การศึกษาและพัฒนาผลิตภัณฑ์สุขภาพจากสมุนไพรพื้นบ้านสำหรับใช้ป้องกันผลกระทบที่เกิดจากฝุ่นละอองขนาดเล็กในอากาศ

บทคัดย่อ

ฝุ่นละอองขนาดเล็กสามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและผ่านสู่กระแสเลือด ซึ่งจะส่งผลทำให้เกิดการอักเสบของระบบทางเดินหายใจ การทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงการทำงานของระบบประสาทและสมองด้วย การป้องกันผลกระทบดังกล่าวด้วยการใส่หน้ากากอนามัยจึงมัความสำคัญ นอกจากนี้การหาวิธีการอื่นเพื่อลดผลกระทบจากฝุ่นละอองขนาดเล็กก็เป็นที่ต้องการเช่นการ ผู้วิจัยจึงสนใจการศึกษาสมุนไพรพื้นบ้าน ได้แก่ เนระพูสีไทย ผักแพว และบัวบก เพื่อหาองค์ความรู้ใหม่และใช้ป้องกันและลดผลกระทบที่เกิดจากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดเล็ก โดยการทดลองนี้จะใช้ตัวอย่างฝุ่นละอองที่เก็บในจังหวัดเชียงรายช่วงเดือนมกราคม-พฤษภาคม ตัวอย่างฝุ่นละอองจะถูกนำมาวิเคราะห์หาความเข้มข้นและปริมาณสารก่อมะเร็ง จากนั้นจะถูกนำไปสกัดเพื่อใช้ในการทดลองอื่นถัดไป จากการศึกษาพบว่าในตัวอย่างฝุ่นประกอบด้วยสารเบนโซไพรีน ซึ่งเป็นสารที่สามารถเหนี่ยวนำให้เกิดมะเร็งได้ และจากการศึกษาในเซลล์เพาะเลี้ยง ได้แก่ เซลล์ปอด เซลล์ผนังหลอดเลือด และเซลล์ประสาท พบว่าฝุ่นละอองขนาดเล็กขนาดความเข้มข้นสูงมีความเป็นพิษต่อเซลล์ทุกชนิด และเหนี่ยวนำให้เกิดการตายของเซลล์ โดยสารสกัดผักแพวสามารถป้องกันการอักเสบที่เกิดขึ้นจากการเหนี่ยวนำของฝุ่นละอองขนาดเล็กในเซลล์ปอดโดยมีผลลดการตายของเซลล์และลดการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบได้อย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้การศึกษาสารสกัดบัวบกในเซลล์ประสาทและสมองพบว่าสารสกัดบัวบกสามารถป้องกันผลกระทบจากฝุ่นละอองขนาดเล็กได้ดีที่สุด โดยสามารถป้องกันการตายของเซลล์ประสาท และกระตุ้นการแสดงออกของโปรตีนที่ทำให้เซลล์มีชีวิตรอด

คำสำคัญ