การใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่าให้กับใบและเหง้าสับปะรด กรณีศึกษากลุ่มผู้ปลูกสับปะรดห้วยมุ่น อำเภอน้ำปาด จังหวัด อุตรดิตถ์

บทคัดย่อ

ในจังหวัดอุตรดิตถ์สับปะรดห้วยมุ่น เป็นสินค้าทางการเกษตรที่มีชื่อเสียงของจังหวัด ในการผลิตของเกษตรกร นอกจากหัวสับปะรดที่เป็นผลผลิตหลักแล้ว ยังมีวัสดุทางการเกษตรที่เหลือทิ้ง แต่ยังสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้ เช่น ใบ และเหง้าสับปะรด หากมีการจัดการกับใบและเหง้าสับปะรดให้สามารถเป็นวัตถุดิบที่มีมูลค่าเพิ่มได้ จะทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นได้ ดังนั้นการสร้างเครื่องมือเครื่องจักรขึ้นมาเพื่อช่วยจัดการวัสดุเหลือทิ้งจากการทำไร่สับปะรด จะช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มวัสดุเหลือทิ้งได้ พบว่าเครื่องปอกเหง้าสับปะรด และเครื่องแยกใยสับปะรด เป็นตัวเลือกหนึ่งที่จะเป็นประโยชน์กับเกษตรกร ในการพัฒนาเครื่องปอกเหง้าสับปะรดและเครื่องแยกใยสับปะรด ใช้หลักเกณฑ์ในการออกแบบและพัฒนาคือ มีเฉพาะส่วนประกอบที่สำคัญในการใช้งาน มีความแข็งแรงของโครงสร้าง มีกลไกในการทำงานไม่ซับซ้อนใช้งานง่าย และมีการบำรุงรักษาง่าย ในการออกแบบเครื่องปอกเปลือกเหง้าสับปะรดกำหนดให้มีส่วนประกอบหลัก 5 ส่วน คือ ชุดใบมีดปอก ชุดขัดราก ระบบป้อนลำเลียง ระบบส่งกำลังและโครงสร้างของเครื่อง จากการออกแบบและสร้างเครื่องปอกเหง้าสับปะรดมีหลักการทำงานสำคัญอยู่ 2 ส่วนคือ ส่วนจับยึดเหง้าสับปะรด และชุดใบมีด ประสิทธิภาพการทำงานของเครื่อง พบว่าเครื่องปอกเหง้าสับปะรดมีอัตราผลผลิตดีที่ 61.66 % เหง้าสับปะรดที่หายไปคือส่วนรากที่ขึ้นปกคลุมเหง้า และมีกำลังการผลิตอยู่ที่ 17.12 กิโลกรัม/ชั่วโมง การพัฒนาเครื่องแยกใยสับปะรดมีส่วนประกอบหลัก 4 ส่วน คือ ชุดใบมีดที่ใช้ในการขูดใบสับปะรด ชุดป้อนใบสับปะรด ระบบส่งกำลังและโครงสร้างของเครื่องโดยการออกแบบโครงสร้างของเครื่องขูดเส้นใยใบสับปะรด ใช้มอเตอร์ 1 แรงม้า ใช้กระแสไฟฟ้า 220 โวลต์ เป็นต้นกำลัง ใช้สายพานเป็นตัวส่งกำลังไปยังชุดใบมีดขูด เพื่อใช้ในการขูดเส้นใยใบสับปะรด ใช้ความเร็วในการขูด 1200 รอบต่อนาที ประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องพบว่าเครื่องแยกเส้นใpสับปะรดมีอัตราผลผลิตที่ 8.01% มีกำลังการผลิตอยู่ที่ 0.633 กิโลกรัมต่อชั่วโมง

คำสำคัญ