ก่อความรำคาญและอันตรายไล่กัดผู้คน การแบ่งเขตพื้นที่การปกครองไม่ชัดเจน รถไฟเสียงดังก่อให้เกิดความรำคราญ น้ำประปาไหลช้า ไฟฟ้าข้างทางเสียและแสงสว่างไม่เพียงพอ กล้องวงจรปิดเสีย เสียงตามสายได้ยินไม่ชัดเจนและไม่ทั่วถึง ถนนบางเส้นทางชำรุดไม่สะดวกในการสัญจร ท่อระบายน้ำอุดตันและช่วงฝนตกระบายน้าไม่ทัน ผลการศึกษาความต้องการแนวทางในการพัฒนาเทศบาลตำบลบางพระ พบว่า ชุมชนเข้มแข็งเป็นคนดี ครอบครัวอบอุ่น เยาวชนได้รับการศึกษาโรงเรียนมีคุณภาพ ชุมชนเอื้ออาทรให้การช่วยเหลือกัน สุขภาพดีร่างกายแข็งแรง อาหารการกินดีมีคุณภาพ เข้าวัดฟังธรรมทุกวันพระมีศูนย์รวมจิตใจ รักษาสิ่งแวดล้อมชุมชนและปราศจากมลพิษ ปรับภูมิทัศน์ให้สวยงามยั่งยืน เศรษฐกิจดี ถนนดีลดความเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุ เพิ่มความสะดวกและปลอดภัย ให้ความสำคัญผู้สูงอายุ มีกิจกรรมออกกำลังกาย สถานที่ผักผ่อนและออกกาลังกาย บ้าน วัด โรงเรียน มีกิจกรรมทำงานร่วมกัน จัดอบรมอาชีพสร้างรายได้ มีกิจกรรมลดรายจ่ายต่าง ๆ ยึดมั่นเศรษฐกิจพอเพียง มีสายตรวจและความปลอดภัยในชุมชน มีเสียงตามสาย การสื่อสารในชุมชน อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติดิน น้ำ ป่า ชายทะเลอุดมสมบูรณ์ มีตลาดนัดค้าขายและร้านค้าชุมชน ข้อเสนอแนะโครงการตามความต้องการของประชาชนในการพัฒนาเทศบาลตำบลบางพระสู่ชุมชนเข้มแข็ง ได้แก่ โครงการเพิ่มแสงไฟถนนในเขตเทศบาล ซ่อมแซมและปรับปรุงสภาพผิวถนน จัดระเบียบชุมชนให้น่าอยู่ กิจกรรมสัมพันธ์ ร่วมใจสร้างชุมชนสะอาด เพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเทศบาลและเพิ่มมุมพักผ่อน ซ่อมแซมกล้องวงจรปิด สายตรวจเพื่อความปลอดภัย รณรงค์ร่วมใจต้านยาเสพติด ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุทั้งร่างกายและจิตใจ ส่งเสริมสุขภาพการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดำเนินชีวิต อบรมสร้างอาชีพและลิตภัณฑ์ชุมชน พัฒนาชุมชนน่าเทียวน่าอยู่ อบรมสร้างอาชีพและผลิตภัณฑ์ชุมชน สร้างลานกิจกรรมชุมชน และควรเพิ่ม โครงการปฏิบัติธรรมวันพระและอาหารดีมีคุณภาพ ควรเพิ่มโครงการพัฒนาอาชีพ สร้างรายได้และลดค่าใช้จ่ายให้กับประชาชน ควรหาวิธีการสร้างแรงจูงใจให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการทาแผน กระตุ้นและเปิดโอกาสให้ประชาชนแสดงความคิดเห็นให้มากขึ้น เพื่อให้ได้แผนชุมชนที่ตรงกับความต้องการของชุมชน พัฒนาไปสู่ชุมชนเข้มแข็งอย่างยั่งยืนต่อไป

คำสำคัญ