การวิเคราะห์ความเสี่ยงโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกรเพื่อการกลับมาเลี้ยงใหม่

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์ความเสี่ยงโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกรเพื่อการกลับมาเลี้ยงใหม่ (Restocking Risk Analysis of African Swine Fever) ประกอบด้วย 3 กิจกรรมหลัก คือ การประเมินความเสี่ยง การจัดการความเสี่ยง และ การสื่อสารความเสี่ยง 1. การประเมินความเสี่ยง (Risk assessment) ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ 1) การประเมินการนำเข้า (Entry assessment) เป็นประเมินโอกาสการเข้าฟาร์มสุกรของไวรัสผ่านวิถีนำเข้า (import pathway) ที่เป็นไปได้ และการจัดการภายในฟาร์ม 2) การประเมินการรับสัมผัส (Exposure assessment) เป็นการประเมินโอกาส การเกิดโรคในสุกร โดยเฝ้าระวังจากการพบไวรัสในนํ้าลายสุกร 3) การประเมินผลกระทบ (Consequence assessment) เป็นการประเมินโอกาส การประทุของโรคในฟาร์ม โดยเฝ้าระวังจากการตรวจไวรัสใน พื้นคอก และ สุกรป่วยหรือตายในฟาร์ม 4) การประมาณความเสี่ยง (Risk estimation) เป็นการบูรณาการผลที่ได้จาก 3 ขั้นตอนแรกเข้าด้วยกัน ได้เป็นค่าดัชนีชี้วัด ค่าประมาณความเสี่ยง (risk estimate) และ ระดับความเสี่ยง (risk level) เมื่อทำการจำลองเหตุการณ์จริง (Monte Carlo Simulation) จำนวน 1,000 รอบ และจำแนกค่าประมาณความเสี่ยงตามสถานภาพฟาร์มสุกรต่อ ASF ดังนี้ - กลุ่มฟาร์มสุกร ปลอด ASF มีระดับความเสี่ยง ตํ่าอย่างมาก (Extremely low) และค่าเฉลี่ย risk estimate 7.7 x 10-5 - กลุ่มฟาร์มสุกรอิสระขนาดเล็ก พบ ASF มีระดับความเสี่ยง ตํ่ามาก (Very low) และค่าเฉลี่ย risk estimate 5.8 x 10-4 - กลุ่มฟาร์มสุกรอิสระขนาดกลาง พบ ASF มีระดับความเสี่ยง ตํ่ามาก (Very low) และค่าเฉลี่ย risk estimate 1.4 x 10-4 โดยที่ค่าประมาณความเสี่ยงที่ประเมินได้นี้ ถือว่าเป็นผลลัพธ์ท้ายสุดในการเลี้ยงสุกรที่เกิดจากการจัดการความเสี่ยง ในส่วนที่สำคัญ คือ ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง ในกิจกรรมถัดไป 2. การจัดการความเสี่ยง (Risk management) องค์ประกอบหลักสำคัญของมาตรการจัดการความเสี่ยง คือ การดำเนินการระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง (Risk-based biosecurity) ในการศึกษาครั้งนี้ เน้นที่ไวรัสโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร (African Swine Fever) เพื่อการกลับมาเลี้ยงใหม่ (Restocking) โดยการศึกษาครั้งนี้ได้จัดทำต้นแบบ ระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง ASF จำนวน 13 หัวข้อหลัก และ 26 หัวข้อย่อยผลการศึกษาพบว่า ต้นแบบระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง ASF มีประสิทธิภาพเพียงพอในการจำแนกกลุ่มฟาร์มสุกรที่ปลอด ASF ออกจากกลุ่มฟาร์มสุกรที่พบ ASF กล่าวคือ กลุ่มฟาร์มสุกรบริษัทและฟาร์มสุกรอิสระที่ปลอด ASF มีสัดส่วนของฟาร์มสุกรที่ผ่านอย่างน้อยร้อยละ 50 ในแต่ละหัวข้อย่อยของระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง 82% และ 72% ตามลำดับ กลุ่มฟาร์มสุกรอิสระที่พบ ASF มีสัดส่วนของฟาร์มสุกรที่ผ่านอย่างน้อยร้อยละ 50 ในแต่ละหัวข้อย่อยของระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง เพียง 63% เท่านั้น 3. การสื่อสารความเสี่ยง (Risk communication) เป็นกิจกรรมที่นักวิจัยทำความเข้าใจ เรื่อง การประเมินความเสี่ยง ผ่านการเก็บตัวอย่างเฝ้าระวังและวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ (laboratory surveillance) การจัดการความเสี่ยง ผ่านการสำรวจระบบความปลอดภัยทางชีวภาพฐานความเสี่ยง ซึ่งเมื่อผลการตรวจวิเคราะห์พบ ASF จึงได้มีการตอบผลและวิเคราะห์ทราบช่องโหว่ในระบบความปลอดภัยทางชีวภาพที่เป็นไปได้หรือแนะนำข้อปฏิบัติที่ควรจะต้องปรับปรุงในการเลี้ยงสุกร เพื่อปิดช่องทางการนำไวรัส ASF เข้าสู่ฟาร์มสุกรต่อไป

คำสำคัญ