ประสิทธิภาพของสมุนไพรหญ้าขัดใบยาวและการขยายพันธุ์ เพื่อเป็นแนวทางพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการขยายพันธุ์สมุนไพรหญ้าขัดใบยาว ประสิทธิภาพของสารสกัดสมุนไพรหญ้าขัดใบยาว และศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้สารสกัดสมุนไพรหญ้าขัดใบยาวเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร พบว่า การขยายพันธุ์สมุนไพรหญ้าขัดใบยาวการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ นำตาข้างมาเพาะเลี้ยงในสูตรอาหาร Murashige and Skoog medium (MS) ที่มีการเติม BA ความเข้มข้น 4.0 มิลลิกรัมต่อลิตร มียอดที่มีขนาดยาวกว่า 0.5 เซนติเมตร สูงสุดจำนวน 5.04 ยอด สูตรอาหารที่มีความเหมาะสมในการเพิ่มจำนวนราก คือ MS ที่มีการเติม NAA ความเข้มข้น 4.0 มิลลิกรัมต่อสิตร มีจำนวนรากสูงที่สุด 15.02 ราก การศึกษาประสิทธิภาพชองสารสกัดสมุนไพรหญ้าขัดใบยาว (ใบ ลำต้น และ ราก) ด้วยเอทานอล เมทานอล ไดคลอโรมีเทน และน้ำ สารสกัดหยาบใบสมุนไพรหญ้าขัดใบยาวที่สกัดด้วยเอทานอลมีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Propionibacterium acnes, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis และ Escherichia coli ได้ ความเข้มข้นต่ำสุดของสารสกัดจากสมุนไพรที่สามารถยับยั้งเชื้อ (MIC) และความเข้มข้นต่ำสุดของสารทดสอบที่สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียได้ (MBC) มีค่าเท่ากับ 25 และ 100 มิลลิกรัมต่อมิลลิสิตร ตามลำดับ เมื่อทดสอบสารพฤกษเคมีเบื้องต้น (Phytochemical Screening) พบสารกลุ่มแอลคาลอยด์ ฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ ซาโปนิน แทนนิน เทอร์ปีนอยด์ สเตียรอยด์ และคาร์ดิแอคไกลโคไซด์ ในการทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดหยาบใบสมุนไพรหญ้าขัดใบยาว ด้วยวิธี DPPH (2,2-diphenyl-1-picry/hydrazyl) พบว่าความเข้มข้นของสารที่มีประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระที่ร้อยละ 50 (IC50) ที่ดีที่สุดคือสารสกัดหยาบส่วนของเอทานอล อยู่ที่ 562.43 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร การวิเคราะห์หาปริมาณฟืนอลิกรวมของสารสกัดหยาบสมุนไพรใบหญ้าขัดใบยาวที่สกัดด้วยเอทานอล พบว่า มีปริมาณฟีนอลิกรวมสูงที่สุดอยู่ที่ 50.82 มิลลิกรัมแกลลิกต่อกรัมของสารสกัดสมุนไพรหญ้าขัดใบยาว ซึ่งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญกับสารสกัดตัวอื่นๆ ดังนั้นสารสกัดหยาบส่วนของเอทานอล จึงน่าจะถูกเลือกเป็นส่วนผสมในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์

คำสำคัญ