ฤทธิ์ของสารสกัดกัญชงต่อการป้องกันและรักษาการอักเสบ: แนวทางเพื่อการรักษาผู้ป่วยติดเชื้อ COVID-19

บทคัดย่อ

การติดเชื้อไวรัส COVID-19 ทำให้ผู้ป่วยแสดงอาการป่วยจากการอักเสบของปอดที่รุนแรงและเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก ซึ่งอาการอักเสบที่รุนแรงและการเสียชีวิตนี้ ถูกพบว่ามีสาเหตุจากการเกิดภาวะ cytokines storm ทำให้เกิดการอักเสบรุนแรงในอวัยวะต่าง ๆของร่างกาย รวมถึงปอดและสมอง สาร cannabidiol (CBD) ซึ่งเป็นสารสำคัญออกฤทธิ์ในสารสกัดกัญชง เคยถูกรายงานว่ามีฤทธิ์ในต้านการอักเสบสูง สามารถยับยั้งการหลั่งของสารสื่ออักเสบได้ ดังนั้น สารสกัดกัญชงซึ่งถูกพัฒนาให้มีปริมาณสาร CBD สูง อาจมีผลช่วยลดการเกิด cytokines storm และลดการอักเสบที่รุนแรงในผู้ป่วยที่ติดเชื้อได้ จึงเป็นที่มาของการศึกษา ผลของสารสกัดกัญชงต่อการป้องกันและรักษาการอักเสบในเนื้อเยื่อ ปอด ตับ ไต หัวใจและสมองของหนูทดลองที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรงโดยการฉีด 7.5 mg/kg lipopolysaccharide (LPS) i.p. โดยหนูทดลองในแบบจำลองการป้องกันการอักเสบได้รับการป้อนสารสกัดกัญชงที่มี CBD 15mg/kg เป็นเวลา 14 วัน (1 ครั้ง/วัน) ก่อนถูกเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบ และหนูทดลองในแบบจำลองการรักษาการอักเสบนั้น หนูทดลองได้รับการป้อนสารสกัดกัญชงที่มี CBD 15 mg/kg เป็นเวลา 14 วันภายหลังจากการเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบ ลักษณะเนื้อเยื่อของปอด ตับ ไต หัวใจ และสมองของสัตว์ทดลองได้ถูกศึกษาด้วยเทคนิค H&E และ Massons trichrome staining การแสดงออกของโปรตีน interleukin 6 (IL 6) ใน serum และในเนื้อเยื่อส่วนต่าง ๆ ได้ถูกศึกษาด้วยเทคนิค ELISA และ immunohistochemistry ตามลำดับ นอกจากนั้นระดับการแสดงออกของ GFAP (Glial fibrillary acidic protein) immunopositive cell ได้ถูกศึกษาในสมองของหนูทดลอง ผลการทดลองในแบบจำลองการป้องกันการอักเสบพบว่า การได้รับสารสกัดกัญชงก่อนการเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบเฉียบพลัน ไม่ได้หยุดอาการป่วยของหนูทดลอง แต่การได้รับสารสกัดกัญชง ช่วยลดอัตราการตายจากการติดเชื้อฉับพลัน อีกทั้ง สารสกัดกัญชงส่งผลลดการเกิดพังผืดในเนื้อเยื่อ ลดความเสียหายของเนื้อเยื่อตับ ไต หัวใจ ลดระดับสารสื่ออักเสบ IL-6 ใน serum และแสดงแนวโน้มในการลดการแสดงออกของสารสื่ออักเสบ IL 6 ในเนื้อเยื่อปอด ตับ และไต ยิ่งไปกว่านั้น สารสกัดกัญชงยังช่วยป้องกันไม่ให้เกิดการอักเสบที่รุนแรงในเนื้อเยื่อสมอง ป้องกันการตายของเซลล์ประสาท แต่อย่างไรก็ตาม ระดับการแสดงออกของ GFAP ซึ่งเป็นโปรตีนหนึ่งที่ถูกใช้เป็นตัวชี้วัดการบาดเจ็บหรือการอักเสบของระบบประสาทส่วนกลาง ไม่มีการลดลงในหนูทดลองที่ได้รับสารสกัดกัญชง ในส่วนของผลการทดลองในแบบจำลองการรักษาการอักเสบนั้น พบว่า หนูทดลองที่ได้รับสารสกัดกัญชงเป็นเวลา 14 วันหลังจากถูกเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบเฉียบพลันนั้น แม้หนูทดลองจะไม่ได้หายจากอาการป่วยอย่างรวดเร็ว แต่การรักษาด้วยสารสกัดกัญชงช่วยลดอัตราการตายของหนู ลดความเสียหายที่เกิดขึ้นในเนื้อเยื่อปอด ตับ ไต หัวใจ ลดการเกิด collagen fiber และ tissue fibrosis ในไตและกล้ามเนื้อหัวใจ ลดระดับการแสดงออกของสารสื่ออักเสบทั้งใน serum และเนื้อเยื่อปอด ตับและไตของสัตว์ทดลอง แต่อย่างไรก็ตาม ไม่พบการเปลี่ยนแปลงหรือความเสียหายของเนื้อเยื่อสมองของหนูทดลองที่ถูกเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบ ทั้งในกลุ่มที่ได้รับและไม่ได้รับการรักษาด้วยสารสกัดกัญชง อีกทั้ง การแสดงออกของโปรตีน GFAP ก็ไม่มีการเปลี่ยนแปลงในหนูทั้งสองกลุ่มเปรียบเทียบกัน จากผลการทดลอง อภิปรายได้ว่า การได้รับสารสกัดกัญชงสามารถใช้ในการป้องกันความรุนแรงของการอักเสบของอวัยวะภายในและสมองได้ และยังสามารถรักษาฟื้นฟูหรือลดความเสียหายที่เกิดขึ้นกับอวัยวะภายในจากการอักเสบติดเชื้อได้ โดยไม่แสดงผลข้างเคียงและความเป็นพิษต่อตับหรือไต แต่ในส่วนของเนื้อเยื่อสมองนั้น ผลการทดลองอาจแสดงให้เห็นการฟื้นฟู หรือการ recovery ของเนื้อเยื่อสมองภายใน 14 วันหลังการเกิดการอักเสบแบบเฉียบพลัน งานวิจัยนี้ แสดงความเป็นไปได้ถึงแนวทางในการนำสารสกัดกัญชงมาใช้ในการป้องกันและรักษาการอักเสบติดเชื้อ รวมถึงอาจใช้เพื่อลดความรุนแรงของการเกิดการอักเสบจากการติดเชื้อ COVID 19

ระดับความพร้อมของโครงการ