การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และผลของโคลชิซินต่อการชักนำให้เกิดโพลีพลอยด์ในกล้วยไม้ไอยเรศ (Rhynchostylis retusa (L.) Blume)

บทคัดย่อ

-บทคัดย่อ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อกล้วยไม้ไอยเรศ (Rhynchostylis retusa (L.) Blume) และการชักนําให้ เกิดโพลีพลอยด์โดยใช้โคลชิซินเพื่อการขยายพันธุ์และปรับปรุงพันธุ์ พบวา่ ความเข้มข้น 15% และ 10% ระยะเวลา 2นาที และ 10 นาที ตามลําดับ ให้ผลดีที่สุดต่อการฟอกฆ่าเชื้อส่วนของตากล้วยไม้ ไอยเรศโดยมีอัตรารอดที่ 68 เปอร์เซ็นต์ เมื่อทดสอบการเจริญของต้นอ่อนกล้วยไม้ไอยเรศที่ความ เข้มข้นต่างๆของนํ้ าตาลซูโครสพบวาต้นอ ่ ่อนกล้วยไม้ไอยเรศสามารถเจริญได้ดีที่สุดที่ความเข้มข้นของ นํ้ าตาลซูโครส 15และ 20 กรัมต่อลิตร ซึ่งมีนํ้ าหนักสดเพิ่ มเฉลี่ยเท่ากนคือ ั 0.38 กรัม การเจริญเติบโต เฉลี่ยของต้นอ่อนกล้วยไม้ไอยเรศสูงที่สุดคือที่เลี้ยงในอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่เติม BA 0.2 NAA 0.1 และ0.2 มิลลิกรัมต่อลิตร โดยมีนํ้ าหนักเฉลี่ยเพิ่ มขึ้นเ ท่ากนคือ ั 0.32 กรัม การเจริญในของต้นกล้า กล้วยไม้ไอยเรศในสภาพโรงเรือนโดยปลูกในวัสดุปลูกชนิดต่างๆ พบวาการเจริญของกล้วยไม้ไอยเรศ ่ ใน อิฐและกระถางแตกอัตราส่วน 1:1 มีอัตราการเจริญสูงที่สุดคือต้นมีขนาดสูงเฉลี่ย 3.96 เซนติเมตร การศึกษาถึงความเข้มข้น และระยะเวลาใ นการแช่ของโคลชิซินของต้นอ่อนกล้วยไม้ ไอยเรศ พบวา อัตราการรอดชีวิตของต้นอ ่ ่อนลดลงตามความเข้มข้นของโคลชิซินและระยะเวลาในการ แช่ โดยพบวาความเข้มข้นโคลชิซิน ่ 0.1% ที่แช่เป็ นระยะเวลา 1 วันมีอัตราการรอดของต้นอ่อนมาก ที่สุดคือ 96.33%เมื่อเปรียบเทียบลักษณะกล้วยไม้ในกลุ่มควบคุมและกลุ่มที่เกิดโพลีพลอยด์พบวา่ ส่วน ของลําต้นกลุ่มที่เกิดโพลีพลอยด์มีขนาดสั้น และหนากวากลุ ่ ่มควบคุม ใบมีสีเขียวเข้ม จํานวนปากใบ และความยาวปากใบของกลุ่มที่เกิดโพลีพลอยด์ กลุ่มควบคุมปากใบมีความยาวเฉลี่ย 30.00?0.00 ไมโครเมตร และมีจํานวนปากใบ 105.70 ?6.249 ปากใบต่อตารางมิลลิเมตร กลุ่มโพลีพลอยด์ปากใบมี ความยาวเฉลี่ย 25.00?0.00 ไมโครเมตร และจํานวนปากใบ 73.40?6.429 ปากใบต่อตารางมิลลิเมตร ซึ่ง แสดงให้เห็นวากลุ ่ ่มควบคุมมีความยาวของปากใบและจํานวนปากใบมากกวากลุ ่ ่มที่เกิดโพลีพลอยด์เมื่อ ตรวจสอบระดับพลอยด์ดีกลุ่มที่แช่ใ นสารละลายโคลชิซินที่ระดับความเข้มข้นต่างๆด้วยเครื่อง Flow cytometry พบวาเก่ ือบทั้ งหมดมีการเปลี่ยนแปลงระดับพลอยด์ดีจาก 2n=2x เป็ น 2n=4x โดยจากผลการ ทดลองก็ทําให้ทราบวาความเข้มข้นและระยะเวลาที่เหมาะสมต ่ ่อการชักนําให้เกิดโพลีพลอยด์คือแช่ สารละลายโคลชิซินความเข้มข้น 0.10% เป็ นเวลา 1 วันเนื่องจากมีอัตราการเกิดโพลีพลอยด์ที่ระดับ 2n=4xและมีอัตราการรอดของต้นอ่อนสูงถึง 96.33%

คำสำคัญ