คลังองค์ความรู้และภูมิปัญญาชาวบ้านในกระบวนการผลิตสับปะรด กรณีศึกษา บ้านห้วยหลวง ตำบลบ้านเสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่แบบสัมภาษณ์ แบบไม่มีโครงสร้าง สมุดบันทึก กล้องถ่ายภาพ แถบบันทึกเสียง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ในการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาการใช้ องค์ความรู้ และภูมิปัญญาในกระบวนการผลิตสับปะรด 2)เพื่อพัฒนาเว็บไซต์คลังภูมิปัญญาชาวบ้าน กระบวนการผลิตสับปะรดของหมู่บ้านห้วยหลวง ตําบลบ้านเสด็จ อําเภอเมือง จังหวัดลําปางโดยผู้ให้ข้อมูล ในการทําวิจัยครั้งนี้ จํานวน 15 คน ผลการศึกษาพบว่า ผู้ให้ข้อมูลอยูในช ่ ่วงอายุระหวาง ่ 50-65ปี มีอาชีพเกษตรกรรมอยางน้อย ่ 30-35ปี ส่วนใหญ่ เป็ นอาชีพ เกษตรกรปลูกไร่สับปะรด ทํานา ปลูกสวน ซึ่งเป็ นอาชีพเดิมตั้ งแต่บรรพบุรุษ ขั้ นตอนการปลูกสับปะรดก็จะ คล้ายคลึงกนเป็ นส ั ่วนมากเพราะเกิดการเรียนรู้จากภูมิปัญญาและการเรียนรู้จดจําจากรุ่นสู่รุ่น จึงมีลักษณะ และขั้ นตอนการปลูกการดูแลรักษาที่คล้ายคลึงกน คือการเอาหน ั ่อสับปะรดมาปลูกลงในดิน ที่มีความลึก ประมาณ 10 เซนติเมตร จากนั้นใช้เท้าเหยีบเพื่อให้รากติดดิน และการดูแลรักษาเพื่อให้ผลสวยงามคือการมัด รวบหน่อสับปะรดเพื่อไม่ให้โดนแดดและยังสามารถป้ องกนศัตรูพืชที่มารบกวนได้ดีอีกด้วย นอกจากนี ั ้ ศัตรูพืชที่มารบกวนสับปะรดอันได้แก่ หนอน หนู ไส้เดือน กระรอก เป็ นต้น การกาจัดก ํ ็ใช้วิธีการชาวบ้าน คือการใช้กบดัก เป็ นต้น ส ั ่วนวิธีการกาจัดวัชพืชก ํ ็ใช้สารเคมีที่เป็ นตัวกาจัดวัชพืช เพราะให้ผลที่ดีและมี ํ ประสิทธิภาพมาก นอกจากนี้การใช้ยาสมุนไพรต่างๆฉีด พน เพื่อป้ องก ่ นการระบาดของโรคก ั ็ได้ผลดี เช่นกน และการป้ องก ั นโรคระบาดของหน ั ่อที่เกิดจากเชื้อรา วิธีของชาวบ้านนอกจากการใช้สารเคมีที่จุ่ม หน่อสับปะรดแล้ว ยังมีอีกวิธีหนึ่งคือ การวางหน่อไว้ ไม่ควรนําหน่อมากองทับถมกนเป็ นจํานวนมากเพราะ ั จะทําให้เกิดเชื่อราได้ง่าย และไม่สามารถนํามาปลุกได้เพราะหน่ออาจเกิดการเน่าเสียไปในที่สุด นอกจากนี้ การใช้นํ้ าในการรดนํ้ าต้นสับปะรดก็ไม่ต้องรดทุกวันสามารถใช้นํ้ าที่มีตามธรรมชาติ คือนํ้ าฝนได้เลย หาก แห้งแล้งจนเกินไปก็สามารถรดนํ้ าได้แต่ไม่ควรบ่อย เพราะสับปะรดต้องการนํ้ ามนปริมาณที่น้อย ด้านการ เก็บเก ี่ยวสามารถทําได้โดยง่ายคือสังเกตจากผลใหญ่ ผิว เปลือก ใบ ตา และกลิ่ น รวมถึงความแน่นในการ ดีดสับปะรดอีกด้วย วิธีการเก็บก็ใช้มีดตัดกานสับปะรดและนํามาใส ้ ่กระบุง และนําไปเก็บ การเก็บรักษา สามารถอยูได้นานถึงประมาณ ่ 3 สัปดาห์หากเก็บไว้ในอุณหภูมิที่เหมาะสมคือ7-8 องศาเซลเซียส ในด้านพัฒนาเว็บไซต์คลังภูมิปัญญาชาวบ้านกระบวนการผลิตสับปะรดของหมู่บ้านห้วยหลวง ตําบลบ้าน เสด็จ อําเภอเมือง จังหวัดลําปางในการพัฒนาเว็บไซต์คลังองค์ความรู้การปลูกสับปะรด กรณีศึกษา บ้านห้วย หลวง ต.เสด็จ อ.เมือง จ.ลําปางได้มีการวิเคราะห์ข้อมูลการออกแบบและพัฒนาระบบประกอบไปด้วยการ สร้างแบบจําลองขั้ นตอนการทํางานของระบบ โดยใช้แผนภาพกระแสข้อมูล ( Data Flow Diagram) ออกแบบฐานข้อมูลโดยใช้แผนภาพเชิงสัมพันธ์ E-RD (Entity Relationship Diagram) และการออกแบบ Interface